Cùng một đường truyền Internet nhưng trải nghiệm WiFi ở từng vị trí trong nhà có thể rất khác nhau. Có nơi điện thoại bắt sóng tốt, nhưng chỉ cần đi qua vài bức tường hoặc lên tầng trên, kết nối đã kém ổn định hơn. Nguyên nhân không chỉ nằm ở router. Khoảng cách, vật cản, thiết bị điện tử xung quanh, cách bố trí nhà và cả số lượng thiết bị đang sử dụng mạng đều có thể ảnh hưởng. Vì vậy, nếu WiFi thường xuyên yếu ở một số khu vực, gia đình có thể bắt đầu bằng những thay đổi đơn giản dưới đây trước khi nghĩ đến việc mua thêm thiết bị.

1. Thử đổi vị trí router trước tiên

Đây là việc đơn giản nhưng thường bị bỏ qua. Nếu có thể, router nên được đặt ở khu vực tương đối thoáng và gần vùng trung tâm của phần ngôi nhà cần phủ sóng. Không nên giấu router sát sàn, sâu trong tủ, sau đồ nội thất lớn hoặc đặt ở một góc nhà nếu phần lớn thiết bị lại được sử dụng ở phía đối diện. Lý do là tín hiệu WiFi sẽ suy giảm khi khoảng cách tăng lên và khi phải đi qua nhiều vật cản. Tường dày, bê tông, kim loại và một số vật liệu khác có thể khiến tín hiệu yếu đi đáng kể. Đặt router cao hơn mặt sàn và ở vị trí thoáng cũng thường thuận lợi hơn so với để thiết bị sát đất hoặc bị bao quanh bởi đồ đạc.

Tuy nhiên, không có một độ cao hay một vị trí chính xác phù hợp cho mọi căn nhà. Nhà một tầng, nhà ống nhiều tầng hay căn hộ có nhiều tường bê tông sẽ cần cách bố trí khác nhau. Vì vậy, cách thực tế nhất vẫn là thử một vài vị trí rồi kiểm tra lại chất lượng kết nối ở những nơi gia đình thường sử dụng mạng.

2. Đừng để router nằm sát những vật cản lớn hoặc nguồn gây nhiễu

Router đặt ngay cạnh tủ kim loại, phía sau tivi hoặc bị che kín bởi nhiều đồ vật có thể không phải vị trí lý tưởng. Một số thiết bị hoạt động ở vùng tần số gần với WiFi 2,4 GHz cũng có khả năng gây nhiễu trong những điều kiện nhất định. Lò vi sóng, một số thiết bị Bluetooth, điện thoại không dây và các thiết bị điện tử khác thường được các nhà sản xuất khuyến cáo không nên đặt quá sát router. Điều này không có nghĩa cứ đặt router cạnh tivi hay tủ lạnh là WiFi chắc chắn sẽ yếu. Mức ảnh hưởng còn phụ thuộc loại thiết bị, khoảng cách, tần số WiFi đang sử dụng và môi trường thực tế. Bởi vậy, nếu mạng thường chập chờn mà router đang nằm giữa rất nhiều thiết bị điện tử hoặc sát một bề mặt kim loại lớn, thử di chuyển router sang một vị trí thoáng hơn là bước khá dễ thực hiện.

3. Hiểu sự khác nhau giữa WiFi 2,4 GHz và 5 GHz

Nhiều router hiện nay có thể phát trên cả hai dải tần 2,4 GHz và 5 GHz. Nói một cách đơn giản, 2,4 GHz thường có khả năng phủ xa và xuyên vật cản thuận lợi hơn, nhưng dễ gặp tình trạng đông đúc hoặc nhiễu hơn. Trong khi đó, 5 GHz thường cho tốc độ cao hơn trong điều kiện phù hợp nhưng phạm vi sử dụng thường ngắn hơn và suy giảm nhanh hơn khi đi qua vật cản. Vì vậy, nếu người dùng đứng gần router, thiết bị có thể hoạt động tốt trên 5 GHz nhưng khi sang phòng xa hơn, trải nghiệm lại không còn như cũ.

