Ngày 4/9, tại Trung tâm Báo chí TPHCM, Sở Ngoại vụ TPHCM tổ chức họp báo công bố chuỗi sự kiện Đối thoại hữu nghị TPHCM lần thứ 3 năm 2026, tên tiếng Anh là Ho Chi Minh City Friendship Dialogue 2026 - FD 2026.

Đây là sự kiện đối ngoại đa phương cấp địa phương có quy mô quốc tế do UBND TPHCM chủ trì tổ chức, diễn ra từ ngày 10 đến 12/9 tại phường Vũng Tàu. Tiếp nối hai kỳ tổ chức vào năm 2022 và 2024, FD 2026 mang chủ đề “Đối ngoại địa phương: Động lực cho đổi mới sáng tạo và tăng trưởng bền vững”.

Phát biểu tại buổi họp báo, ông Phạm Dứt Điểm, Giám đốc Sở Ngoại vụ TPHCM cho biết, Đối thoại hữu nghị TPHCM được tổ chức từ năm 2022 nhằm củng cố, làm sâu sắc hơn quan hệ hợp tác giữa Thành phố với các địa phương kết nghĩa và đối tác quốc tế.

Qua hai kỳ tổ chức, sự kiện từng bước trở thành một sáng kiến đối ngoại của TPHCM, tạo không gian để lãnh đạo các địa phương, tổ chức quốc tế, cộng đồng doanh nghiệp và giới chuyên gia trao đổi kinh nghiệm quản trị, kết nối nguồn lực và tìm kiếm những cơ hội hợp tác mới.

FD 2026 dự kiến quy tụ gần 500 đại biểu trong nước và quốc tế, gồm lãnh đạo các bộ, ngành Trung ương; lãnh đạo TPHCM và các tỉnh, thành phía Nam; các đoàn địa phương, tổ chức quốc tế, cơ quan lãnh sự, hiệp hội doanh nghiệp cùng nhiều chuyên gia kinh tế, khoa học và công nghệ.

Tính đến ngày 3/9, Ban tổ chức đã nhận được xác nhận tham dự của 36 đoàn địa phương và đối tác quốc tế đến từ châu Á, châu Âu, châu Mỹ và châu Đại Dương. Sự tham gia của các đoàn đến từ nhiều khu vực cho thấy sự quan tâm của đối tác quốc tế đối với vai trò, tiềm năng phát triển và mạng lưới quan hệ ngày càng mở rộng của TPHCM.

Ông Phạm Dứt Điểm, Giám đốc Sở Ngoại vụ TPHCM.

Theo ông Phạm Dứt Điểm, sự kiện bám sát tinh thần Đại hội XIV của Đảng về xác định đối ngoại là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên; đồng thời góp phần nâng cao hiệu quả đối ngoại địa phương theo Nghị quyết số 59-NQ/TW của Bộ Chính trị.

Đây cũng là hoạt động triển khai Nghị quyết số 09-NQ/TW ngày 19/5/2026 của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển TPHCM trong kỷ nguyên mới, gắn với chiến lược nâng tầm công tác đối ngoại của Thành phố đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.

Thông qua các hoạt động đối thoại, kết nối và khảo sát thực tế, TPHCM kỳ vọng đẩy mạnh ngoại giao kinh tế, ngoại giao đa phương; huy động nguồn lực quốc tế phục vụ những lĩnh vực trọng điểm như khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, logistics, kinh tế biển và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao.

Mở rộng không gian đối ngoại trong diện mạo đô thị mới

FD 2026 diễn ra trong bối cảnh TPHCM mở rộng địa giới hành chính trên cơ sở hợp nhất với tỉnh Bình Dương và tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu. Không gian đô thị mới giúp Thành phố phát huy đồng thời thế mạnh về kinh tế, tài chính, thương mại, dịch vụ, công nghiệp, cảng biển và logistics.

Việc lựa chọn phường Vũng Tàu làm địa điểm tổ chức chính không chỉ mở rộng không gian hoạt động đối ngoại mà còn góp phần giới thiệu với bạn bè quốc tế diện mạo phát triển mới và tầm nhìn vươn ra biển lớn của TPHCM.

Trong cấu trúc mới, Thành phố hội tụ hệ sinh thái công nghiệp hiện đại, các trung tâm nghiên cứu và đổi mới sáng tạo, cụm cảng biển nước sâu quốc tế cùng mạng lưới logistics có khả năng kết nối trực tiếp với chuỗi cung ứng toàn cầu. Đây là nền tảng quan trọng để TPHCM thu hút dòng vốn đầu tư chất lượng cao, tiếp nhận công nghệ tiên tiến và mở rộng thị trường xuất nhập khẩu.

Sau hợp nhất, số địa phương quốc tế có quan hệ kết nghĩa với TPHCM tăng từ 58 lên 88 địa phương. Mạng lưới đối ngoại của Thành phố được bổ sung nhiều đối tác có thế mạnh về công nghệ, đô thị thông minh, công nghiệp, năng lượng và cảng biển.

