Một nhóm các nhà khảo cổ học tại Peru mới đây đã công bố một phát hiện quan trọng về nền văn minh Chachapoya, hay còn được biết đến với tên gọi “Chiến binh Mây”, khi tìm thấy 200 công trình cổ cùng 2 chiếc đầu chùy dùng trong nghi lễ tại vùng rừng mây Amazon.

Những phát hiện này diễn ra tại khu khảo cổ Ollape, thuộc quận La Jalca, ở độ cao hơn 3.000 mét. Nơi đây từng là trung tâm của người Chachapoya, nền văn minh phát triển rực rỡ từ năm 200 đến 1500 sau Công nguyên. Dù nổi tiếng với pháo đài Kuélap và các mộ đá trên vách núi, những hiểu biết về họ vẫn chủ yếu dựa trên ghi chép của người Inca và Tây Ban Nha.

Khu di tích mới này đã được bảo vệ qua nhiều thế kỷ bởi những cánh rừng mây rậm rạp, và chỉ được khám phá mới đây nhờ công nghệ quét LiDAR và bản đồ trên không. Những công cụ này cho phép các nhà nghiên cứu “xuyên” qua những tán rừng dày đặc và hé lộ 200 công trình đồ sộ gồm các không gian nghi lễ, cấu trúc tròn được trang trí bằng phù điêu chạm nổi, và cả họa tiết zích-zắc độc đáo. Phát hiện này cho thấy người Chachapoya sở hữu kỹ thuật xây dựng tinh vi, thích nghi tốt với điều kiện khắc nghiệt trên những sườn dốc vùng núi.

Nổi bật trong đợt khai quật này là 2 chiếc đầu chùy dùng trong các nghi lễ được đặt cạnh tường bao. Đây dường như là một cách sắp đặt có chủ ý, hé lộ một ý nghĩa biểu trưng được biệt. Các chi tiết chạm khắc trên hiện vật cho thấy dấu ấn giao lưu văn hóa, đặc biệt là nét tương đồng đáng kể với nền văn hóa Chavín (900–200 TCN). Điều này đặt ra những câu hỏi thú vị về mối liên kết giữa hai nền văn minh vốn cách nhau hàng thế kỷ và nằm ở các khu vực xa nhau.

Dự án được Viện Nghiên cứu Khảo cổ và Nhân chủng học “Kuélap” (INAAK) phối hợp với Phòng thí nghiệm Nghiên cứu Địa tin học UNTRM thực hiện. Theo các chuyên gia, đây có thể là một “khu phức hợp nghi lễ” quy mô lớn, cung cấp dữ liệu quý giá để giải mã hệ thống tín ngưỡng và nghi thức của người Chachapoya.

Các cuộc khai quật sẽ tiếp tục với kỳ vọng phát hiện thêm nhiều hiện vật giúp tái dựng bức tranh toàn cảnh về một xã hội phức tạp và rộng lớn hơn nhiều so với hình dung trước đây của những “Chiến binh Mây” này.