Cù Lao Chàm từ lâu được biết đến là một trong những điểm đến hấp dẫn của miền Trung với làn nước biển trong xanh, những bãi cát trắng trải dài cùng khung cảnh thiên nhiên còn giữ được nét hoang sơ. Tuy nhiên, điều khiến hòn đảo này trở nên đặc biệt không chỉ nằm ở vẻ đẹp thiên nhiên mà còn ở nỗ lực bền bỉ suốt nhiều năm qua trong việc nói không với rác thải nhựa và túi ni lông.

Mới đây, một tài khoản trên Threads đã chia sẻ loạt hình ảnh về chuyến du lịch tại Cù Lao Chàm, thu hút sự quan tâm của nhiều người. Chủ tài khoản viết: “Thiên đường mùa hè này của tui, hòn đảo nói không với rác thải, chỉ cách Hội An 20 phút đi tàu”. Cô cho biết ngay khi đặt chân lên đảo là tấm biển với dòng chữ: “Cù Lao Chàm hướng đến đảo không rác thải. Không dùng các sản phẩm nhựa dùng một lần để biển Cù Lao Chàm mãi xanh”.

Ảnh: chụp màn hình

Dưới phần bình luận, nhiều du khách từng ghé thăm nơi đây cũng chia sẻ những trải nghiệm đáng nhớ. Một người cho biết từng bị người dân nhắc nhở ngay khi mang theo túi nilon lên đảo. “Người dân dễ thương lắm, nước biển thì trong xanh tuyệt đẹp”, người này viết.

Một tài khoản khác kể rằng từ năm 2015, khi mua mực khô trên đảo đã được gói bằng túi giấy thay vì túi nilon và bất ngờ khi hơn 10 năm sau, quy định này vẫn được duy trì. Nhiều ý kiến khác cũng bày tỏ sự thích thú trước môi trường sạch đẹp và ý thức bảo vệ thiên nhiên của người dân địa phương.

Những hình ảnh xinh đẹp của đảo Cù Lao Chàm. Ảnh: ina.ween

Nằm cách đất liền khoảng 15 km, Cù Lao Chàm là cụm đảo gồm 8 hòn đảo lớn nhỏ thuộc tỉnh Quảng Nam (cũ). Trong đó, Hòn Lao là đảo lớn nhất và là nơi duy nhất có cư dân sinh sống với hơn 3.000 người dân. Cuộc sống của người dân nơi đây chủ yếu gắn liền với nghề đánh bắt hải sản, khai thác yến sào và các hoạt động dịch vụ du lịch.

Năm 2004, Cù Lao Chàm được công nhận là một trong bốn khu bảo tồn biển của Việt Nam. Đến năm 2009, khu vực Cù Lao Chàm - Hội An được UNESCO công nhận là Khu Dự trữ sinh quyển thế giới. Đây được xem là minh chứng tiêu biểu cho sự hài hòa giữa con người và thiên nhiên, với hệ sinh thái biển phong phú, rừng đặc dụng, các làng nghề truyền thống cùng những giá trị văn hóa vật thể và phi vật thể đặc sắc.

Năm 2004, Cù Lao Chàm được công nhận là một trong bốn khu bảo tồn biển của Việt Nam. Ảnh: ina.ween

Sau khi được UNESCO công nhận, Cù Lao Chàm đã phát động chiến dịch “Nói không với túi nilon” nhằm giảm thiểu ô nhiễm môi trường và bảo vệ hệ sinh thái biển. Trong bối cảnh rác thải nhựa đang trở thành vấn đề môi trường toàn cầu, đây được đánh giá là một trong những mô hình bảo vệ môi trường tiên phong và hiệu quả tại Việt Nam.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, người dân trên đảo từng bước thay đổi thói quen sinh hoạt hằng ngày. Thay vì sử dụng túi nilon, nhiều gia đình chuyển sang dùng giỏ nhựa, túi vải hoặc các vật liệu thân thiện với môi trường để đựng thực phẩm và hàng hóa. Lá chuối, giấy báo, túi giấy được tận dụng để thay thế cho các loại bao bì khó phân hủy.

