Suốt 3 năm, bà Trương, 58 tuổi, sống trong tình trạng đau đớn vì những cơn đau bất thường ở má trái, cứ nghĩ là do đau răng. Bà không dám nói chuyện thoải mái, ngại ăn uống, thậm chí việc rửa mặt hằng ngày cũng trở thành nỗi ám ảnh.

Ban đầu, cơn đau chỉ xuất hiện thoáng qua, giống như bị kim châm nhẹ ở vùng má. Nghĩ rằng mình bị đau răng thông thường, bà không quá để tâm. Nhưng theo thời gian, những cơn đau xuất hiện ngày càng thường xuyên và dữ dội hơn.

Bà quyết định đến nha khoa nhổ răng với hy vọng chấm dứt tình trạng này. Thế nhưng, điều bất ngờ là sau khi nhổ răng, cơn đau không những không thuyên giảm mà còn nghiêm trọng hơn.

Từ năm 2024, bệnh tình tiếp tục tiến triển. Đánh răng, rửa mặt, há miệng nói chuyện, nhai thức ăn hay thậm chí chỉ cần chạm nhẹ vào má cũng có thể khiến bà đau dữ dội. Mỗi cơn kéo dài từ vài giây đến vài phút, với cảm giác như bị điện giật, kim đâm hoặc dao cứa. Có ngày, cơn đau tái phát nhiều lần, khiến bà luôn phải dè chừng từng cử động nhỏ.

Bà Trương đã tìm đến nhiều bệnh viện, thử điều trị bằng thuốc uống. Ban đầu, các triệu chứng phần nào được kiểm soát. Nhưng khi cơn đau ngày càng nặng, bà phải tăng liều thuốc để cố gắng chịu đựng. Đổi lại, những tác dụng phụ như chóng mặt thường xuyên, mệt mỏi toàn thân và tinh thần uể oải cũng xuất hiện.

Kiệt sức sau nhiều năm chống chọi với bệnh tật, bà tìm đến Khoa Ngoại thần kinh 3, Bệnh viện Nhân dân số 2 tỉnh Hồ Nam, Trung Quốc. Sau khi thăm khám và thực hiện các kiểm tra cần thiết, nhóm bác sĩ xác định bà mắc đau dây thần kinh sinh ba - một dạng đau thần kinh có thể gây ra những cơn đau dữ dội ở mặt, đôi khi bị nhầm với đau răng.

Vì sao đau dây thần kinh sinh ba thường bị nhầm là đau răng?

Trải nghiệm của bà Trương không phải trường hợp cá biệt. Bài viết gốc dẫn một nghiên cứu hồi cứu cho biết, trong nhóm bệnh nhân được chẩn đoán đau dây thần kinh sinh ba, 84,6% từng đến khám nha khoa trước tiên và khoảng 52% đã trải qua các thủ thuật nha khoa không cần thiết. Trong đó, nhổ răng là một trong những thủ thuật thường gặp nhất.

Nghiên cứu cũng ghi nhận những bệnh nhân được chẩn đoán trong vòng 12 tháng có nguy cơ phải nhổ răng không cần thiết thấp hơn 80% so với nhóm được chẩn đoán muộn. Điều này cho thấy việc nhận diện bệnh sớm có thể giúp người bệnh tránh những can thiệp không phù hợp.

Theo bác sĩ, nguyên nhân khiến bệnh dễ bị nhầm với đau răng là bởi dây thần kinh sinh ba chi phối cảm giác ở phần lớn khuôn mặt, bao gồm cả vùng hàm trên và hàm dưới. Vì vậy, khi dây thần kinh này gặp vấn đề, cơn đau có thể xuất hiện ở vùng má, lợi, răng hoặc hàm.

Tuy nhiên, đau dây thần kinh sinh ba có những đặc điểm khá điển hình để phân biệt với đau răng thông thường.

Đau răng: Thường gây đau âm ỉ hoặc đau nhói kéo dài, có thể tăng khi ăn đồ nóng, lạnh hoặc khi cắn nhai. Vị trí đau đôi khi khó xác định chính xác, nhưng thường có thể tìm thấy nguyên nhân từ răng hoặc mô quanh răng.

Đau dây thần kinh sinh ba: Cơn đau thường xuất hiện đột ngột, dữ dội như điện giật, dao cứa hoặc kim đâm. Mỗi đợt thường kéo dài từ vài giây đến khoảng hai phút, sau đó người bệnh có thể trở lại trạng thái gần như bình thường giữa các cơn.

Một dấu hiệu quan trọng khác là điểm khởi phát đau. Chỉ cần chạm nhẹ vào môi, cánh mũi, lợi hoặc vùng má, người bệnh cũng có thể lập tức xuất hiện cơn đau dữ dội. Thậm chí, gió thổi nhẹ qua mặt cũng có thể kích hoạt cơn đau ở một số người.

Những hoạt động tưởng chừng rất bình thường như rửa mặt, đánh răng, nói chuyện, nhai hoặc nuốt vì thế trở thành nỗi sợ hằng ngày.

Đặc điểm đau một bên mặt, tái diễn thành từng cơn và bị kích hoạt bởi những kích thích vốn không gây đau là một trong những dấu hiệu quan trọng được sử dụng trong tiêu chuẩn chẩn đoán đau dây thần kinh sinh ba.

Tuy nhiên, không phải cứ đau mặt là mắc bệnh này. Đau vùng mặt có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, trong đó có rối loạn khớp thái dương – hàm. Tình trạng này thường gây đau âm ỉ, căng tức hoặc mỏi vùng hàm, liên quan đến việc há miệng, nhai hoặc nghiến răng.

Vì vậy, nếu đau mặt kéo dài hoặc tái phát nhiều lần, người bệnh cần được khám để xác định nguyên nhân, thay vì mặc định đó là đau răng hoặc tự kết luận mình mắc bệnh thần kinh.

Nguồn và ảnh: Ifeng