Công nghệ biến hoạt động của não bộ thành văn bản

Mỗi năm, khoảng 300.000 người tại Pháp bị chứng mất ngôn ngữ (aphasia). Đây là tình trạng suy giảm khả năng nói và hiểu ngôn ngữ, thường xảy ra sau đột quỵ. Việc mất khả năng giao tiếp này khiến cuộc sống hàng ngày của người bệnh bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Trước thực trạng đó, các nhà khoa học tại Đại học Texas ở Austin (Mỹ) đã phát triển một công cụ AI tiên tiến giúp chuyển suy nghĩ của bệnh nhân thành văn bản, cho phép họ giao tiếp hiệu quả hơn với người xung quanh.

Bộ giải mã não giúp chuyển hóa suy nghĩ

Công cụ AI này do nhóm nghiên cứu dưới sự dẫn dắt của giáo sư Alex Huth phát triển, dựa trên bộ giải mã não có khả năng chuyển hóa hoạt động não thành văn bản một cách liên tục.

Trước đây, quá trình huấn luyện hệ thống này mất tới 16 giờ, trong đó bệnh nhân phải ngồi bất động trong máy quét và lắng nghe podcast. Tuy nhiên, nhờ các cải tiến công nghệ, thời gian huấn luyện hiện đã được rút ngắn đáng kể, chỉ còn khoảng một giờ.

Thuật toán mới cho phép công cụ điều chỉnh hoạt động não của bệnh nhân với dữ liệu từ một người đóng vai trò làm mẫu, giúp tối ưu quá trình giải mã và tăng tính ứng dụng trong thực tế.

Suy nghĩ được mã hóa vượt qua ranh giới ngôn ngữ

Các nhà nghiên cứu phát hiện rằng bộ giải mã này không chỉ dịch ngôn ngữ, mà còn ghi nhận những khái niệm nhận thức mang tính phổ quát. Khi tiếp nhận một câu chuyện, dù bằng lời nói hay hình ảnh, hoạt động não của bệnh nhân vẫn có những điểm chung.

Trong quá trình nghiên cứu, nhóm khoa học đã thử nghiệm công cụ với những người tham gia bằng cách mô phỏng tình trạng tổn thương não tương tự như bệnh nhân mất ngôn ngữ. Kết quả ban đầu rất hứa hẹn khi AI có thể chuyển hóa suy nghĩ thành văn bản chính xác.

Triển vọng mới cho người mất ngôn ngữ

Các nhà nghiên cứu tin rằng, sau một số điều chỉnh, công nghệ này sẽ có thể hỗ trợ bệnh nhân mất ngôn ngữ. Hiện tại, họ đang hợp tác với các chuyên gia về mất ngôn ngữ để kiểm tra công cụ này trong môi trường thực tế.

Nhóm nghiên cứu cũng đang tối ưu hóa giao diện để giúp công cụ trở nên dễ sử dụng hơn đối với người gặp rối loạn ngôn ngữ. Mục tiêu của nhóm không chỉ là tạo ra một công cụ hiệu quả mà còn đảm bảo nó thân thiện với người dùng.

Nghiên cứu này đánh dấu một bước tiến lớn trong lĩnh vực giao diện não-máy, giúp cải thiện giao tiếp cho những người mắc chứng mất ngôn ngữ. Việc rút ngắn thời gian đào tạo và nâng cao hiệu quả mở ra những triển vọng đáng kể cho tương lai.

Mất ngôn ngữ là một rối loạn ngôn ngữ do tổn thương não, gây khó khăn trong việc nói, hiểu hoặc viết, tùy thuộc vào khu vực bị ảnh hưởng. Bệnh có thể biểu hiện ở mức độ nhẹ hoặc nặng, khiến việc giao tiếp trở nên khó khăn hơn.

Nguyên nhân của mất ngôn ngữ rất đa dạng, bao gồm đột quỵ, chấn thương đầu hoặc các bệnh thoái hóa thần kinh. Điều này khiến người mắc phải gặp nhiều khó khăn trong cuộc sống hàng ngày và thường cần được hỗ trợ trị liệu để cải thiện khả năng giao tiếp.

Các phương pháp điều trị mất ngôn ngữ phụ thuộc vào mức độ nghiêm trọng của bệnh và có thể bao gồm liệu pháp ngôn ngữ. Tuy nhiên, đối với nhiều bệnh nhân, việc phục hồi hoàn toàn vẫn còn khó khăn. Điều này nhấn mạnh tầm quan trọng của các công cụ hỗ trợ công nghệ, như AI, để giúp họ giao tiếp tốt hơn.

Minh Nguyễn (theo Techno science)