Trên Threads những ngày qua, cụm từ "công chúa phòng trọ" xuất hiện ngày càng nhiều trong các cuộc bàn luận về chuyện yêu đương. Ban đầu, cách gọi này được dùng để chỉ những cô gái đang sống trong phòng trọ nhưng được cho là đặt tiêu chuẩn khá cao về điều kiện kinh tế của người yêu. Sau đó, cư dân mạng tiếp tục biến tấu thành "hoàng tử ký túc xá", "thiếu gia ở ghép"...

Sự lan truyền của những cách gọi này không chỉ đến từ tính hài hước của chúng. Đằng sau một cụm từ tưởng như chỉ để nói chuyện phiếm là cuộc tranh luận khá quen thuộc trên mạng xã hội: một người có quyền đặt tiêu chuẩn gì khi chọn người yêu, và liệu hoàn cảnh sống hiện tại có liên quan đến những tiêu chuẩn đó hay không?

Điều đáng chú ý là đến hiện tại, "công chúa phòng trọ" vẫn chưa có một cách hiểu thống nhất. Với một bộ phận người dùng, đây chỉ là một meme để nói về sự đối lập giữa điều kiện hiện tại và kỳ vọng trong tình yêu. Nhưng với những người khác, cụm từ này bị xem là cách đem hoàn cảnh kinh tế và nơi ở ra để chế giễu.

Từ một câu nói trên Threads thành trend

"Công chúa phòng trọ" bắt đầu được chú ý sau một màn đối đáp trên mạng xã hội. Một cô gái đăng bài với dòng chú thích: "Đàn ông không có kinh tế, xin đừng khen xinh thế". Bên dưới, một tài khoản để lại bình luận: "Typical công chúa phòng trọ", có thể hiểu là "chuẩn hình mẫu công chúa phòng trọ". Câu trả lời ngắn sau đó được chia sẻ lại trên nhiều nền tảng, khiến cụm từ này nhanh chóng trở thành cách gọi được sử dụng trong các cuộc tranh luận về tình yêu, tiền bạc và tiêu chuẩn của mỗi người khi lựa chọn bạn đời.

(Ảnh chụp màn hình)

(Ảnh chụp màn hình)

Cách ghép "công chúa" với "phòng trọ" tạo ra sự tương phản khiến cụm từ dễ gây chú ý. “Công chúa” thường gợi đến hình ảnh một cô gái được chiều chuộng, có kỳ vọng cao hoặc mong muốn một cuộc sống đủ đầy, trong khi “phòng trọ” lại là hình ảnh quen thuộc với phần lớn người trẻ đang học tập, làm việc tại các thành phố lớn. Khi đặt cạnh nhau, hai khái niệm này được dùng để châm biếm những trường hợp bị cho là có điều kiện sống bình thường nhưng lại đặt yêu cầu cao về kinh tế của người yêu.

Từ một bình luận ban đầu, cụm từ dần được sử dụng rộng hơn và không còn bó hẹp trong câu chuyện khiến nó xuất hiện. Có người dùng "công chúa phòng trọ" như một cách trêu chọc những cô gái được cho là thực dụng trong chuyện tình cảm. Cũng có người dùng theo hướng tự trào (tự châm biếm), biến nó thành một meme về cuộc sống của người trẻ đi thuê nhà.

Sau đó, mạng xã hội tiếp tục xuất hiện những phiên bản như "hoàng tử ký túc xá", "thiếu gia ở ghép" để áp dụng cách gọi tương tự cho nam giới. Khi đó, câu chuyện không còn đơn thuần là một màn trêu chọc giữa hai tài khoản, mà mở rộng thành cuộc tranh luận về tiêu chuẩn tài chính trong tình yêu: một người đang có điều kiện kinh tế thế nào thì có thể kỳ vọng điều gì ở đối phương, và liệu hai bên có nhất thiết phải “tương xứng” về vật chất hay không?

Có quyền đặt tiêu chuẩn, nhưng tiêu chuẩn có cần “tương xứng”?

Một luồng ý kiến cho rằng việc lựa chọn người yêu vốn là chuyện cá nhân. Mỗi người có thể coi trọng một yếu tố khác nhau trong mối quan hệ: ngoại hình, tính cách, học vấn, gia đình, khả năng tài chính hay định hướng tương lai. Việc một người đang thuê phòng trọ không đồng nghĩa họ phải tìm một người có hoàn cảnh giống mình.

Theo cách nhìn này, một cô gái có thể đang ở trọ vì mới đi làm, chưa muốn mua nhà hoặc đơn giản muốn duy trì sự linh hoạt về chỗ ở, nhưng vẫn mong muốn bạn đời có khả năng tài chính tốt. Hai chuyện đó không nhất thiết mâu thuẫn.

