Lợi dụng việc môi giới kết hôn với người nước ngoài để thực hiện hành vi mua bán người là thủ đoạn không mới, đã được cơ quan chức năng nhiều lần cảnh báo. Thế nhưng, vẫn có những gia đình vì hoàn cảnh kinh tế khó khăn, tin tưởng vào lời giới thiệu của người quen mà đồng ý cho con em ra nước ngoài lấy chồng, không hề biết phía sau những lời hứa giúp đỡ ấy là hoạt động mua bán người nhằm thu lợi bất chính.

Từ quá trình điều tra một vụ án mua bán người trên địa bàn thành phố Cần Thơ, Phòng Cảnh sát hình sự Công an thành phố đã ghi nhận những phương thức, thủ đoạn mà các đối tượng sử dụng để dụ dỗ phụ nữ sang Trung Quốc dưới hình thức kết hôn. 

Điều đáng quan tâm là dù cách thức thực hiện không mới, các đối tượng vẫn có thể lợi dụng hoàn cảnh kinh tế, sự hạn chế về thông tin và đặc biệt là lòng tin giữa những người quen biết để thực hiện hành vi phạm tội.

Nếu đồng ý cho con đi lấy chồng, gia đình sẽ được hỗ trợ một khoản tiền

Qua thông tin điều tra ban đầu, các đối tượng thường tiếp cận những gia đình có hoàn cảnh kinh tế khó khăn thông qua sự giới thiệu của bạn bè, người thân hoặc các mối quan hệ quen biết từ trước. Đây là yếu tố quan trọng giúp các đối tượng dễ dàng tạo được sự tin tưởng của gia đình bị hại ngay từ những lần tiếp xúc đầu tiên.

Khi đã thiết lập được mối quan hệ, các đối tượng bắt đầu đưa ra những lời hứa hẹn về việc giúp con em trong gia đình kết hôn với người nước ngoài, có cuộc sống tốt hơn. Đặc biệt, nếu đồng ý cho con đi lấy chồng, gia đình sẽ được hỗ trợ một khoản tiền nhất định, có thể lên đến hàng trăm triệu đồng.

Đối với những gia đình đang gặp khó khăn về kinh tế, lời đề nghị này dễ tạo ra hy vọng về một cơ hội thay đổi cuộc sống. Một mặt, họ mong con có được cuộc sống đủ đầy hơn khi kết hôn ở nước ngoài; mặt khác, khoản tiền được hứa hẹn có thể giúp gia đình trang trải những khó khăn trước mắt.

Đáng nói, người đứng ra giới thiệu, thuyết phục lại là người quen biết, thậm chí có quan hệ thân thiết với gia đình. Chính sự tin tưởng ấy khiến người thân của bị hại ít đặt nghi vấn về mục đích thực sự của việc môi giới, cũng như chưa tìm hiểu đầy đủ những thông tin cần thiết trước khi đồng ý cho con em ra nước ngoài kết hôn.

Sau khi thuyết phục được gia đình, các đối tượng tiếp tục tổ chức việc xem mặt, chuẩn bị giấy tờ và sắp xếp đưa bị hại ra nước ngoài. Tuy nhiên, điều mà gia đình không được biết là phía sau những hoạt động mang danh nghĩa môi giới kết hôn đã có sự móc nối, thỏa thuận tiền bạc giữa các đối tượng nhằm chuyển giao người để thu lợi.

Phía sau những lời hứa giúp đỡ là các giao dịch mua bán người với số tiền rất lớn

Một trong những thủ đoạn đáng quan tâm là việc các đối tượng cố tình che giấu bản chất khoản tiền được trao cho gia đình bị hại.

Để che giấu bản chất việc mua bán người, các đối tượng đứng ra môi giới không tiết lộ cho gia đình bị hại những thỏa thuận tiền bạc với phía nước ngoài, mà chỉ giới thiệu số tiền trao cho gia đình là khoản hỗ trợ khi đồng ý cho con em kết hôn. Với những người chưa nhận diện đầy đủ phương thức, thủ đoạn của tội phạm mua bán người, khoản tiền ấy có thể được xem là sự giúp đỡ, thậm chí là cơ hội để gia đình thoát khỏi khó khăn. 

