Hơn 45 năm đứng trên bục giảng, từ giáo viên Toán, Vật lý, Tổng phụ trách Đội, Phó hiệu trưởng chuyên môn trường tiểu học đến cán bộ quản lý trường dạy trẻ khuyết tật Quảng Ngãi, cô Trần Thị Thu Thủy luôn nói về nghề bằng một niềm hạnh phúc giản dị: được nhìn thấy học trò trưởng thành. Để có được niềm hạnh phúc ấy, với cô là một hành trình dài của những ngày tháng bắt đầu từ gần như hai bàn tay trắng.

Cô giáo Trần Thị Thu Thủy phát biểu trong ngày khai trương Trung tâm can thiệp sớm và giáo dục trẻ khuyết tật Ước Mơ Xanh.

Năm 2003, cô giáo Thủy được Sở Giáo dục và Đào tạo Quảng Ngãi cử ra Hà Nội học tập về giáo dục trẻ khuyết tật học hòa nhập. Hai năm sau, địa phương này thành lập Trường giáo dục trẻ khuyết tật. Khi ấy, trường chưa có cơ sở riêng. Ban giám hiệu phải mượn một căn phòng nhỏ tại Trường Phổ thông Dân tộc nội trú tỉnh để làm nơi làm việc, đồng thời sử dụng thêm hai phòng nhỏ để mở những lớp đầu tiên dành cho trẻ khiếm thính và trẻ chậm phát triển trí tuệ.

Bắt đầu từ con số không.

Suốt thời gian dài, cô giáo trẻ tự mày mò xây dựng thủ tục, biểu mẫu, hồ sơ tuyển sinh, rồi gửi về Sở Giáo dục và Đào tạo. Những đứa trẻ đầu tiên đến trường cũng mang theo vô vàn khó khăn. Có em chưa quen môi trường mới, tâm lý bất ổn, hung hăng, đánh cô, đánh bạn; có em bỏ chạy, trốn khỏi trường khiến giáo viên phải cuống cuồng đi tìm.

Năm học 2006-2007, Trường thí điểm hai lớp với 20 học sinh tại Trường Phổ thông Dân tộc nội trú tỉnh. Sang năm học 2007-2008, khi cơ sở mới tại 152 Nguyễn Đình Chiểu hoàn thành, ngôi trường chính thức có tên Trường Giáo dục trẻ khuyết tật tỉnh Quảng Ngãi. Từ hai lớp học ban đầu, sau nhiều năm nỗ lực, trường từng bước phát triển thành chín lớp với hơn 100 học sinh.

Những ngày đầu gian khó ấy, cô Thủy không chỉ lo chuyện dạy chữ. Cô đi từng nơi, gõ cửa doanh nghiệp, nhà hảo tâm để xin đồng phục, sữa và những phần hỗ trợ thiết thực cho học trò. Với cô, muốn dạy một đứa trẻ khuyết tật thì trước hết phải hiểu hoàn cảnh của em, hiểu gia đình và những trở ngại mà em đang phải đối mặt.

Với trẻ khiếm thính, cô đặc biệt quan tâm đến câu chuyện việc làm sau tuổi 18. Cô kết nối, giới thiệu các em đến làm việc tại những doanh nghiệp may mặc ở Tư Nghĩa, Khu công nghiệp Tịnh Phong. Nhiều em có công việc ổn định, thu nhập 7-8 triệu đồng, thậm chí hơn 10 triệu đồng mỗi tháng.

Dựng vợ, gả chồng cho trẻ khuyết tật trưởng thành

Có những cô gái, chàng trai khiếm thính ngày nào còn rụt rè trong lớp học, nay đã lập gia đình. Cô Thủy đã đi dự đám cưới của hơn 30 cặp vợ chồng trẻ khiếm thính. Nhiều người trong số họ giờ đã có con, mỗi dịp Tết lại trở về thăm “mẹ Thủy”.

Cô giáo Thủy chúc mừng hạnh phúc những cặp đôi trẻ khuyết tật đến tuổi trưởng thành, kết hôn. 

Với cô giáo Thủy, giáo dục trẻ khuyết tật không chỉ là giúp một đứa trẻ biết đọc, biết viết hay biết một nghề. Đó là hành trình giúp các em tự tin bước ra khỏi mặc cảm, có việc làm, có gia đình, có một cuộc sống mà các em được lựa chọn và được yêu thương.