Trong đó có các trung tâm công nghệ và đô thị thông minh như Daejeon của Hàn Quốc, Yamaguchi của Nhật Bản, Eindhoven của Hà Lan; cùng những đối tác có thế mạnh về dầu khí, năng lượng và logistics cảng biển như Ansan của Hàn Quốc, Kawasaki của Nhật Bản và vùng Brest của Pháp.

Việc mở rộng mạng lưới quan hệ quốc tế không chỉ mang ý nghĩa về số lượng. Mục tiêu quan trọng hơn là khai thác thế mạnh của từng đối tác, chuyển quan hệ hữu nghị thành những chương trình hợp tác cụ thể, phục vụ trực tiếp nhu cầu phát triển của Thành phố.

Hoạt động trọng tâm của FD 2026 là Hội nghị Thị trưởng, diễn ra vào sáng 11/9. Hội nghị quy tụ lãnh đạo các địa phương trong nước và quốc tế, tập trung thảo luận vai trò chủ động của địa phương trong tổng thể chính sách đối ngoại quốc gia.

Các đại biểu sẽ chia sẻ kinh nghiệm tham gia những mạng lưới đô thị quốc tế như chainPORT, World Cities Culture Forum, C40, Metropolis, UCLG và CityNet. Qua đó, hội nghị làm rõ cách thức các thành phố sử dụng ngoại giao đô thị như một công cụ phát triển nhằm thu hút đầu tư, chuyển giao công nghệ, tiếp nhận tri thức quản trị hiện đại và đào tạo nguồn nhân lực.

Từ kinh nghiệm thực tiễn của các đô thị, FD 2026 đặt vấn đề chuyển hoạt động đối ngoại từ giao lưu, thiết lập quan hệ sang hợp tác cùng có lợi. Thông qua những mạng lưới quốc tế, các địa phương có thể phối hợp giải quyết các vấn đề chung về tăng trưởng xanh, biến đổi khí hậu, quản trị đô thị và phát triển bền vững.

Buổi họp báo công bố nhiều thông tin quan trọng.

Tiếp nối Hội nghị Thị trưởng, phiên thảo luận chuyên đề về hợp tác phát triển đổi mới sáng tạo sẽ tập trung phân tích vai trò của thể chế địa phương trong khuyến khích doanh nghiệp đầu tư cho nghiên cứu và phát triển.

Một trong những nội dung quan trọng là tìm giải pháp rút ngắn khoảng cách từ nghiên cứu đến thị trường, tạo điều kiện để kết quả khoa học và công nghệ được chuyển hóa thành sản phẩm thương mại.

Các đại biểu cũng sẽ trao đổi về cơ chế phối hợp giữa chính quyền, trường đại học, cơ sở nghiên cứu và doanh nghiệp; khả năng kết nối các trung tâm đổi mới sáng tạo trong mạng lưới địa phương hữu nghị của TPHCM.

Thông qua cơ chế hợp tác phù hợp, các bên có thể chia sẻ hạ tầng nghiên cứu, dữ liệu, nguồn nhân lực và kinh nghiệm xây dựng chính sách, từ đó hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới công nghệ, nâng cao năng lực cạnh tranh và tạo ra những sản phẩm có giá trị gia tăng cao.

Cùng với đổi mới sáng tạo, phát triển cảng biển và logistics là một trong hai nội dung chuyên đề chính của FD 2026. Phiên thảo luận sẽ tập trung vào yêu cầu hợp tác phát triển cảng biển xanh, vai trò của chính quyền địa phương trong kết nối chuỗi cung ứng và việc đáp ứng các tiêu chuẩn phát triển bền vững thế hệ mới.

Nội dung này gắn trực tiếp với lợi thế của không gian phát triển mới. Khu vực Cái Mép - Thị Vải có hệ thống cảng nước sâu, khả năng tiếp nhận tàu trọng tải lớn và kết nối trực tiếp với nhiều tuyến vận tải quốc tế. Bình Dương có nền công nghiệp phát triển, trong khi khu vực trung tâm TPHCM giữ vai trò đầu mối dịch vụ, thương mại và tài chính.

Sự kết nối đồng bộ giữa các khu vực có thể hình thành hệ sinh thái sản xuất - logistics - cảng biển quy mô lớn. Tuy nhiên, quá trình này cũng đặt ra yêu cầu đầu tư hạ tầng kết nối, chia sẻ dữ liệu, ứng dụng công nghệ, sử dụng năng lượng sạch, giảm phát thải và bảo đảm tiêu chuẩn môi trường trong toàn bộ chuỗi cung ứng.

Hướng đến cơ chế hợp tác đa phương về cảng biển

Điểm nhấn của FD 2026 là việc thảo luận khả năng thiết lập “Cơ chế đa phương của TPHCM”. Đây là cơ chế hợp tác đa phương cấp thành phố nhằm trao đổi kinh nghiệm, chia sẻ thông tin và phối hợp giải quyết những vấn đề chung trong phát triển cảng biển và logistics.

