11 giờ đêm, bà Vương lần thứ ba đẩy cửa phòng con trai Tiểu Vũ. Cậu bé 12 tuổi vẫn co người trên ghế, mắt dán chặt vào màn hình điện thoại, hai tay liên tục bấm game. Ánh sáng xanh hắt lên gương mặt khiến quầng mắt cậu thâm sạm.

“Con tôi không làm bài tập, ăn cơm cũng không chịu ăn, tắm rửa phải nhắc cả chục lần,” bà Vương lo lắng kể. “Kỳ thi tháng vừa rồi, điểm toán của cháu từ 90 tụt xuống còn 58. Nếu cứ thế này, tương lai của con chắc sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng.”

Thực tế, tình trạng trẻ em nghiện trò chơi điện tử đang khiến nhiều bậc cha mẹ đau đầu. Tuy nhiên, theo các chuyên gia giáo dục, việc cấm đoán đơn thuần thường không mang lại hiệu quả, thậm chí còn khiến trẻ phản kháng mạnh hơn. Thay vào đó, cha mẹ cần hiểu nguyên nhân phía sau hành vi của con và tìm cách điều chỉnh phù hợp.

Nghiện game không chỉ vì “ham chơi”

Khi xem lại “nhật ký chơi game” mà bà Vương ghi chép, giáo viên nhận thấy sau giờ học mỗi ngày, Tiểu Vũ chơi game trung bình hơn 4 giờ, còn cuối tuần có khi lên tới 7 giờ. Có những lần cậu bé thậm chí còn lén thức khuya để chơi.

Tuy nhiên, khi được hỏi vì sao con lại say mê trò chơi điện tử đến vậy, bà Vương chỉ nghĩ đơn giản: “Chắc do ham chơi”.

Theo chuyên gia, trẻ nghiện game thường không chỉ vì thích chơi, mà phía sau còn có những nguyên nhân tâm lý sâu xa. Sau khi trò chuyện kỹ hơn, bà Vương mới nhận ra ba tháng trước Tiểu Vũ vừa chuyển trường. Vì giọng nói khác biệt, cậu bé thường bị bạn bè trêu chọc. Trong khi đó, do bận rộn công việc, bà Vương ít có thời gian trò chuyện cùng con.

Trong thế giới game, Tiểu Vũ có thể dễ dàng “lên cấp”, được đồng đội công nhận và cảm thấy mình có giá trị. Những điều mà cậu đang thiếu trong cuộc sống thực lại được bù đắp trong thế giới ảo.

Các chuyên gia cho rằng khi trẻ không tìm thấy cảm giác thành công và kết nối trong đời sống thực, chúng rất dễ tìm kiếm sự thỏa mãn trong trò chơi điện tử.

Thiết lập quy tắc thay vì cấm đoán

Sau khi tìm hiểu nguyên nhân, giáo viên đã gợi ý bà Vương xây dựng một bản “thỏa thuận sử dụng thiết bị số trong gia đình”.

Theo đó, thời gian chơi game của Tiểu Vũ được giới hạn 1 giờ mỗi ngày, cuối tuần tối đa 2 giờ. Tuy nhiên, để có được thời gian này, cậu phải đổi bằng “điểm việc nhà”, chẳng hạn rửa bát, dọn phòng hoặc giúp đỡ các công việc nhỏ trong gia đình.

Bên cạnh đó, cha mẹ cũng cần tìm hiểu nội dung trò chơi mà con tham gia, tránh các game có yếu tố bạo lực hoặc dễ gây nghiện.

Một giải pháp khác là tạo thêm các hoạt động thay thế. Gia đình bà Vương đã thống nhất mỗi tuần sẽ có một “ngày hoạt động chung”, cả nhà cùng chơi trò chơi bàn cờ hoặc tham gia hoạt động ngoài trời.

Theo chuyên gia, điều quan trọng là trẻ cần được tham gia vào quá trình xây dựng quy tắc, thay vì chỉ bị áp đặt. Khi cảm thấy ý kiến của mình được tôn trọng, trẻ sẽ có xu hướng chủ động tuân thủ hơn.

Khi cuộc sống thực trở nên hấp dẫn hơn

Ngoài việc đặt ra quy định, giáo viên còn khuyên bà Vương mỗi ngày dành khoảng 20 phút “thời gian chất lượng” để trò chuyện và tương tác với con, chẳng hạn cùng nấu ăn, chăm cây hoặc chia sẻ những câu chuyện trong ngày.

Tiểu Vũ cũng được khuyến khích tham gia câu lạc bộ robot của trường. Trước đó, cậu từng thể hiện khả năng tư duy chiến thuật rất tốt trong các trò chơi điện tử – điều này hoàn toàn có thể trở thành lợi thế trong các hoạt động khoa học – kỹ thuật.

Ba tháng sau, sự thay đổi bắt đầu xuất hiện. Tiểu Vũ dần giảm thời gian chơi game, tập trung hơn vào học tập và còn giành được giải trong một cuộc thi robot của trường.

“Hóa ra việc ‘lên cấp’ ngoài đời cũng thú vị chẳng kém gì trong game,” cậu bé hào hứng nói với mẹ.

Nhìn lại quãng thời gian trước đó, bà Vương thừa nhận: “Tôi từng nghĩ game là thứ hoàn toàn có hại, nhưng giờ mới hiểu rằng cấm đoán không phải là cách tốt nhất.”

Các chuyên gia giáo dục cho rằng, trẻ em nghiện game đôi khi chỉ là dấu hiệu cho thấy đời sống tinh thần của các em đang thiếu sự kết nối và trải nghiệm tích cực. Vì vậy, thay vì chỉ đóng vai “người giám sát”, cha mẹ nên trở thành người đồng hành, giúp con xây dựng một cuộc sống thực phong phú và thú vị hơn.

Bởi lẽ, khi trẻ cảm thấy được quan tâm, được công nhận và có nhiều hoạt động ý nghĩa trong đời sống, chúng sẽ tự nhiên bớt phụ thuộc vào thế giới ảo.

Nguồn: Sohu