Chuyên gia: Điều hành giá xăng dầu đang bộc lộ nhiều vấn đề

Nhiều chuyên gia cho rằng bộ này cần điều hành linh hoạt, chủ động hơn để đảm bảo cung ứng xăng dầu.

Trong thông báo kết luận của Văn phòng Chính phủ ngày 10-2 truyền đạt chỉ đạo của Phó thủ tướng Lê Văn Thành có nhấn mạnh: Việc để một số cửa hàng bán lẻ xăng dầu đóng cửa, không bán hàng, ảnh hưởng đến sản xuất, sinh hoạt của nhân dân tại một số địa phương như phản ánh của dư luận trong thời gian qua thuộc trách nhiệm chỉ đạo, điều hành của Bộ Công thương.

Phải sau 20 ngày kể từ kỳ điều hành ngày 21/1, giá xăng dầu trong nước mới được điều chỉnh khi kỳ điều hành ngày 1-2 đã phải "nghỉ điều hành" vì là Tết. 

Một doanh nghiệp đầu mối xăng dầu ở phía Nam trả lời trên Tuổi Trẻ rằng việc này khiến doanh nghiệp gặp rất nhiều khó khăn. Theo tính toán, mỗi lít xăng dầu được bán ra, doanh nghiệp lỗ khoảng 1.000 đồng. 

Chuyên gia: Điều hành giá xăng dầu đang bộc lộ nhiều vấn đề

Kỳ điều hành theo đúng chu kỳ vào ngày 11/2, giá xăng dầu đồng loạt tăng gần 1.000 đồng/lít, dù đã "xả" quỹ bình ổn, trong đó giá xăng RON95-III cao nhất, lên tới 25.322 đồng/lít. 

Ông Ngô Trí Long, nguyên viện trưởng Viện nghiên cứu thị trường giá cả (Bộ Tài chính), cũng cho rằng việc dừng điều hành kỳ 1/2 là đúng về mặt nguyên tắc, quy định quản lý của nghị định 95 về kinh doanh xăng dầu, nhưng lại không phù hợp trong điều kiện tình hình thị trường có biến động mạnh theo hướng tăng giá. 

Hệ thống thương nhân đầu mối, thương nhân phân phối xăng dầu cũng như các tổng đại lý, đại lý phát triển mạnh, với số lượng ngày càng lớn, nên đặt ra yêu cầu quản lý càng cao hơn. Trong khi mức xử phạt với các doanh nghiệp vi phạm chỉ dừng lại ở xử phạt hành chính.

Ông Vũ Đình Ánh, chuyên gia kinh tế, cho rằng đây là ngành nghề kinh doanh có điều kiện, để tham gia mạng lưới phân phối xăng dầu cần có nhiều điều kiện ràng buộc. Khi giá xăng dầu và thị trường xăng dầu được quản lý, điều hành theo nghị định riêng, nên việc có hiện tượng bất thường trên thị trường, để tình trạng thiếu xăng dầu ở các cửa hàng, phải đóng cửa bán hàng là trách nhiệm của Bộ Công thương.

Một chuyên gia về xăng dầu cho rằng việc điều hành giá xăng dầu đang bộc lộ nhiều vấn đề. Chẳng hạn quy định về dự trữ lưu thông của doanh nghiệp đầu mối chỉ còn 20 ngày, thay vì 30 ngày như trước đây. Doanh nghiệp sản xuất cũng chỉ cần dự trữ xăng dầu thành phẩm trong 20 ngày, thay vì phải dự trữ dầu thô từ 30 - 60 ngày, có thể tiềm ẩn rủi ro khi phụ thuộc vào việc nhập nguồn từ nhà máy lọc dầu trong nước. 

Bộ trưởng Bộ Công thương Nguyễn Hồng Diên thừa nhận việc điều hành xăng dầu trong thời gian tới cần linh hoạt hơn, không nhất thiết 10 ngày mà có thể ở 3-5 ngày. Theo đó Bộ Công thương sẽ đề nghị Chính phủ cho phép Bộ Công thương, Bộ Tài chính được linh hoạt điều hành giá xăng dầu trong nước để tiệm cận giá thế giới.

Khi nguồn cung ở thời điểm nào đó gặp khó khăn thì cho phép được sử dụng quỹ dự trữ xăng dầu quốc gia khi cần thiết. Về lâu dài, kiến nghị xem xét nâng mức dự trữ xăng dầu bằng hiện vật.

Thanh Mai