Theo Cơ quan Cổ vật Israel (IAA), các đồng tiền này được phát hiện trong một đường hầm hẹp, sâu bên trong khu phức hợp hầm ngầm rộng lớn. Đây được đánh giá là một trong những hệ thống trú ẩn phức tạp nhất từng được xây dựng tại Galilee. Ban đầu, các hầm ngầm này được đào trong cuộc Khởi nghĩa Lớn chống La Mã (66–70 SCN) và mở rộng thêm trong thời kỳ Khởi nghĩa Bar-Kokhba (132–136 SCN).

Tuy nhiên, thay vì các hiện vật từ hai cuộc nổi dậy nổi tiếng đó, nhóm khai quật lại tìm thấy những đồng tiền mang hình Hoàng đế La Mã Constantius II và Constans I, có niên đại thế kỷ IV. Phát hiện này khiến các chuyên gia tin rằng hệ thống hầm ngầm đã được tái sử dụng trong cuộc Khởi nghĩa Gallus (351–352 SCN), cuộc khởi nghĩa cuối cùng của người Do Thái chống lại La Mã, vốn ít được ghi chép trong lịch sử.

Nhà nghiên cứu Uri Berger (IAA) và Giáo sư Yinon Shivtiel (Đại học Zefat) nhận định: “Những người chôn giấu số tiền này hẳn đã tính toán cẩn thận, hy vọng quay lại lấy khi nguy hiểm qua đi. Đây có thể là bằng chứng hiếm hoi cho thấy hầm trú ở Hukok vẫn tiếp tục được sử dụng hàng trăm năm sau khi xây dựng lần đầu”.

Bộ trưởng Di sản Israel, Rabbi Amichai Eliyahu, gọi đây là “chứng tích sống động về sự kiên cường của người Do Thái Galilee trong việc giữ gìn bản sắc và truyền thống, ngay cả dưới áp lực từ La Mã”. Ông nhấn mạnh những kho báu như thế này “giúp chúng ta kết nối trực tiếp với cuộc sống của tổ tiên và nhắc nhở về chiều sâu cội nguồn lịch sử tại vùng đất này”.

Cuộc khai quật kéo dài từ năm 2019 đến 2023, với sự tham gia của sinh viên Đại học Zefat, tình nguyện viên từ Câu lạc bộ Thám hiểm hang động Israel, binh lính và cư dân địa phương. Theo Tiến sĩ Einat Ambar-Armon, Giám đốc Trung tâm Giáo dục Khảo cổ học cộng đồng miền Bắc (IAA), chính các tình nguyện viên là người trực tiếp phát hiện kho báu.

“Đây không chỉ là một phát hiện khoa học mà còn là một trải nghiệm cộng đồng và giáo dục đầy ý nghĩa”, bà nói.

Hiện Quỹ Quốc gia Do Thái (Keren Kayemet LeYisrael – JNF) đang phối hợp phát triển khu vực này thành điểm đến du lịch khảo cổ. Bộ sưu tập tiền xu sẽ được trưng bày lần đầu tiên trong tuần này tại hội thảo chuyên đề của Đại học Kinneret, trước khi công bố nghiên cứu chính thức trên tạp chí Nghiên cứu tiền tệ Israel.