Không nên hiểu rằng 5 GHz lúc nào cũng tốt hơn 2,4 GHz hoặc ngược lại. Router và thiết bị đời mới thường có cơ chế tự lựa chọn hoặc chuyển đổi dải tần, nên với đa số gia đình không nhất thiết phải can thiệp thủ công nếu mạng vẫn hoạt động bình thường. Chỉ khi thường xuyên gặp tình trạng kết nối không ổn định mới cần kiểm tra thêm phần cài đặt này theo hướng dẫn của chính nhà sản xuất router.

4. Nhà nhiều tầng hoặc quá nhiều điểm yếu sóng thì một router có thể chưa đủ

Có những trường hợp đổi vị trí router cũng không giải quyết được hoàn toàn. Ví dụ, nhà dài, nhiều tầng, nhiều tường bê tông hoặc có một số phòng nằm cách xa router có thể xuất hiện những vùng tín hiệu yếu. Khi đó, vấn đề không còn đơn giản là router đặt sai chỗ mà có thể do phạm vi phủ sóng của một thiết bị không đủ cho toàn bộ không gian. Gia đình có thể cân nhắc bộ mở rộng sóng, điểm truy cập hoặc hệ thống WiFi nhiều điểm tùy nhu cầu và cấu tạo nhà.

Nếu sử dụng bộ mở rộng sóng, một sai lầm khá phổ biến là đặt thiết bị ngay tại nơi WiFi đã rất yếu. Bộ mở rộng vẫn cần nhận được tín hiệu đủ tốt từ router chính mới có tín hiệu phù hợp để truyền tiếp. Vì vậy, vị trí ban đầu thường nên nằm ở khu vực trung gian giữa router và vùng cần cải thiện, sau đó điều chỉnh dựa trên tín hiệu thực tế. Với nhà lớn, nhiều tầng hoặc có nhiều điểm yếu sóng, hệ thống nhiều điểm có thể phù hợp hơn. Nhưng cũng không nên mặc định rằng cứ mua thêm nhiều thiết bị là mạng sẽ nhanh hơn. Thiết bị bổ sung chủ yếu nhằm cải thiện vùng phủ và khả năng kết nối; tốc độ Internet đầu vào vẫn phụ thuộc đường truyền mà gia đình đang sử dụng.

5. Trước khi đổ lỗi cho WiFi, hãy xác định vấn đề nằm ở đâu

Đây là bước đặc biệt quan trọng. Nếu tất cả thiết bị trong nhà đều chậm ở mọi vị trí, kể cả khi đứng ngay cạnh router, nguyên nhân có thể không còn nằm ở phạm vi phủ sóng WiFi. Ngược lại, nếu gần router mạng hoạt động bình thường nhưng sang một căn phòng nhất định mới chậm hoặc mất kết nối, khi đó vị trí router, vật cản và vùng phủ sóng mới là những yếu tố đáng kiểm tra trước. Gia đình cũng có thể thử khởi động lại modem/router theo đúng hướng dẫn của nhà sản xuất khi thiết bị hoạt động bất thường. Tuy nhiên, không nên coi việc tắt bật router liên tục như một giải pháp bắt buộc hay cách “tăng tốc WiFi”. Nếu tình trạng chậm, mất kết nối hoặc tốc độ bất thường vẫn kéo dài sau khi đã kiểm tra vị trí và thiết bị trong nhà, nên liên hệ nhà cung cấp Internet hoặc đơn vị kỹ thuật để kiểm tra đường truyền, modem/router và hệ thống mạng thực tế.

WiFi ổn định là kết quả của nhiều yếu tố chứ không chỉ phụ thuộc vào một chiếc router. Với nhiều gia đình, chỉ cần đặt lại thiết bị ở vị trí hợp lý, giảm bớt vật cản và nhận diện đúng khu vực yếu sóng đã có thể cải thiện trải nghiệm. Nhưng nếu nguyên nhân nằm ở đường truyền, thiết bị đã cũ hoặc cấu tạo nhà quá khó phủ sóng, việc kiểm tra kỹ thuật và bổ sung thiết bị phù hợp vẫn là giải pháp cần thiết.