Nếu được hình thành, cơ chế này sẽ tạo nền tảng để TPHCM và các địa phương đối tác duy trì trao đổi thường xuyên sau sự kiện. Nội dung hợp tác có thể tập trung vào kết nối logistics, quản trị cảng biển, chia sẻ dữ liệu, ứng dụng công nghệ, phát triển chuỗi cung ứng bền vững và đồng bộ các tiêu chuẩn môi trường.

Việc hướng tới một cơ chế lâu dài cho thấy sự chuyển biến trong tư duy đối ngoại địa phương. Thay vì chỉ gặp gỡ, trao đổi tại từng sự kiện, các địa phương có thể xây dựng chương trình phối hợp với mục tiêu, nội dung và đầu mối thực hiện cụ thể.

Theo Ban tổ chức, FD 2026 không chỉ là dịp tăng cường tình hữu nghị và sự hiểu biết giữa các địa phương. Mục tiêu quan trọng hơn là tạo không gian đối thoại cởi mở, nơi các ý tưởng được chia sẻ, các sáng kiến được kết nối và cơ hội hợp tác được hình thành.

Bên cạnh các hội nghị và phiên thảo luận chuyên môn, chương trình ngoại giao công chúng diễn ra vào tối 10/9 tại Tháp Tam Thắng. Các đại biểu quốc tế sẽ trải nghiệm xe buýt hai tầng dọc cung đường biển Thùy Vân và thưởng thức chương trình biểu diễn nghệ thuật chiếu sáng kết hợp nhạc nước.

Từ hữu nghị đến liên kết cảng biển và chuỗi cung ứng toàn cầu.

Hoạt động được tổ chức trong không gian hòa quyện giữa ánh sáng, âm nhạc và cảnh quan biển, góp phần giới thiệu vẻ đẹp, văn hóa và sự hiếu khách của TPHCM. Hình ảnh thiếu nhi cùng các đại biểu lan tỏa thông điệp hòa bình được kỳ vọng tạo điểm nhấn về giao lưu nhân dân, vun đắp tình hữu nghị giữa Việt Nam và bạn bè quốc tế.

Trong khuôn khổ sự kiện, các đại biểu sẽ tham gia khảo sát thực tế tại Cảng Quốc tế Tân Cảng - Cái Mép để tìm hiểu mô hình khai thác cảng nước sâu, phát triển logistics và kết nối chuỗi cung ứng toàn cầu.

Hoạt động khảo sát giúp các nội dung thảo luận gắn với thực tiễn vận hành. Qua đó, các địa phương và đối tác có thể nhận diện những lĩnh vực hợp tác cụ thể, từ quản trị cảng, số hóa hoạt động logistics đến giảm phát thải và phát triển hạ tầng xanh.

Các đại biểu cũng có thể tìm hiểu những địa điểm văn hóa, lịch sử tiêu biểu tại Vũng Tàu như Bạch Dinh và Bảo tàng Bà Rịa - Vũng Tàu. Đây là dịp quảng bá di sản, tiềm năng du lịch và những giá trị văn hóa của khu vực trong tổng thể không gian phát triển mới của Thành phố.

Nhân FD 2026, Sở Ngoại vụ TPHCM phối hợp với các sở, ngành và đơn vị liên quan hoàn thiện việc nâng cấp Biểu tượng Hữu nghị Quốc tế TPHCM tại Công viên Bến Bạch Đằng.

Công trình bắt nguồn từ sáng kiến tại FD 2022, được công bố thiết kế tại FD 2024 và khánh thành ngày 29/4/2025. Với hình khối vòng tròn Möbius bằng đồng, công trình tượng trưng cho sự gắn kết bền chặt, hòa bình và phát triển không ngừng giữa TPHCM với bạn bè quốc tế.

Từ 58 bảng tên địa phương kết nghĩa, ghi dấu chặng đường hợp tác quốc tế của Thành phố giai đoạn 1994-2024, công trình được bổ sung để nâng tổng số lên 88 địa phương, phản ánh quy mô mạng lưới quan hệ quốc tế của TPHCM sau hợp nhất.

Với gần 500 đại biểu, 36 đoàn địa phương và đối tác quốc tế cùng mạng lưới 88 địa phương kết nghĩa, FD 2026 tiếp tục khẳng định vai trò của đối ngoại địa phương trong kết nối nguồn lực phát triển.

Giá trị của sự kiện không chỉ nằm ở số lượng đại biểu hay các hoạt động diễn ra trong ba ngày. Kết quả lâu dài được chờ đợi là khả năng chuyển những cuộc đối thoại thành sáng kiến, chương trình và cơ chế hợp tác cụ thể, góp phần đưa ngoại giao địa phương trở thành động lực cho đổi mới sáng tạo và tăng trưởng bền vững của TPHCM.