Suốt nhiều năm công tác quản lý, cô Thủy luôn nhiệt tình, năng nổ, bản lĩnh trên nhiều lĩnh vực và hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ. Với đồng nghiệp, cô sống chân tình, gần gũi, hết lòng giúp đỡ mọi người. Còn với học sinh, đặc biệt là những em khuyết tật, cô luôn dành một tình cảm trìu mến. Không ít học trò gọi cô bằng cái tên giản dị mà thân thương: “mẹ Thủy”.

Ghi nhận hàng chục năm tận tụy, cống hiến vì sự nghiệp giáo dục, năm 2012, Bộ GD&ĐT trao tặng danh hiệu Nhà giáo ưu tú cho cô Trần Thị Thu Thủy.

Ghi nhận hàng chục năm tận tụy, cống hiến vì sự nghiệp giáo dục, năm 2012, Bộ GD&ĐT trao tặng danh hiệu Nhà giáo ưu tú cho cô Trần Thị Thu Thủy.

Tại Trường Giáo dục trẻ khuyết tật tỉnh Quảng Ngãi, năm 2011, cô giáo Thủy đưa trẻ khuyết tật dự thi ở Thái Bình và năm 2013, đưa trẻ đi dự thi Hội thao toàn quốc ở Thái Nguyên đều đạt huy chương vàng toàn đoàn. Năm 2015, sau khi nghỉ hưu, cô giáo Thủy được mời lên Nghĩa Hành làm việc tại Trung tâm dạy trẻ khuyết tật Võ Hồng Sơn, huyện Nghĩa Hành. Đến cuối năm 2015, lần nữa cô giáo Thủy đưa trẻ khuyết tật dự thi tại Hội thao toàn quốc ở TP Cần Thơ cũng đạt Huy chương vàng toàn đoàn... Đến năm 2018, cô xin nghỉ ở Trung tâm dạy trẻ khuyết tật Võ Hồng Sơn và về tham gia nhóm trẻ can thiệp sớm với Trung tâm Tâm Việt và đến năm 2020 thành lập trung tâm can thiệp sớm  và dạy trẻ khuyết tât Ứớc mơ xanh cho đến nay.

Nếu không có những điểm tựa, không có những tấm lòng... và sự chung tay của cộng đồng thì sẽ đối mặt với muôn vàn khó khăn. Chính những tấm lòng ấy là "Điểm tựa của những vầng trăng khuyết" dẫn đến thành công cho các em dễ dàng hơn.

Hơn 45 năm đã đi qua. Những lớp học đầu tiên trong căn phòng chật hẹp, những chuyến xe trong màn mưa đi tìm học trò, những lần gõ cửa xin từng bộ đồng phục, hộp sữa, học bổng, những cuộc gặp gỡ với doanh nghiệp để tìm việc làm cho người trẻ khuyết tật… tất cả đã kết thành một hành trình lặng thầm nhưng bền bỉ.

Cô Thủy từng nói mình hạnh phúc với sự nghiệp “trồng người”. Có lẽ bởi trong khu vườn đặc biệt ấy, những mầm cây cô chăm sóc không phải lúc nào cũng lớn lên theo cách bình thường. Có em phải mất nhiều năm mới biết nói, biết viết; có em cần một chiếc bàn đặc biệt để ngồi học; có em phải vượt qua mặc cảm, những cơn khủng hoảng tâm lý hay những giới hạn của cơ thể.

Cô giáo Thủy (thứ 2 từ phải sang) tặng hoa tri ân tấm lòng vàng các nhà hảo tâm. 

Cô giáo Thủy cùng tập thể giáo viên và học sinh Trung tâm can thiệp sớm và giáo dục trẻ khuyết tật Ước Mơ Xanh chào đón năm học mới. 

Một ngày nào đó, chúng trở thành những người lao động có thu nhập ổn định, những sinh viên trên giảng đường, những người cha, người mẹ trở về thăm cô giáo cũ.

Và giữa cuộc đời rộng lớn, có những người thầy cô không chỉ dạy học trò một bài học, mà còn trao cho học sinh niềm tin rằng: dù xuất phát điểm có khác nhau, mỗi người đều xứng đáng có một tương lai. Với cô Trần Thị Thu Thủy, có lẽ đó chính là ý nghĩa đẹp nhất của hai chữ “nhà giáo”.