Mới đây, một trường hợp hy hữu được chia sẻ rộng rãi trên các diễn đàn làm mẹ tại Trung Quốc. Một người mẹ phát hiện con trai uống cạn cốc nước có lẫn các hạt thủy ngân do nghịch ngợm làm vỡ nhiệt kế. Trong cơn hoảng loạn, người mẹ đã đưa con đến phòng cấp cứu và khóc lóc yêu cầu bác sĩ rửa ruột khẩn cấp.

Tuy nhiên, sau khi thăm khám và chụp X-quang, bác sĩ nhi khoa tại đây khẳng định đứa trẻ hoàn toàn bình thường và chỉ định: "Không cần can thiệp y tế chuyên sâu, cho trẻ về nhà theo dõi, ăn nhiều và uống nhiều nước". Lời khuyên này khiến người mẹ vô cùng ngỡ ngàng. Vì sao một chất vốn được coi là "kịch độc" như thủy ngân khi đi vào cơ thể lại được xử lý đơn giản như vậy?

Giải mã lầm tưởng: Thủy ngân trong nhiệt kế độc đến mức nào?

Theo các chuyên gia y tế, nỗi sợ hãi của các bậc phụ huynh là hoàn toàn dễ hiểu, nhưng cần phân biệt rõ cơ chế gây độc của các dạng thủy ngân:

Dạng lỏng (Thủy ngân kim loại): Đây là dạng thủy ngân có trong nhiệt kế. Khi đi vào đường tiêu hóa qua đường uống, thủy ngân lỏng gần như không bị cơ thể hấp thụ. Số liệu từ Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) Hoa Kỳ chỉ ra rằng, tỷ lệ hấp thụ qua dạ dày và ruột của dạng này chưa đến 0,01%. Về mặt vật lý, chúng là những hạt kim loại tròn, trơn trượt, không phản ứng với axit dạ dày và sẽ bị đào thải hoàn toàn ra ngoài theo đường tiêu hóa.

Dạng khí (Hơi thủy ngân) - Nguy cơ thực sự: Mối nguy hiểm lớn nhất từ nhiệt kế vỡ không nằm ở việc nuốt phải, mà là việc hít phải hơi thủy ngân bay hơi ở nhiệt độ phòng. Nếu thủy ngân bị vỡ không được thu dọn đúng cách, để bay hơi trong phòng kín, lượng khí này khi hít vào phổi sẽ thẩm thấu thẳng vào máu, gây ngộ độc hệ thần kinh và các cơ quan nội tạng.

Thông thường, lượng thủy ngân bên trong một chiếc nhiệt kế y tế chỉ dao động từ 0,5 đến 1 gram. Nếu trẻ nuốt phải một phần lượng này, khi đường tiêu hóa không có vết loét hoặc tổn thương hở, lượng thủy ngân đó chưa đủ để chạm tới ngưỡng gây ngộ độc cho cơ thể. Việc rửa ruột trong trường hợp này chỉ khiến trẻ chịu thêm đau đớn và hoảng loạn tâm lý.

Phác đồ xử lý tại nhà theo hướng dẫn của bác sĩ

Trong trường hợp trẻ vô tình nuốt phải thủy ngân lỏng và được bác sĩ xác định không có tổn thương niêm mạc, phụ huynh có thể áp dụng các bước hỗ trợ đào thải tự nhiên sau:

1. Uống sữa tươi ngay lập tức: Cho trẻ uống 1-2 hộp sữa tươi ở nhiệt độ phòng. Mục đích là tạo một lớp màng bảo vệ niêm mạc dạ dày, đồng thời đề phòng trường hợp trẻ nuốt phải các mảnh thủy tinh nhỏ từ nhiệt kế có thể gây xước thực quản.

2. Tăng cường thực phẩm giàu chất xơ: Trong 2-3 ngày tiếp theo, hãy bổ sung vào thực đơn của trẻ các loại rau quả giúp nhuận tràng và kích thích nhu động ruột như: thanh long, mận khô, rau hẹ, cần tây... Điều này giúp đẩy nhanh quá trình co bóp của hệ tiêu hóa, đưa các hạt thủy ngân ra ngoài theo phân nhanh hơn.

3. Theo dõi sát sao: Giám sát phân của trẻ để đảm bảo các hạt thủy ngân đã được đào thải. Nếu trẻ có biểu hiện bất thường như đau bụng dữ dội, nôn mửa hoặc sốt, cần đưa đến cơ sở y tế ngay lập tức.

Khuyến cáo 

Hạn chế tối đa các nguy cơ tai nạn trong gia đình luôn là ưu tiên hàng đầu. Thực tế, kể từ ngày 1 tháng 1 năm 2026, nhiều quốc gia đã ban hành lệnh cấm toàn diện đối với việc sản xuất nhiệt kế và máy đo huyết áp chứa thủy ngân.

Nhiều phụ huynh thế hệ trước vẫn giữ quan điểm "nhiệt kế thủy ngân mới chính xác". Tuy nhiên, các dòng máy đo nhiệt độ hồng ngoại (đo trán, đo tai) từ các thương hiệu uy tín hiện nay đã có độ sai lệch rất nhỏ (chỉ khoảng 0,1 - 0,2°C), hoàn toàn đáp ứng tốt nhu cầu theo dõi sức khỏe tại nhà.

Ngược lại, việc trẻ quấy khóc, cử động khi kẹp nhiệt kế thủy ngân, hoặc đo sai thời điểm (ngay sau khi ăn uống đồ nóng/lạnh) mới là nguyên nhân gây ra những sai số lớn hơn gấp nhiều lần. Vì vậy, thay vì giữ lại một "quả bom nổ chậm" có nguy cơ gây độc khí trong nhà, phụ huynh nên chuyển sang sử dụng các thiết bị đo điện tử để đảm bảo an toàn tuyệt đối cho con trẻ.

Nguồn: Sohu