Tranh luận xuất hiện khi tiêu chuẩn cá nhân được đặt cạnh cách một người đánh giá người khác. Một số bình luận cho rằng vấn đề không nằm ở việc muốn một người yêu có điều kiện, mà ở cách tiêu chuẩn ấy được thể hiện. Nếu một người chỉ đơn giản nói rằng họ muốn bạn đời có thu nhập ổn định, đó là một lựa chọn cá nhân. Nhưng khi những người không đáp ứng được tiêu chuẩn bị mô tả theo hướng kém giá trị hơn, câu chuyện lại chuyển sang một phạm vi khác.

Vì thế, hai luồng tranh luận trên mạng thực chất đang nói về hai vấn đề khác nhau. Một bên bảo vệ quyền lựa chọn của mỗi cá nhân, trong khi bên kia đặt câu hỏi về cách con người sử dụng những tiêu chuẩn đó để đánh giá người khác.

(Ảnh minh hoạ)

Vì sao hai chữ “phòng trọ” lại gây phản ứng?

Một phần nguyên nhân khiến trend này tiếp tục gây tranh luận nằm ngay ở cụm “phòng trọ”. Với người trẻ tại các thành phố lớn, thuê nhà là một lựa chọn phổ biến và không nhất thiết phản ánh đầy đủ tình hình tài chính hay giá trị của một người.

Một người ở trọ có thể đang ở giai đoạn đầu của sự nghiệp, muốn dành tiền cho những mục tiêu khác, chưa có nhu cầu mua nhà hoặc đơn giản coi thuê nhà là một lựa chọn phù hợp. Bởi vậy, một số người dùng mạng xã hội cho rằng lấy “phòng trọ” làm điểm nhấn để chế giễu dễ biến hoàn cảnh sống thành một thước đo về địa vị.

Ở chiều ngược lại, những người sử dụng cụm từ này lại cho rằng “phòng trọ” chỉ là một phần của cách chơi chữ. Điều họ muốn nhắm đến không phải tất cả người thuê trọ, mà là hình ảnh một người được cho là kỳ vọng rất nhiều về điều kiện vật chất của đối phương nhưng không muốn hoặc không có khả năng đáp ứng những yêu cầu tương tự.

Ranh giới giữa hai cách hiểu này khá mong manh. Khi một cụm từ được lặp lại hàng nghìn lần trên mạng xã hội, nó có thể nhanh chóng rời khỏi ngữ cảnh ban đầu và được sử dụng cho những mục đích khác nhau. Một câu nói đùa về hành vi của một cá nhân vì thế có thể bị hiểu thành nhận xét về cả một nhóm người.

(Ảnh minh hoạ)

Việc trend nhanh chóng xuất hiện cả phiên bản nam và nữ cho thấy cuộc tranh luận không chỉ xoay quanh chuyện phụ nữ có nên yêu cầu bạn trai có tiền hay không. Nó rộng hơn, liên quan đến cách người trẻ nhìn nhận tiền bạc, độc lập tài chính và sự phân chia vai trò trong một mối quan hệ.

Có người cho rằng nếu đàn ông có quyền lựa chọn bạn đời dựa trên ngoại hình, tuổi tác hoặc hoàn cảnh gia đình thì phụ nữ cũng có quyền coi thu nhập và khả năng tài chính là một tiêu chí. Ngược lại, có người đặt câu hỏi liệu một người có cần sở hữu điều kiện kinh tế tương đương với điều họ kỳ vọng ở đối phương hay không.

Trên thực tế, các mối quan hệ ngoài đời không vận hành theo một công thức duy nhất. Có những cặp đôi có thu nhập tương đương, cũng có những cặp một người kiếm tiền nhiều hơn và chủ động chi trả phần lớn chi phí. Có người coi tài chính là yếu tố quan trọng, người khác lại đặt nặng sự đồng điệu hoặc khả năng cùng nhau xây dựng cuộc sống.

Vì vậy, tranh luận về “công chúa phòng trọ” hiện chưa đi đến một cách hiểu chung. Cùng một cụm từ, người này nhìn thấy một câu đùa về tiêu chuẩn tình yêu, trong khi người khác lại nhìn thấy sự chế giễu hoàn cảnh kinh tế. Càng được sử dụng rộng rãi, cụm từ càng mang thêm nhiều lớp nghĩa.

Từ một cách gọi xuất hiện trên Threads, “công chúa phòng trọ” và những phiên bản như “hoàng tử ký túc xá” vì thế trở thành một cuộc bàn luận lớn hơn về việc mỗi người được kỳ vọng điều gì trong tình yêu, điều kiện sống có nên trở thành thước đo của một người hay không, và ranh giới giữa đặt tiêu chuẩn cho bản thân với dùng tiêu chuẩn đó để đánh giá người khác nằm ở đâu.

Hiện trend vẫn tiếp tục được tranh luận trên mạng xã hội, thay vì hình thành một quan điểm thống nhất về việc cụm từ này nên được hiểu theo hướng hài hước hay mang tính miệt thị.