Aaron Trinh cao 1m68, và anh không hạnh phúc với điều đó.

Chiều cao là thứ anh nghĩ đến liên tục. Ra đường, chàng trai 25 tuổi này luôn vô thức so sánh mình với người đi cạnh. Và trong những lần so sánh đó, anh gần như luôn phải ngước lên.

"Tôi chỉ không muốn là người bị chú ý theo cách tiêu cực," Aaron nói. "Tôi phải thoát khỏi suy nghĩ này."

Hai năm trước, anh tình cờ xem được một số video trên TikTok về phẫu thuật tăng chiều cao, một kỹ thuật trong đó xương chân được cắt rồi cấy thiết bị bên trong để từ từ kéo dài ra trong nhiều tháng, kết quả là đôi chân dài hơn và người cao hơn.

Kỹ thuật kéo dài xương (limb-lengthening) đã được các bác sĩ chỉnh hình thực hành hàng chục năm để điều trị dị tật hoặc chênh lệch chiều dài chi. Nhưng trong những năm gần đây, nó được sử dụng cho một mục đích mới: những người hoàn toàn bình thường về y tế nhưng muốn cao thêm vài inch. Số lượng bệnh nhân khó thống kê chính xác, nhưng bốn phòng khám tại Mỹ xác nhận với New York Times rằng mức độ quan tâm đến loại phẫu thuật này đã tăng đáng kể trong thập kỷ qua.

Aaron biết cuộc phẫu thuật này có nhiều rủi ro. Xương có thể lành không đúng cách, trở nên giòn hơn, hoặc cứng lại với tốc độ không đều. Cơ bắp có thể bị co rút hoặc suy yếu. Có nguy cơ nhiễm trùng, thuyên tắc mỡ và tổn thương thần kinh vĩnh viễn. Và anh sẽ phải tránh tì trọng lực lên chân trong nhiều tháng, với thời gian phục hồi hoàn toàn ít nhất nửa năm hoặc lâu hơn.

Những rủi ro đó làm cho phẫu thuật tăng chiều cao trở thành chủ đề gây tranh cãi, và chi phí thực hiện không hề nhỏ: từ 70.000 đến 150.000 USD (khoảng 1,8 đến 4 tỷ đồng) tại Mỹ, đẩy không ít người tìm đến các quốc gia khác chi phí rẻ hơn như Thổ Nhĩ Kỳ.

Aaron quyết định tư vấn tại một phòng khám ở Florida. Cha anh, ông Tan, một trong những người đầu tiên anh tâm sự về mặc cảm chiều cao, đã dùng tiền tiết kiệm của mình để trả khoảng 140.000 USD, tức khoảng 3,7 tỷ đồng, cho ca phẫu thuật và toàn bộ chi phí liên quan.

Ông Tan cao 1m57. Ông nói ông hiểu cảm giác của con trai, vì bản thân cũng đã từng phải vật lộn với điều tương tự. "Đó là một loại kỳ thị," ông nói. "Tôi thực sự thấy rất tội nghiệp cho con." Ông không muốn con trai phải chịu đựng "nỗi đau tinh thần" giống như ông.

Họ đặt lịch phẫu thuật vào tháng 5/2025.

Điều không ai dám nói thật

Aaron thừa nhận đây là chủ đề anh rất ngại đề cập. Hai bố con thậm chí không nói với mẹ anh cho đến khi đã thanh toán tiền rồi.

"Phản ứng lớn nhất mà nhiều người sẽ nhận được là: 'Ông ơi, mình không thể thay đổi chiều cao được đâu, học cách tự tin vào bản thân đi,'" Aaron nói. "Nghe thì dễ, nhưng làm thì không đơn giản vậy."

Câu chuyện của Aaron không phải là ngoại lệ. Trong số những bệnh nhân New York Times phỏng vấn, ít nhất bốn người yêu cầu giấu tên vì họ không nói thật với gia đình, bạn bè hay đồng nghiệp. Một người đàn ông đến Thổ Nhĩ Kỳ phẫu thuật đã giải thích đôi nạng của mình bằng cách nói với bạn bè rằng anh bị tai nạn hoặc phẫu thuật lưng. Sau khi về nước, các vấn đề xương không lành tốt buộc anh phải tìm đến một bác sĩ chỉnh hình ở Baltimore. Anh nói cảm giác nói dối không dễ chịu, và anh chắc chắn họ hàng đã nhận ra anh cao hơn. Nhưng anh nói gần như không có gì hối hận và sẽ mang bí mật này "xuống mồ".