Tuy nhiên, tài liệu điều tra ban đầu của Công an thành phố Cần Thơ cho thấy, phía sau những lời hứa giúp đỡ là các giao dịch mua bán người với số tiền rất lớn. Có trường hợp các đối tượng thỏa thuận chuyển giao bị hại cho phía nước ngoài với số tiền hơn nửa tỷ đồng, nhưng gia đình chỉ được nhận một phần rất nhỏ. Phần tiền còn lại được các đối tượng tham gia đường dây chia nhau hưởng lợi.

Trong khi gia đình tin rằng mình được hỗ trợ một khoản tiền để con gái có cơ hội xây dựng cuộc sống mới, các đối tượng lại xem việc đưa người ra nước ngoài là phương tiện để kiếm lợi. Bản chất của những khoản tiền này hoàn toàn bị che giấu đối với người bị hại và gia đình.

Chỉ đến khi con em được đưa ra nước ngoài, việc liên lạc bị gián đoạn, những dấu hiệu bất thường mới dần xuất hiện. Tuy nhiên, không phải gia đình nào cũng nhận biết được rằng người thân của mình đã trở thành nạn nhân của tội phạm mua bán người. Họ càng không biết rằng, phía sau những lời hứa hỗ trợ ban đầu là những khoản tiền lớn đã được các đối tượng thỏa thuận, chia nhau hưởng lợi.

Theo nhận định từ thực tiễn nắm tình hình của cán bộ điều tra, nguyên nhân khiến phương thức mua bán người núp bóng môi giới kết hôn vẫn có thể tiếp diễn không chỉ nằm ở thủ đoạn lừa gạt của các đối tượng, mà còn liên quan đến hoàn cảnh sống và khả năng tiếp cận thông tin của những người có nguy cơ trở thành nạn nhân.

Phần lớn những trường hợp được các đối tượng nhắm đến có hoàn cảnh kinh tế khó khăn. Tại một số địa bàn, trong đó có khu vực đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống, điều kiện tiếp cận thông tin tuyên truyền, cảnh báo về tội phạm còn hạn chế. Điều này khiến một bộ phận người dân chưa nhận diện đầy đủ bản chất và những nguy cơ tiềm ẩn phía sau các lời mời chào kết hôn với người nước ngoài kèm theo khoản tiền hỗ trợ.

Điều đáng lo ngại là một bộ phận người dân chưa nhận thức đầy đủ về phương thức, thủ đoạn mua bán người núp bóng môi giới kết hôn. Họ không biết rằng, phía sau lời hứa hỗ trợ tiền bạc và việc sắp xếp cho con em lấy chồng nước ngoài có thể là một giao dịch mua bán người đã được các đối tượng thỏa thuận từ trước. Trong hoàn cảnh kinh tế khó khăn, lại được người quen đứng ra giới thiệu, gia đình càng dễ tin tưởng mà bỏ qua những dấu hiệu bất thường. 

Cảnh báo phải đến được với người có nguy cơ trở thành nạn nhân

Thực tế trên đặt ra yêu cầu nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền, phòng ngừa tội phạm mua bán người ngay từ cơ sở, đặc biệt tại những địa bàn còn nhiều khó khăn về kinh tế, nơi người dân chưa có điều kiện tiếp cận đầy đủ các thông tin cảnh báo.

Bên cạnh việc phổ biến quy định pháp luật, nội dung tuyên truyền cần làm rõ cách các đối tượng tiếp cận gia đình, lợi dụng quan hệ quen biết, hứa hẹn hỗ trợ tiền bạc và che giấu mục đích mua bán người dưới hình thức môi giới kết hôn. Những tình huống cụ thể, gần gũi với đời sống sẽ giúp người dân dễ nhận diện hơn so với những cảnh báo chung chung.

Kết hôn với người nước ngoài là quyền chính đáng của công dân khi được thực hiện trên cơ sở tự nguyện và đúng quy định pháp luật. Tuy nhiên, không thể để quyền ấy bị lợi dụng làm vỏ bọc cho các hoạt động mua bán người.

Thủ đoạn không mới, nhưng nguy cơ vẫn hiện hữu khi những lời hứa đổi đời được đặt vào hoàn cảnh kinh tế khó khăn và sự tin tưởng của người dân. Vì vậy, công tác phòng ngừa không chỉ dừng lại ở việc cảnh báo về tội phạm, mà quan trọng hơn là giúp người dân hiểu đúng bản chất của những lời mời chào, đủ thông tin để nhận ra nguy cơ trước khi chính người thân của mình trở thành nạn nhân.

Theo Công an TP Cần Thơ