Sau khi được UNESCO công nhận là Khu Dự trữ sinh quyển thế giới vào năm 2009, Cù Lao Chàm đã phát động chiến dịch “Nói không với túi nilon”. Ảnh: ina.ween

Không chỉ người dân, các nhà hàng, quán ăn và cơ sở kinh doanh du lịch trên đảo cũng tích cực tham gia. Nhiều nơi sử dụng ống hút bằng tre, trúc hoặc sậy thay cho ống hút nhựa dùng một lần. Dù chi phí có thể cao hơn, nhiều cơ sở vẫn kiên trì thực hiện vì lợi ích lâu dài của môi trường và cộng đồng.

Bên cạnh đó, chính quyền địa phương đã thành lập các tổ tuyên truyền, thường xuyên vận động người dân nâng cao nhận thức về tác hại của rác thải nhựa. Các chương trình truyền thanh, truyền hình và hoạt động cộng đồng được triển khai nhằm lan tỏa thông điệp bảo vệ môi trường đến từng hộ dân.

Không chỉ người dân, các nhà hàng, quán ăn và cơ sở kinh doanh du lịch trên đảo cũng tích cực tham gia phong trào không dùng rác thải nhựa. Ảnh: ina.ween

Đối với du khách, ngay từ khi cập cảng, mọi người đều được phổ biến quy định hạn chế sử dụng túi nilon và các sản phẩm nhựa dùng một lần. Tại các bến tàu, nhiều loại túi sinh thái thân thiện với môi trường được bày bán để phục vụ nhu cầu mua sắm và mang quà về đất liền. Trong các khu du lịch, nhà hàng hay bãi biển, rác thải được thu gom và phân loại thường xuyên, góp phần giữ gìn cảnh quan sạch đẹp.

Sau hơn 17 năm kiên trì thực hiện phong trào “Nói không với túi nilon”, Cù Lao Chàm đã đạt được những kết quả đáng ghi nhận. Không chỉ giảm đáng kể lượng rác thải nhựa, người dân còn hình thành thói quen sống xanh, tận dụng và tái sử dụng nhiều vật dụng trong sinh hoạt hằng ngày. Túi lưới, túi vải được giặt sạch để dùng lại nhiều lần; lá cây, vỏ trái cây được ủ làm phân hữu cơ; các vật dụng như chai nhựa, lốp xe hay thùng xốp được tái chế thành chậu trồng rau, trồng hoa.

Sau 17 năm, hòn đảo vẫn giữ thói quen không sử dụng rác thải nhựa dùng 1 lần. Ảnh: ina.ween

Chính những thay đổi tưởng chừng nhỏ bé ấy đã góp phần tạo nên diện mạo mới cho Cù Lao Chàm ngày nay. Hòn đảo không chỉ gây ấn tượng bởi vẻ đẹp nguyên sơ mà còn trở thành hình mẫu về ý thức bảo vệ môi trường và phát triển du lịch bền vững. Đối với nhiều du khách, trải nghiệm những món hàng được gói bằng lá chuối, giấy báo hay các vật liệu thân thiện với môi trường đã trở thành một nét đặc trưng khó quên của vùng đảo này.

Từ một hòn đảo nhỏ giữa biển khơi, Cù Lao Chàm đã chứng minh rằng việc thay đổi thói quen tiêu dùng và giảm thiểu rác thải nhựa hoàn toàn có thể thực hiện được nếu có sự đồng lòng của chính quyền, người dân và du khách. Thành công của mô hình này không chỉ góp phần giữ gìn môi trường sống mà còn trở thành bài học đáng tham khảo cho nhiều địa phương trong hành trình hướng tới phát triển xanh và bền vững.