Các nhà cổ sinh vật học vừa công bố phát hiện một loài bò sát biển cổ đại chưa từng biết đến, được khai quật từ vỉa hóa thạch Posidonia Shale nổi tiếng thế giới tại Holzmaden, Tây Nam nước Đức.

Hình ảnh tái tạo cuộc sống của loài Plesionectes longicollum

Loài mới, được đặt tên Plesionectes longicollum, thuộc nhóm plesiosaur – loài bò sát biển cổ dài từng thống trị đại dương cách đây gần 183 triệu năm. Theo các nhà khoa học, mẫu vật được phát hiện gần như nguyên vẹn, thậm chí còn sót lại cả phần mô mềm hóa thạch. Dù được khai quật từ năm 1978 nhưng mẫu vật này chỉ mới được nhận diện đầy đủ qua phân tích khoa học gần đây.

“Bộ xương này đã nằm trong kho suốt hàng chục năm. Chỉ khi tiến hành nghiên cứu chi tiết, chúng tôi mới phát hiện sự kết hợp hiếm thấy của các đặc điểm giải phẫu, giúp phân biệt nó với mọi loài plesiosaur đã biết”, nhà cổ sinh vật học Sven Sachs từ Bảo tàng Lịch sử tự nhiên Bielefeld, tác giả chính nghiên cứu, cho biết.

Công trình do Sachs và Tiến sĩ Daniel Madzia từ Học viện Khoa học Ba Lan thực hiện, chỉ ra rằng vỉa hóa thạch Posidonia Shale chứa nhiều loài bò sát biển đa dạng hơn so với nhận định trước đây. Đặc biệt, Plesionectes longicollum là loài plesiosaur cổ nhất từng được tìm thấy tại Holzmaden. Dù đây là cá thể chưa trưởng thành nhưng các đặc điểm hình thái của nó đã đủ rõ ràng để khẳng định đây là một chi và loài hoàn toàn mới.

Hóa thạch xương gần như nguyên vẹn của Plesionectes tại Bảo tàng Staatliches für Naturkunde Stuttgart.

“Phát hiện này là mảnh ghép quan trọng trong bức tranh tiến hóa của các hệ sinh thái biển cổ đại”, Tiến sĩ Madzia nhận định. “Loài động vật này sống vào thời kỳ đầu của kỷ Toarcian – giai đoạn được đánh dấu bởi những biến động môi trường lớn, bao gồm cả một sự kiện thiếu oxy đại dương quy mô toàn cầu”.

Mẫu vật hiện được lưu giữ tại Bảo tàng Staatliches für Naturkunde Stuttgart với mã số SMNS 51945. Trước đó, Posidonia Shale đã ghi nhận 5 loài plesiosaur khác nhau đại diện cho cả 3 nhánh tiến hóa chính của nhóm bò sát biển này, khẳng định Holzmaden như một “cửa sổ vàng” cho khám phá thế giới sinh vật biển kỷ Jura.