Một đứa trẻ mới 6-7 tuổi, trong suy nghĩ của nhiều người lớn vẫn là những cô bé, cậu bé chỉ biết xem hoạt hình, chơi đồ chơi, mê những video vui nhộn trên YouTube. Thế nhưng, thực tế không phải lúc nào cũng như vậy. Chỉ một lần nhìn vào lịch sử tìm kiếm trên YouTube của con, nhiều cha mẹ có thể sẽ giật mình khi nhận ra thế giới mà trẻ đang tò mò đã rộng hơn rất nhiều so với những gì người lớn vẫn nghĩ.

Mới đây, một phụ huynh chia sẻ hình ảnh lịch sử tìm kiếm YouTube của một em nhỏ, với những từ khóa khiến người lớn không khỏi bất ngờ. Đáng chú ý, theo chia sẻ, em mới khoảng 7 tuổi và chưa được sử dụng điện thoại riêng, chủ yếu xem YouTube trên tivi.

Bức ảnh gây chú ý

Những từ khóa tìm kiếm xuất hiện trên màn hình không còn đơn thuần là hoạt hình hay trò chơi trẻ em. Có những cụm từ liên quan đến ngoại hình, cơ thể và nội dung mang tính nhạy cảm. Điều khiến người nhà càng bất ngờ là em chưa từng được gia đình cho dùng điện thoại để tự tìm kiếm. Họ cũng không hiểu vì sao em trai lại biết những từ khóa như vậy.

Bài đăng nhanh chóng nhận được nhiều bình luận. Có người cho rằng trẻ con ở độ tuổi này vẫn còn rất ngây thơ, những gì chúng tìm kiếm có thể chỉ xuất phát từ sự tò mò hoặc vô tình nhìn thấy đâu đó.

Điều đáng nói là trẻ nhỏ ngày nay có thể tiếp cận thông tin sớm hơn rất nhiều so với thế hệ cha mẹ. Ngày trước, một đứa trẻ muốn biết một điều gì đó có thể phải hỏi bố mẹ, anh chị hoặc bạn bè. Còn bây giờ, chỉ cần biết vài chữ, một chiếc điều khiển tivi hay giọng nói trên thiết bị thông minh, trẻ đã có thể tự mình tìm kiếm hàng triệu kết quả.

Vì vậy, câu hỏi không còn đơn giản là: “Ai đã dạy con những thứ này?”. Có thể chẳng ai dạy cả. Trẻ chỉ đơn giản là tò mò. Một từ nghe được ở đâu đó, một hình ảnh lướt qua màn hình, một video mà thuật toán đề xuất hoặc một câu nói của bạn bè cũng có thể trở thành điểm bắt đầu cho việc tìm kiếm.

Và đây mới là điều khiến nhiều cha mẹ cần suy nghĩ: trẻ có thể chưa đủ lớn để hiểu nội dung mình đang xem, nhưng lại đủ lớn để tự tìm kiếm nó.

Nếu chỉ nhìn vào lịch sử tìm kiếm rồi lập tức mắng con “hư”, người lớn có thể vô tình khiến trẻ hình thành cảm giác xấu hổ về những câu hỏi tự nhiên của mình. Trong khi đó, nếu trẻ biết rằng bất cứ câu hỏi nào cũng có thể được hỏi bố mẹ, khả năng trẻ tìm kiếm thông tin một cách an toàn sẽ cao hơn.

Tất nhiên, điều này không có nghĩa cha mẹ nên mặc kệ. Ở độ tuổi tiểu học, trẻ vẫn cần được hướng dẫn rất cụ thể về những nội dung nào phù hợp, nội dung nào không nên xem; đâu là thông tin riêng tư của cơ thể; khi gặp hình ảnh khiến con khó chịu hoặc khó hiểu thì phải làm gì.

Cha mẹ cũng có thể thiết lập chế độ kiểm soát trẻ em trên YouTube, giới hạn nội dung, kiểm tra lịch sử xem và tìm kiếm, đồng thời tránh để trẻ có quyền truy cập Internet hoàn toàn không kiểm soát.

Nhưng bên cạnh công nghệ, điều quan trọng hơn vẫn là một cuộc trò chuyện. Có thể bắt đầu rất đơn giản: "Nếu con nhìn thấy một thứ con không hiểu trên mạng, con cứ hỏi mẹ nhé. Con không bị mắng vì hỏi".

Bởi mục tiêu cuối cùng là làm sao để khi vô tình nhìn thấy, trẻ biết cách thoát ra, biết tìm đến người lớn và không tiếp tục tò mò một cách thiếu định hướng.

Trẻ em hôm nay lớn lên cùng Internet. Sự ngây thơ của các em vẫn còn đó, nhưng môi trường xung quanh đã khác rất nhiều. Vì thế, thay vì chỉ hoảng hốt khi phát hiện con biết tìm kiếm những điều người lớn cho là “quá sớm”, có lẽ cha mẹ cũng cần tự hỏi: Mình đã chuẩn bị cho con đủ kỹ năng để sống trong thế giới Internet chưa?

Không phải cứ cấm là trẻ sẽ không tò mò. Nhưng nếu được hướng dẫn đúng cách, sự tò mò ấy hoàn toàn có thể trở thành cơ hội để trẻ hiểu hơn về cơ thể, ranh giới cá nhân, cách sử dụng Internet và cách tự bảo vệ mình.