"Tôi không được thiết kế để cao, nhưng tôi muốn được bình thường," Presley St. James, 31 tuổi, sống ở Pennsylvania, nói. Khi còn nhỏ, anh được chẩn đoán thiếu hormone tăng trưởng và mẹ anh đã quyết định không điều trị hormone. Chiều cao 1m63 của anh khiến anh bị bắt nạt ở nơi làm việc. Anh có ước mơ làm diễn viên, và lo lắng rằng mình quá thấp.

"Nhiều đàn ông hay nói, 'Ừ thì tôi ổn với bản thân mình rồi,'" anh nói. "Nhưng tận sâu bên trong, không phải vậy đâu."

Cải thiện chiều cao - nỗi ám ảnh của người trưởng thành, còn ngành công nghiệp "kéo chân" vẫn ở thuở sơ khai

Chiều cao, một đặc điểm hầu như được định hình xong khi kết thúc tuổi dậy thì, là vấn đề nhạy cảm với những người cho rằng mình thấp. Các nhà nghiên cứu đã chỉ ra mối tương quan giữa chiều cao và thu nhập cao hơn, công việc có địa vị và nhận thức tích cực về khả năng lãnh đạo. Đó cũng là chủ đề phức tạp trong thời đại hẹn hò qua app, nơi người ta có thể lọc đối tượng theo chiều cao.

Người trưởng thành từ lâu đã tìm đến lót giày độn gót hay giày cao gót. Những ai muốn kết quả lâu dài hơn đã thử liệu pháp hormone tăng trưởng, vốn có thể có tác dụng khi được chỉ định cho trẻ em nhưng cũng gây nhiều tranh luận. Và họ tìm đến lĩnh vực kéo dài xương, nơi thiết bị ngày càng tiên tiến hơn.

"Con người đã bị làm phiền bởi chiều cao từ rất lâu rồi," bác sĩ Dror Paley, nhà sáng lập Paley Orthopedic & Spine Institute tại West Palm Beach, Florida, nói. Ông bắt đầu thực hiện kéo dài xương từ những năm 1980 sau khi thực tập dưới sự hướng dẫn của bác sĩ Gavriil Ilizarov, một bác sĩ Liên Xô đã sáng tạo ra một phương pháp kéo dài xương. "Đó là bước khởi đầu để con người có thể làm gì đó với vấn đề này," ông nói.

Bác sĩ Paley nói ông đã thực hiện kỹ thuật này một cách lặng lẽ lúc đầu và yêu cầu bệnh nhân trải qua đánh giá tâm lý. Các bác sĩ chỉnh hình, ông giải thích, được đào tạo để điều trị đau và khuyết tật, không phải các vấn đề thẩm mỹ. Hiện nay, ông là một trong số ít bác sĩ trên thế giới thực hiện phẫu thuật tăng chiều cao thẩm mỹ và tin rằng lĩnh vực này đang ở giai đoạn "sơ khai".

Trước năm 2011, bác sĩ Paley cho biết ông thực hiện khoảng 10 ca phẫu thuật kéo dài xương thẩm mỹ mỗi năm. Năm ngoái, các phòng khám của ông có 155 ca.

Bác sĩ Michael Assayag, bác sĩ chỉnh hình tại International Center for Limb Lengthening ở Baltimore, nói rằng trước đây ông từng phản đối phẫu thuật tăng chiều cao. Giờ đây ông tiếp nhận khoảng 45 bệnh nhân loại này mỗi năm. Ông thay đổi suy nghĩ sau khi thấy nhiều bệnh nhân tìm đến ông với những biến chứng phức tạp như xương lành không đúng cách. "Tôi nhận ra người ta sẽ làm dù thế nào," ông nói, và cho rằng ông có thể cung cấp một môi trường an toàn hơn.

Ba tháng nằm khách sạn, chịu đựng đau đớn về thần kinh

Sáng ngày phẫu thuật, tay Aaron run đến mức các y tá khó cắm kim truyền dịch. Đây là lần đầu tiên anh trải qua phẫu thuật. Trong chưa đầy hai tiếng, bác sĩ sẽ cắt xương đùi của anh và cấy thanh kim loại vào bên trong.

Cơn đau đến khi thuốc tê và thuốc gây tê màng cứng hết tác dụng, tập trung ở đùi và vết mổ. Sẽ mất nhiều tuần trước khi anh ngủ được ngon giấc.

