Nhiều nghiên cứu cho thấy chỉ cần thay đổi nhỏ trong thói quen ăn uống cũng có thể tác động đáng kể đến chất lượng trứng, tinh trùng và khả năng mang thai thành công.

Chọn đúng thực phẩm có thể tăng cơ hội thành công khi thụ tinh ống nghiệm

Một phòng khám hiếm muộn ở California đã thực hiện một nghiên cứu so sánh thói quen ăn uống của những phụ nữ đang thụ tinh trong ống nghiệm. Nghiên cứu tập trung vào nhóm phụ nữ trẻ, có cân nặng và dự trữ buồng trứng tốt – vốn được coi là "ứng viên hoàn hảo" cho IVF. 

Tuy nhiên, những người ăn tới 75% lượng calo từ tinh bột (bánh mì, mì ống, bánh ngọt…) lại có kết quả kém hơn như sản xuất ít trứng hơn, phôi chất lượng thấp và dễ sảy thai. Ngược lại, nhóm phụ nữ ăn nhiều đạm, rau xanh và trái cây tươi có tỷ lệ sinh con thành công gần gấp đôi.

Protein tác động thế nào đến khả năng sinh sản?

Protein giúp cải thiện chất lượng trứng, hỗ trợ phát triển phôi thai, đây có thể là lý do tại sao protein rất có lợi cho phụ nữ đang thực hiện thụ tinh trong ống nghiệm. Chế độ ăn giàu protein có tác động tích cực hơn đến lượng đường trong máu, điều này đặc biệt quan trọng đối với những phụ nữ mắc các bệnh lý như hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS). 

Đối với những phụ nữ mắc PCOS, những người thường phải vật lộn với tình trạng kháng insulin, việc cắt giảm tinh bột và tập trung vào protein nạc, chất béo lành mạnh không chỉ giúp giảm cân mà còn cải thiện khả năng sinh sản.

Nam giới cũng hưởng lợi từ thay đổi chế độ ăn uống, vì chất lượng tinh trùng có thể cải thiện sau 2–3 tháng ăn uống lành mạnh.

Chế độ ăn Địa Trung Hải và IVF

Một nghiên cứu lớn được công bố trên tạp chí Human Reproduction, một tạp chí hàng đầu về khả năng sinh sản, cho thấy phụ nữ áp dụng theo chế độ ăn Địa Trung Hải có khả năng sinh con thành công cao gần gấp đôi so với những người ăn nhiều thực phẩm siêu chế biến và ít nguyên liệu tươi, nguyên chất.

Chế độ này tập trung vào rau củ, trái cây tươi, ngũ cốc nguyên hạt, cá, thịt gia cầm, các loại hạt, dầu ô liu và đặc biệt là omega-3 từ cá béo như cá hồi, cá thu. Đồng thời, chế độ ăn này hạn chế thịt đỏ, tinh bột tinh chế và đồ chế biến sẵn. Lợi ích rõ rệt nhất được ghi nhận ở phụ nữ dưới 35 tuổi.

Vai trò của vitamin D và axit folic

- Vitamin D: Phụ nữ thiếu vitamin D có tỷ lệ thành công IVF thấp hơn. Bổ sung vitamin D tự nhiên từ ánh nắng, cá béo, trứng, thực phẩm tăng cường hoặc viên uống - giúp cải thiện kết quả điều trị.

- Axit folic: Không chỉ đóng vai trò quan trọng trong ngừa dị tật ống thần kinh, axit folic còn cải thiện chất lượng trứng, phát triển phôi và tăng tỷ lệ mang thai. Một nghiên cứu cho thấy phụ nữ bổ sung folate cao hơn có tỷ lệ sinh con thành công cao hơn sau khi hỗ trợ sinh sản. Ngoài ra, axit folic đã được chứng minh là làm giảm thời gian thụ thai và giảm nguy cơ rối loạn rụng trứng.

Bạn có thể tìm thấy axit folic tự nhiên trong rau lá xanh, trái cây, rau củ và thực phẩm bổ sung. Đối với những người đang thực hiện thụ tinh trong ống nghiệm (IVF), việc bổ sung hàng ngày rất được khuyến khích.

Những điều cần tránh để tăng hiệu quả IVF

- Đường: Tiêu thụ nhiều đường liên quan tới trứng kém chất lượng và tỷ lệ mang thai thấp hơn.

- Rượu bia:

Đối với nam giới, rượu bia làm tổn thương các tế bào sản xuất tinh trùng trong tinh hoàn và phá vỡ nồng độ hormone, giảm chất lượng tinh trùng.

Đối với nữ giới, rượu bia làm giảm khả năng thụ thai và tăng nguy cơ sảy thai

- Caffeine: Uống quá nhiều cà phê có thể làm tăng nguy cơ thai nhẹ cân, sảy thai hoặc thai chết lưu. Nên giảm lượng caffeine xuống còn 1–2 cốc mỗi ngày, tốt nhất chuyển sang cà phê decaf.

Thời điểm thay đổi chế độ ăn uống

Trứng bắt đầu phát triển từ 3 tháng trước khi đi vào chu kỳ IVF, còn tinh trùng mất khoảng 70 ngày để hình thành. Vì vậy, những thay đổi chế độ ăn uống cần được thực hiện ít nhất 2–3 tháng trước khi bắt đầu điều trị.

Thay đổi nhỏ, tác động lớn

Không cần thay đổi toàn bộ ngay lập tức, bạn có thể bắt đầu bằng việc thêm rau củ, trái cây tươi, hoặc thay thế đồ ăn vặt siêu chế biến bằng các loại hạt. Hãy tăng dần lượng protein nạp vào cơ thể bằng cách kết hợp thịt nạc, cá hoặc các lựa chọn thực vật như đậu lăng và đậu gà. Quan trọng là duy trì lối sống lành mạnh một cách bền vững – và đừng quá khắt khe với bản thân nếu thỉnh thoảng "phá lệ" với chiếc bánh quy.

Lan Anh