Ảnh minh họa được tạo bởi AI

Để chủ động phòng ngừa ngộ độc thực phẩm trong dịp Tết Nguyên đán, mùa lễ hội Xuân 2026 và thời gian tới, Bộ Y tế vừa có văn bản gửi Sở Y tế các tỉnh, thành phố và Sở An toàn thực phẩm TP.HCM, đề nghị phối hợp triển khai đồng bộ các biện pháp bảo đảm an toàn thực phẩm.

Theo Bộ Y tế, các địa phương cần xây dựng kế hoạch cụ thể, phù hợp với điều kiện kinh tế, xã hội, tập trung giám sát nguy cơ và phòng ngừa ngộ độc thực phẩm, nhất là trong giai đoạn nhu cầu tiêu thụ thực phẩm tăng cao dịp Tết, lễ hội. Trọng tâm là các nguy cơ ngộ độc do nấm độc vào mùa Xuân – Hè; các loại động, thực vật chứa độc tố tự nhiên; cũng như những mặt hàng được tiêu thụ nhiều trong dịp lễ.

Công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát an toàn thực phẩm được yêu cầu tăng cường, tập trung vào các cơ sở chế biến suất ăn sẵn, bếp ăn tập thể tại khu công nghiệp, trường học; cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống, thức ăn đường phố; cơ sở sản xuất, kinh doanh nước uống đóng chai, đóng bình. Song song với đó là giám sát, hướng dẫn đối với dịch vụ nấu ăn lưu động, các bữa ăn liên hoan, tiệc cưới, đám giỗ đông người.

Bộ Y tế nhấn mạnh yêu cầu xử lý nghiêm, đình chỉ hoạt động đối với các cơ sở không bảo đảm điều kiện an toàn thực phẩm hoặc không có giấy chứng nhận đủ điều kiện theo quy định. Thông tin về hành vi vi phạm và kết quả xử lý của tổ chức, cá nhân liên quan cần được công khai trên các phương tiện thông tin đại chúng để kịp thời cảnh báo cộng đồng.

Cùng với kiểm tra, công tác thông tin truyền thông về an toàn thực phẩm được xác định là giải pháp then chốt. Các địa phương cần đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn kiến thức bảo đảm an toàn trong sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng; chú trọng các biện pháp lựa chọn, chế biến, bảo quản an toàn đối với thực phẩm truyền thống, thực phẩm theo tập quán địa phương. Người dân được khuyến cáo chỉ sử dụng thực phẩm có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng, không dùng thực phẩm quá hạn hoặc có dấu hiệu bất thường.

Bộ Y tế cũng đề nghị tăng cường phối hợp liên ngành trong tuyên truyền, thanh tra, kiểm tra an toàn thực phẩm, đặc biệt đối với nông sản; việc sử dụng nấm, cây, củ, quả rừng tự nhiên làm thực phẩm; hoạt động sản xuất, kinh doanh rượu, nhất là các cơ sở nhỏ lẻ, nấu rượu thủ công, nhằm ngăn chặn kịp thời sản phẩm không rõ nguồn gốc, không bảo đảm an toàn.

Ngoài ra, các địa phương cần tổ chức điều tra, xác minh, xử lý và kết luận kịp thời các vụ ngộ độc thực phẩm; làm rõ nguyên nhân, nguồn gốc và trách nhiệm của tổ chức, cá nhân liên quan, đồng thời chủ động triển khai biện pháp khắc phục, phòng ngừa tái diễn. Công tác chuẩn bị phương án, lực lượng, thuốc và trang thiết bị y tế để sẵn sàng ứng phó, xử lý sự cố an toàn thực phẩm cũng được yêu cầu đặt ở mức cao.

Theo Bộ Y tế, năm 2025, số vụ ngộ độc thực phẩm, số người mắc và tử vong đều giảm so với năm 2024. Tuy nhiên, vẫn xảy ra một số vụ ngộ độc lớn liên quan đến bếp ăn tập thể, bữa ăn gia đình, cơ sở dịch vụ ăn uống và thức ăn đường phố, khiến nhiều người phải nhập viện. Đáng chú ý, một số trường hợp tử vong do sử dụng thực phẩm chứa độc tố tự nhiên như nấm độc, côn trùng, cây, quả rừng, thủy hải sản; hoặc do khâu chế biến, bảo quản chưa đúng cách và việc chấp hành quy định an toàn thực phẩm của một số cơ sở còn lỏng lẻo.