Táo gai, còn được biết đến với tên gọi sơn trà, là loại quả có vị chua dịu pha chút ngọt nhẹ, thường sinh trưởng tại các khu vực ôn đới có khí hậu mát và ẩm. Không chỉ được dùng trong ẩm thực, táo gai còn được xem là một vị thuốc quan trọng trong y học cổ truyền Trung Quốc. 

Uống nước táo gai khô mỗi ngày: 6 lợi ích tiềm năng cho sức khỏe

Nhờ hàm lượng chất chống oxy hóa cao, táo gai được cho là mang lại nhiều lợi ích cho cơ thể khi sử dụng đúng cách, đặc biệt dưới dạng ngâm nước uống.

1. Ổn định huyết áp và ngăn ngừa đột quỵ

Táo gai cũng được dùng trong điều trị bệnh cao huyết áp và có tác dụng ngăn ngừa đột quỵ hiệu quả. 

Theo đó, loại quả này chứa một số khoáng chất, protein và các nguyên tố vi lượng… có tác dụng tương đối tốt trong việc nâng cao sức đề kháng của cơ thể. Nghiên cứu y học hiện đại cho thấy táo gai giúp điều chỉnh huyết áp hiệu quả và làm giảm cholesterol LDL – nguyên nhân chính gây tắc nghẽn mạch máu, phòng ngừa các biến chứng nghiêm trọng như đột quỵ hay nhồi máu cơ tim.

Táo gai có vai trò rất tốt trong việc thúc đẩy tuần hoàn máu, loại bỏ huyết ứ, giảm lipoprotein tỷ trọng thấp, tăng hàm lượng lipoprotein tỷ trọng cao và ổn định tác dụng cholesterol. Vì vậy, uống một ít nước táo gai đúng cách mỗi ngày có thể ngăn ngừa hiệu quả các bệnh tim mạch, mạch máu não và xơ vữa động mạch.

2. