Nếu được chọn, có lẽ chúng ta chẳng ai muốn chọn cảm giác bế tắc vì nợ nần. Nhưng đôi khi, cũng chẳng còn cách nào khác ngoài vay tiền để trang trải cuộc sống, rồi đi làm kiếm tiền trả dần.

Mới đây trong một nhóm chia sẻ kinh nghiệm quản lý tài chính, một cô gái sinh năm 2001 đã trải lòng về tình cảnh tương tự. Ở độ tuổi 25, vì gia đình không khá giả, cô phải vay tiền học đại học, giờ đi làm rồi, vừa trả nợ vừa gửi tiền về nhà cho bố mẹ. Áp lực ngày càng lớn vì hàng tháng cô phải trả tới 10 khoản nợ, trong khi thu nhập cao nhất cũng chỉ 25 triệu/tháng.

Bức ảnh cô đăng tải, có thể thấy từ ngày mùng 5 đến tận ngày cuối tháng, gần như hôm nào cũng là “ngày đến hạn”

Cô viết: “Em bế tắc quá, nhờ mọi người cho em thêm góc nhìn với ạ… Em là nữ sinh năm 2001, từ quê lên TP.HCM lập nghiệp. Từ thời sinh viên em đã tự lo mọi thứ và có vay mượn bên ngoài để trang trải, đến giờ vẫn đang gánh nợ. Hoàn cảnh nhà em không mấy khá giả: bố mẹ buôn bán nhỏ ở chợ, dưới em còn 1 em gái và 1 em trai. Là chị cả nên gần như chi phí ban đầu em đều phải đứng ra gánh vác.

Hiện em làm Sales, thu nhập khoảng 20 - 25tr/tháng nhưng 1 nửa trả nợ và chi tiêu cá nhân, 1 nửa gửi về quê phụ gia đình nên gần như không tích lũy được gì.

Tuần rồi công việc gặp biến cố lớn, em quá tải và kiệt sức nên đang suy nghĩ:

- Nghỉ luôn vào tháng 10/2026, nhưng nghỉ thì đứt gãy kinh tế ngay lập tức.

- Ráng gồng tới tháng 4/2027 rồi về quê hẳn hoặc ra Hà Nội tìm cơ hội mới.

- Vay thêm một khoản để nghỉ việc: Cho bản thân chút thời gian thở và tìm hướng đi mới, nhưng rủi ro là tiền gốc và tiền lãi trả hàng tháng sẽ tăng thêm 3 triệu/tháng trong khi hiện tại em đã nợ quá nhiều rồi.

Em thật sự đang rơi vào vòng quẩn quanh: Làm tiếp thì kiệt sức, nghỉ thì đứt dòng tiền, vay thêm thì sợ nợ chồng nợ…”.

Trong phần bình luận của bài đăng, đa số mọi người đều bày tỏ sự cảm thông với hoàn cảnh cũng như tình trạng của cô. Tuy nhiên, tất cả đều đồng tình: Không nên nghỉ việc và tuyệt đối không vay thêm tiền để trang trải cuộc sống, bởi như vậy thì vòng lặp nợ nần sẽ thành ra không hồi kết, thà mệt 1 thời gian rồi hết nợ còn hơn.

Ảnh minh họa

“Chị cả trong gia đình phải gánh vác sớm, thấy thương ghê. Nhưng thương bản thân mình một chút em ạ, bố mẹ còn khỏe và vẫn đang là ra tiền thì giờ việc em nên làm là giảm hoặc cắt hẳn khoản tiền gửi về nhà để tập trung trả nợ. Em cứ thành thật nói với bố mẹ tình hình hiện tại để cả nhà hiểu. Còn đừng nghỉ việc và vay thêm nợ trong thời điểm này. Mình có nợ thì mình không có sự lựa chọn nào khác ngoài cố cày cuốc, trừ khi là không thể thôi. Cố gắng cho hết nợ đã, mệt chút còn hơn để nợ chồng nợ” - Một người khuyên.

“Thứ nhất là em đừng vay thêm nữa. Áp lực phần lớn đến từ việc em vay nợ quá nhiều nên có vay thêm bây giờ cũng chỉ giải quyết được áp lực trước mắt thôi, rồi nó lại nhân đôi nhân ba lên, rất khó dứt.

Thứ hai, nếu khó nói với gia đình thì cứ bảo công việc hiện tại khó khăn, thu nhập giảm nhiều nên không gửi tiền về hàng tháng được nữa.

Thứ ba, tuyệt đối không được để đứt dòng thu nhập. Công việc không ổn thì chuyển việc, tìm được việc mới rồi hãy xin nghỉ.

Đang nợ nhiều thì phải chấp nhận mệt thôi, không còn cách nào khác” - Một người đồng tình.

“Nếu vay thêm thì vay hẳn khoản lớn, để trả hết 10 khoản hiện tại, quy nợ về 1 mối thôi. Chứ vay lắt nhắt 10-20 triệu trong khi 10 khoản kia vẫn còn đó thì không nên nhé. Nợ không dứt nếu mình không cố, nó chỉ có lan ra thôi” - Một người khuyên.

Thấy được gì từ 10 khoản nợ của cô gái này?

1. Đừng để nợ chồng nợ

Điều khiến nhiều người lo lắng trong câu chuyện trên không chỉ là số lượng các khoản vay, mà còn là suy tính vay thêm để tiền trang trải trong thời gian nghỉ việc. Đây là lựa chọn có thể giúp giảm áp lực trong ngắn hạn, nhưng lại khiến gánh nặng tài chính lớn hơn về lâu dài.

Khi một khoản vay mới được tạo ra để bù đắp cho các khoản vay cũ hoặc chi tiêu sinh hoạt, tổng số tiền gốc và lãi phải trả mỗi tháng sẽ tăng lên, khiến quá trình thoát nợ ngày càng khó khăn. Vì vậy, nếu chưa thực sự cần thiết, việc hạn chế phát sinh thêm khoản vay mới vẫn là nguyên tắc quan trọng để tránh rơi vào vòng xoáy "nợ chồng nợ".

2. Cảnh giác với những khoản nợ nhỏ

10 khoản nợ không đồng nghĩa với 10 khoản tiền lớn. Trên thực tế, nhiều người thường có tâm lý xem nhẹ các khoản vay vài triệu đồng vì cho rằng số tiền không đáng kể. Tuy nhiên, khi nhiều khoản nợ nhỏ cùng tồn tại với các thời hạn thanh toán khác nhau, áp lực lại tăng lên đáng kể.

Ảnh minh họa

Mỗi tháng phải ghi nhớ nhiều ngày đến hạn, nhiều mức lãi suất và nhiều khoản thanh toán khác nhau không chỉ khiến việc quản lý tài chính trở nên phức tạp mà còn làm tăng nguy cơ trả chậm, phát sinh phí phạt hoặc lãi quá hạn. Đó là lý do nhiều chuyên gia tài chính khuyến nghị nên hạn chế vay quá nhiều nơi cùng lúc và ưu tiên đơn giản hóa các khoản nợ nếu có điều kiện.

3. Điều tiên quyết khi có nợ là không để gãy dòng tiền

Trong bối cảnh vẫn còn nhiều khoản nợ phải thanh toán hàng tháng, thu nhập ổn định chính là "phao cứu sinh" quan trọng nhất. Nghỉ việc khi chưa có nguồn thu thay thế đồng nghĩa với việc các khoản trả nợ vẫn đến hạn nhưng dòng tiền lại bị gián đoạn, khiến áp lực tài chính tăng lên rất nhanh.

Vì vậy, nếu công việc hiện tại không còn phù hợp, giải pháp an toàn hơn thường là tìm được công việc mới trước khi nghỉ hoặc chủ động cắt giảm những khoản chi chưa thực sự cần thiết để duy trì khả năng trả nợ. Khi dòng tiền được giữ ổn định, người vay sẽ có nhiều cơ hội hơn để từng bước giảm nợ và lấy lại sự chủ động trong tài chính.