Cách làm lễ khai hạ Tết Nguyên đán

Dân gian quan niệm, mùng 7 tháng Giêng kết thúc Tết Nguyên đán (3 ngày Tết 7 ngày xuân) và là lúc bắt đầu Tết Khai hạ, được hiểu là Tết mở đầu ngày vui để chào mùa xuân mới, cầu mong may mắn cho cả năm.

Lễ khai hạ đầu năm hay còn gọi là lễ hạ cây nêu ngày Tết, là nghi thức báo hiệu đã kết thúc Tết Nguyên đán , thường được tổ chức từ mùng 7 tháng Giêng. Vậy lễ khai hạ 2021 rơi vào mùng mấy tháng Giêng? Mời các bạn cùng theo dõi để biết thêm chi tiết.

Cách làm lễ khai hạ Tết Nguyên đán

Lễ khai hạ là gì

Lễ khai hạ hay còn gọi là lễ hạ cây nêu, lễ hóa vàng , lễ tạ năm mới là nghi thức tiễn gia tiên về trời sau những ngày về ăn Tết cùng con cháu đồng thời báo hiệu kết thúc Tết Nguyên Đán, mọi người quay trở lại công việc làm ăn buôn bán hàng ngày.

Cụ thể hơn, theo phong tục truyền thống ngày xưa, cây nêu ngày Tết sẽ được dựng từ 23 tháng Chạp, hay muộn nhất là dựng vào ngày 30 Tết, có treo kèm những vật trang trí như vòng tròn nhỏ hay thứ gì đó tùy theo phong tục từng địa phương với ý nghĩa là tiễn đi những thứ xấu xa, không may mắn của năm cũ, nghênh đón những điều may mắn đến với gia đình, cộng đồng trong những ngày đầu năm mới.

Ngoài ra cây nêu còn có ý nghĩa trừ ma quỷ, không cho ma quỷ tới quấy phá gia đình, ăn Tết thật bình an. Qua ngày Tết, đón thần linh về với gia đình thì đồng thời sẽ hạ cây nêu ngày Tết này đi.

Theo quan niệm dân gian, trong những ngày Tết nguyên đán, các vị thần linh và những bậc gia tiên về ăn tết cùng con cháu, gia chủ, họ luôn luôn ngự trên ban thờ mỗi nhà. Và khi kết thúc Tết con cháu sẽ làm lễ hóa vàng để cáo lễ tiễn đưa tổ tiên trở về âm cảnh.

Ý nghĩa lễ khai hạ

Dân gian quan niệm, mùng 7 tháng Giêng kết thúc Tết Nguyên đán (3 ngày Tết 7 ngày xuân) và là lúc bắt đầu Tết Khai hạ, được hiểu là Tết mở đầu ngày vui để chào mùa xuân mới, cầu mong may mắn cho cả năm.

Cách làm lễ khai hạ Tết Nguyên đán

Lễ khai hạ 2021 vào mùng mấy tháng Giêng

Theo truyền thống, lễ khai hạ đầu năm sẽ diễn ra vào ngày mùng 7 Tết Nguyên Đán. Khi đó cây nêu ngày Tết sẽ được hạ xuống.

Nhưng hiện nay, lễ khai hạ không nhất thiết phải làm đúng ngày mùng 7 Tết mà tùy từng điều kiện gia đình mà có thể tiến hành trong khoảng từ mùng 3 đến mùng 10 tháng Giêng.

Việc cúng lễ Tết Khai hạ năm mới hay lễ hóa vàng rất quan trọng, gồm có lễ tạ gia tiên, gia thần và chư vị thánh thần, chư Phật.

Như vậy lễ khai hạ năm 2021 sẽ diễn ra vào ngày mùng 7 tháng Giêng tức ngày thứ năm 18/2/2020.

Lễ vật cúng khai hạ

Khi làm lễ khai hạ, các gia đình chuẩn bị: Mâm cơm cúng, có thể là cơm chay hoặc mặn đều được. Ngoài ra còn có giọt dầu, rượu, nhang, hoa, hoa quả, đĩa gạo, đĩa muối, tiền vàng, sớ...

Bày biện đầy đủ và hoàn chỉnh ở ngoài trời, gia chủ tiến hành thắp hương, khấn vái xin phép các cụ trong nhà trước, sau đó mới tiến hành làm lễ ở ngoài trời.

Cách làm lễ khai hạ Tết Nguyên đán

Văn khấn lễ khai hạ

Nam mô A Di Đà Phật (3 lần)

Kính lạy:

- Hoàng thiên Hậu thổ chư vị Tôn thần

- Ngài ............ đương niên hành khiển năm ........., ngài Bản cảnh Thành Hoàng, các ngài Thổ địa, Táo quân, Long mạch Tôn thần.

- Các cụ Tổ khảo, Tổ tỷ, nội ngoại tiên linh. Hôm nay là ngày mồng ... tháng giêng năm .........., chúng con là … hiện cư ngụ tại số nhà …, khu phố …, phường …, thành phố...

Thành tâm sửa biện hương hoa phẩm vật, trà tửu lễ nghi, cung bày trước án. Kính cẩn thưa trình: Tiệc xuân đã mãn, Nguyên đán đã qua, nay xin lễ tạ Tôn thần, rước tiễn âm linh trở về âm cảnh.

Kính xin lưu phúc, lưu ân, phù hộ độ trì dương cơ âm trạch, mọi chỗ tốt lành, con cháu được chữ bình an, gia đạo hưng long thịnh vượng. Lòng thành kính cẩn, lễ bạc tiến dâng, lượng cả xét soi, cúi xin chứng giám.

Nam mô A Di Đà Phật (3 lần)

Đọc xong bài văn khấn lễ khai hạ đầu năm thì đợi hương tàn hoặc hết 1 tuần hương thì đem hóa sớ, hóa vàng, rồi cho người ra nhấc cây nêu lên, cây nêu sau khi được nhấc lên thì không được để trong nhà mà phải để bên ngoài, để ở nơi khô ráo, thoáng sạch là được.

Ngày nay, lễ hạ nêu hay lễ khai hạ đầu năm không còn nhiều nơi trồng cây nêu trước Tết và hạ cây nêu nhiều nữa, nhưng với ý nghĩa cầu phúc, cầu bình an, đón thần linh và tài lộc về với gia đình thì việc chuẩn bị mâm cúng ngoài trời vẫn được sửa soạn và chuẩn bị chu đáo.

Với bài viết này, hy vọng rằng đã cung cấp được nhiều thông tin hữu ích về một nét đẹp văn hóa ngày Tết của ông cha ta đến với các bạn. 

*Thông tin trong bài chỉ mang tính tham khảo, chiêm nghiệm!

AN LY