Theo công an tỉnh Cà Mau, thời gian gần đây, lợi dụng tâm lý nhẹ dạ, cả tin và sự nhiệt tình sẵn sàng giúp đỡ người khác của người dân, các đối tượng lừa đảo đã nâng cấp thủ đoạn nhằm thu thập trái phép dữ liệu sinh trắc học. Thay vì chỉ tấn công qua không gian mạng bằng mã độc, chúng trực tiếp tiếp cận nạn nhân bằng những vở kịch được dàn dựng vô cùng công phu.

Một trong những chiêu trò đang xuất hiện phổ biến là giả vờ điện thoại bị hỏng cảm biến vân tay hoặc gặp sự cố kỹ thuật. Kẻ gian sẽ tỏ ra bối rối, nhờ người đi đường đặt ngón tay lên màn hình hoặc một thiết bị lạ để "kiểm tra thử" xem máy có nhận cảm ứng hay không. Thực chất, thiết bị này đã được thiết lập sẵn phần mềm ẩn để quét và lưu trữ toàn bộ dữ liệu vân tay của người vừa giúp đỡ.

Ảnh minh họa

Táo tợn hơn, nhiều đối tượng còn khoác lên mình vỏ bọc là nhân viên của các viện nghiên cứu, doanh nghiệp công nghệ đang tổ chức khảo sát hoặc thử nghiệm các dự án trí tuệ nhân tạo (AI). Chúng tiếp cận nạn nhân tại nơi công cộng, mời chào tham gia đọc thử một đoạn văn, một dãy số hoặc trả lời các câu hỏi ngắn. Đối với giới trẻ, chúng thường sử dụng chiêu bài mời chụp hình, quay video cận mặt với nhiều biểu cảm khác nhau dưới danh nghĩa tham gia các cuộc thi ảnh, thử nghiệm app mới. Thực chất, toàn bộ quá trình này chính là công đoạn thu thập mẫu giọng nói và dữ liệu khuôn mặt 3D vô cùng chi tiết.

Khác với mật khẩu hay mã PIN có thể dễ dàng thay đổi khi bị lộ, vân tay, khuôn mặt và giọng nói là những thông tin định danh độc nhất, gắn liền với mỗi cá nhân và gần như không thể thay thế. Khi những dữ liệu cốt lõi này rơi vào tay kẻ gian, hậu quả để lại vô cùng khôn lường.

Với sự tiếp tay của công nghệ Deepfake và AI, tội phạm có thể dễ dàng "nhân bản" hình ảnh, giọng nói của nạn nhân để giả mạo danh tính một cách hoàn hảo. Từ những dữ liệu thu thập được ngoài đường phố, chúng có khả năng vượt qua các bước xác thực điện tử khắt khe nhất của ứng dụng ngân hàng, trực tiếp thực hiện các lệnh chuyển tiền, chiếm đoạt tài sản. Thậm chí, chúng còn dùng chính khuôn mặt và giọng nói giả mạo đó để gọi video call lừa đảo vay tiền từ người thân, bạn bè của nạn nhân.

Để không trở thành con mồi của những kịch bản lừa đảo nhắm vào lòng tốt, cơ quan công an khuyến cáo người dân cần thiết lập ranh giới an toàn, đặc biệt là khi tiếp xúc với người lạ. Nguyên tắc tiên quyết là tuyệt đối không đặt dấu vân tay lên bất kỳ thiết bị nào không rõ nguồn gốc, bất chấp lý do đối phương đưa ra là gì.

Bên cạnh đó, người dân cần kiên quyết từ chối các lời mời tham gia khảo sát yêu cầu đọc văn bản, ghi âm giọng nói hay quay chụp cận mặt từ những cá nhân, tổ chức không có thông tin xác minh minh bạch. Việc giữ kín các thông tin cá nhân quan trọng như số căn cước công dân, tài khoản ngân hàng và mã OTP vẫn luôn là lớp phòng ngự cơ bản nhưng thiết yếu nhất.

Việc nâng cao ý thức cảnh giác không chỉ là cách tự bảo vệ túi tiền và danh tính của chính mình, mà còn góp phần cắt đứt nguồn dữ liệu của các băng nhóm tội phạm công nghệ cao. Khi nhận thấy bất kỳ cá nhân nào có dấu hiệu tiếp cận để thu thập sinh trắc học mờ ám, hãy nhanh chóng thông báo cho cơ quan công an gần nhất để kịp thời ngăn chặn và xử lý.

Theo Công an tỉnh Cà Mau