Cô Bùi Thị Minh 59 tuổi hiện đang sống ở một nơi chật chội, cao chỉ hơn 1m. Đó là tại gầm cầu thang Lô S, cư xá Thanh Đa, Phường 27, quận Bình Thạnh, TP.HCM. Mỗi lần ra vào là phải cúi lom khom để đầu không chạm trần.

Cô Minh cho biết gầm cầu thang này là nơi đã gắn liền với cuộc đời của mẹ cô, bà Phan Thị Sáu. Ước nguyện của bà Sáu là trước khi mất là được lập bàn thờ tại đây, vì vậy, gần 2 tháng qua cô Minh luôn túc trực ở đây lo hương khói.

Cô Bùi Thị Minh.

Chiều nào cũng vậy, lo đồ cúng cho người mẹ quá cố xong, cô Minh đặt lên bàn thờ mẹ rồi vào nhà ngồi chờ hương tàn mới đến nhà con gái ở Quận 3 phụ làm đồ nấu cho buổi bán cơm ngày mai.

Cô kể bố mẹ cô có 8 người con, trong đó có 4 trai và 4 gái, gia đình cũng có một căn nhà trong khu dân cư Thanh Đa. Bố cô bị bại liệt từ năm 1970, gia đình chạy vạy khắp nơi, thậm chí là bán nhà để chữa bệnh cho ông. Sau đó, bà Sáu đưa chồng và 8 người con còn nhỏ ra gầm Lô S, cư xá Thanh Đa dùng tôn, ván cũ quây lại làm chỗ ở.

Người dân ở Lô S thấy hoàn cảnh của người phụ nữ vừa nuôi con nhỏ lại nuôi chồng bệnh tật khó khăn nên đã tạo điều kiện cho bà ở đây. Đổi lại, hằng ngày, bà Sáu phải dọn dẹp vệ sinh cho cư xá và phải ở sạch sẽ, giữ trật trự.

Đến năm 1979, chồng bà Sáu mất, các con cũng đã lập gia đình, có cuộc sống riêng. Thế nhưng dù được con cái nhiều lần đón về nuôi dưỡng, bà Sáu vẫn không rời khỏi nơi này bởi nó từng gắn bó với thời khó khăn của gia đình. Năm 2019, bà Sáu 81 tuổi, đã bị lẫn nên các con nhất quyết đón mẹ về chăm sóc, nhưng cứ đón hôm nay thì ngày mai bà bắt xe ôm về lại gầm cầu thang. Bà nói: "Mẹ ở đây quen rồi, dọn đi nơi khác không ở được".

Dù sức khỏe yếu, đi lại khó khăn, nhưng cứ khỏe một chút là bà Sáu mang chổi đi quét lá cây xung quanh nơi sống. Chị em cô Minh mua gạch, xi măng, cửa sửa sang lại chỗ ở cho mẹ và thay phiên nhau về ở cùng mẹ, lo cơm nước, trò chuyện cho mẹ đỡ buồn.

Cận cảnh bên trong căn nhà nhỏ gầm cầu thang. Cư xá Thanh Đa xây đã lâu, vì vậy, nhiều mảng tường ở cầu thang bị nứt, bong tróc.

Cô Minh là con gái thứ tư của bà Sáu, khi cả gia đình dọn ra gầm cầu thang ở, cô Minh mới 9 tuổi. Hằng ngày, cô giúp mẹ trông em, nấu cơm, vệ sinh cho ba đang bị bệnh để bà Sáu yên tâm đi làm kiếm tiền lo cho cả nhà. Cô nhớ lại: "Một mình mẹ lo cho 10 miệng ăn nên nhà tôi nghèo lắm. Chỗ ở lúc đó cũng rách tứ tung, mưa thì nước tạt vào, đêm đến cả nhà chen chúc nhau ngủ". 

Đầu năm nay, sức khỏe bà Sáu yếu nên em gái cô Minh đón mẹ về chăm sóc. Cô Minh đã ly hôn chồng, cô nuôi con một mình bằng nghề công nhân vệ sinh. Từ ngày mẹ mất, không có nhà riêng, cô dọn về gầm cầu thang ở.

50 năm qua dù ở gầm cầu thang nhưng gia đình cô chưa từng bị mất trộm hay kẻ xấu đến tìm. Cô thường xuyên lau dọn để tránh chuột, kiến, gián. Ngoài ra, cô cũng sắm thêm chiếc tivi đời mới, lắp cáp, wifi để xem các chương trình giải trí.

Đại diện UBND Phường 27 cho biết, hiện ở cư xá Thanh Đa có hàng chục người dân sống ở gầm cầu thang của các lô khác nhau. Họ đều từng là những người khó khăn và đã ở từ trước giải phóng. Chính quyền địa phương cũng tạo điều kiện cho các gia đình.

Cô Minh cho biết, cư xá Thanh Đa đang nằm trong diện giải tỏa, vì vậy, khi có quyết định giải tỏa chính thức cô sẽ dọn đi. Còn hiện tại, cô sẽ ở đây để thay mặt các anh chị em trong nhà lo hương khói cho mẹ.

Ảnh: Vietnamnet