Mỗi dịp đầu năm học mới, câu chuyện thu chi tài chính trong nhà trường lại trở thành chủ đề thu hút sự quan tâm lớn từ cộng đồng. Bên cạnh các khoản thu theo quy định, việc trang bị máy lạnh cho lớp học luôn là vấn đề phát sinh nhiều tranh luận sôi nổi giữa các phụ huynh.

Theo hướng dẫn của Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM về các khoản thu năm học 2025-2026, dịch vụ sử dụng máy lạnh (bao gồm tiền điện, bảo trì hoặc chi phí thuê) là một trong những khoản thu dịch vụ hỗ trợ được phép thực hiện dựa trên Nghị quyết của HĐND Thành phố.

Đối với khoản thu điều hòa, Sở GD-ĐT quy định rằng khoản thu “Dịch vụ sử dụng máy lạnh của lớp học có máy lạnh đối với lớp có nhu cầu sử dụng nhưng chưa có máy lạnh, phải đi thuê” các cơ sở giáo dục căn cứ điều kiện cơ sở vật chất thực tế tại đơn vị và nhu cầu sử dụng máy lạnh của cha mẹ học sinh, đơn giá cung cấp dịch vụ để tính toán mức thu cụ thể nhưng không được vượt quá mức thu quy định. Việc thuê máy lạnh phải có sự thống nhất của cha mẹ học sinh và thực hiện đảm bảo theo quy định của pháp luật.

Theo đó, đối với lớp đã được trang bị sẵn điều hòa, mức thu tối đa đối với học cho Mầm non là 50.000 đồng/tháng/học sinh; Tiểu học là 45.000 đồng/tháng/học sinh; THCS, THPT là 35.000 đồng/tháng/học sinh.

Đối với lớp có nhu cầu sử dụng nhưng chưa có máy lạnh, phải đi thuê, thì mức thu tối đa đối với học sinh nhóm 1 (học sinh các phường) cho bậc Mầm non, Tiểu học là 110.000 đồng/tháng/học sinh; THCS, THPT là 95.000 đồng/tháng/học sinh.

Mức thu tối đa cho học sinh nhóm 2 (học sinh các xã) cho bậc Mầm non, Tiểu học là 100.000 đồng/tháng/học sinh; THCS, THPT là 90.000 đồng/tháng/học sinh. 

Ảnh minh hoạ

Tuy nhiên, trên thực tế triển khai tại từng lớp học, bài toán đạt được sự đồng thuận 100% từ tất cả phụ huynh không hề đơn giản. Mới đây, một phụ huynh đặt câu hỏi về cách xử lý khi trong lớp có gia đình không đồng ý lắp máy lạnh, dù không thuộc diện hộ nghèo hay khó khăn đã nhận được rất nhiều phản hồi với những góc nhìn đa chiều.

Những góc nhìn đa dạng từ người trong cuộc

Trước tình huống này, dư luận chia thành nhiều luồng ý kiến khác nhau tùy thuộc vào hoàn cảnh và quan điểm sống của mỗi người.

Một bộ phận phụ huynh ủng hộ việc trang bị máy lạnh xuất phát từ sự lo lắng cho sức khỏe và không khí học tập của con trẻ. Với thời tiết nắng nóng gay gắt, không gian lớp học đông đúc dễ gây mệt mỏi, ảnh hưởng đến khả năng tập trung. Nhiều ý kiến cho rằng nếu phần lớn lớp đã thống nhất, các phụ huynh còn lại có thể linh hoạt đóng góp hoặc Ban đại diện phụ huynh có thể vận động, hỗ trợ gánh vác phần chi phí chênh lệch để tất cả các con đều có môi trường học tập mát mẻ.

Ở chiều ngược lại, không ít phụ huynh bày tỏ sự dè dặt với khoản thu này vì những lý do chính đáng. Một số gia đình lo ngại về yếu tố sức khỏe, khi có trẻ nhỏ cơ địa nhạy cảm, dễ bị viêm họng hoặc dị ứng khi ngồi trong môi trường điều hòa liên tục.

Số khác lại băn khoăn về tính hợp lý của chi phí, việc quản lý vận hành hoặc đơn giản là muốn tiết kiệm để tập trung cho các khoản ưu tiên khác. Bên cạnh đó, cũng có ý kiến chia sẻ rằng danh sách "hộ nghèo" trên giấy tờ đôi khi chưa phản ánh hết hoàn cảnh thực tế; nhiều gia đình đông con hoặc gặp biến cố kinh tế âm thầm vẫn đang phải xoay xở gánh nặng đầu năm học.

Ứng xử ra sao để giữ trọn sự văn minh?

Việc phát sinh quan điểm trái chiều trong một tập thể là điều khó tránh khỏi. Để giải quyết vấn đề một cách thấu đáo và lắng đọng tình người, sự khéo léo trong ứng xử của Ban đại diện phụ huynh cùng sự thấu hiểu từ nhà trường đóng vai trò quyết định.

Thay vì vội vã đưa ra nhận định, Ban đại diện phụ huynh nên chủ động lắng nghe tâm tư của những gia đình chưa đồng ý. Việc tìm hiểu rõ nguyên nhân, do băn khoăn về sức khỏe của con hay áp lực tài chính sẽ giúp tìm ra giải pháp phù hợp nhất.

Mọi khoản thu ngoài quy định bắt buộc đều dựa trên tinh thần tự nguyện. Việc tôn trọng ý kiến cá nhân giúp tránh tạo ra áp lực vô hình hay sự phân biệt đối xử không đáng có giữa các học sinh.

Tại một số trường học, việc phân bổ lớp học ngay từ đầu năm dựa trên nhu cầu sử dụng máy lạnh hoặc sắp xếp vị trí ngồi phù hợp trong lớp cũng là một giải pháp thực tế được áp dụng hiệu quả.

Mục tiêu cuối cùng của mọi sự chuẩn bị đầu năm học đều hướng đến môi trường phát triển tốt nhất cho học sinh. Sự lắng nghe, tôn trọng sự khác biệt và ứng xử chừng mực giữa các phụ huynh sẽ giúp nhà trường và gia đình giữ vững sự gắn kết, tạo dựng cho các em một không gian học tập hòa đồng và giàu tình thương.