Nhưng đó mới chỉ là bắt đầu. Một tuần sau phẫu thuật, anh bắt đầu quá trình "kéo dài": sử dụng thiết bị từ tính bên ngoài để tách các xương ra. Mục tiêu là thực hiện bốn lần mỗi ngày, mỗi lần một phần tư mm, cùng với chế độ vật lý trị liệu nghiêm ngặt.

Tại Paley Institute Stature Center, bệnh nhân phải ở lại địa phương trong vài tháng để tham dự kiểm tra định kỳ. Aaron đặt phòng tại một khách sạn gần đó thường xuyên có bệnh nhân cùng cảnh ngộ. Vào các ngày trong tuần, một chiếc xe buýt màu hồng đưa bệnh nhân ở nhiều giai đoạn hồi phục khác nhau, người dùng nạng, người ngồi xe lăn, từ sảnh khách sạn đến các buổi hẹn khám.

Aaron có nhiều cách để giết thời gian trong những giờ dài hồi phục. Anh bắt đầu chương trình thạc sĩ từ xa tại Texas A&M University. Anh tham gia nhóm chat với những bệnh nhân cùng ở khách sạn. "Thế giới bên ngoài sẽ nghĩ mày điên vì làm thế này, nhưng ở đây mày gặp những người có cùng mục tiêu," anh nói.

Và anh ghi chép tỉ mỉ quá trình và các triệu chứng, chia sẻ trên một server Discord dành riêng cho người kéo dài xương.

Dù không thoải mái, Aaron có vẻ lành lại khá tốt lúc đầu. "Ngày 29," anh ghi. "Giấc ngủ vẫn thất thường."

Nhưng đến ngày 56, cơn đau bùng phát. Bắp chân trái của anh đang bốc lửa. "ĐAU THẦN KINH LÀ TỆ NHẤT," anh viết.

Lúc đó, anh đã kéo dài mỗi xương đùi được 47mm, tương đương gần 5cm.

Aaron tạm dừng quá trình. Nằm trong phòng khách sạn với túi đá trên chân, anh cảm thấy tuyệt vọng. Đó chưa phải là mục tiêu của anh, thêm 7,5cm, nhưng anh sợ gây tổn thương vĩnh viễn cho dây thần kinh.

Những người khác trong nhóm chat Discord nói họ cũng đã trải qua tổn thương thần kinh và khuyến khích anh giữ tinh thần lạc quan.

Thật may, cơn bốc lửa dịu đi sau vài ngày. Anh tiếp tục.

Sau tất cả: "Tôi chỉ muốn được bình thường"

Năm tháng sau phẫu thuật, Aaron đến buổi kiểm tra cuối cùng với bác sĩ Craig Robbins. Anh vẫn còn dùng nạng, nhưng đã có thể đi lại được.

Và anh giờ cao đúng 1m75, xấp xỉ chiều cao trung bình của đàn ông Mỹ.

Aaron chưa hoàn toàn xong. Các thanh cấy trong xương cần được lấy ra. Bắp chân trái của anh, anh nói, vẫn còn tê một phần, và anh đã chấp nhận rằng điều đó có thể là vĩnh viễn. Anh vẫn còn cảm giác căng ở hông khi chạy bộ.

Tháng 1, tám tháng sau phẫu thuật, Aaron đi bộ đường dài 35 km trong một khu rừng ở Texas. Và anh ngạc nhiên khi cảm thấy mình hoàn toàn khác trong chiếc quần short.

Những người quen biết anh nhận ra, tất nhiên, rằng anh cao hơn. Anh thành thật với một số người và giữ im lặng với những người khác. Nhưng "cái ngứa ngáy" trong đầu về chiều cao, anh nói, đã biến mất.

"Tôi chỉ hoàn toàn bình thường, ở đúng chỗ tôi cần," anh nói. "Cảm giác đó thật tuyệt."

Anh đôi khi tự hỏi liệu chân mình có còn cân đối không. Và anh chưa loại trừ khả năng phẫu thuật thêm một lần nữa, lần này trên xương ống chân, để chỉnh lại đôi chân vòng kiềng.

Đó sẽ là thêm vào, anh nói, nếu nó giúp anh cao thêm một chút.

Nguồn: New York Times, 17/2/2026 | Phóng viên: Isabella Kwai | Ảnh: Matthew Leifheit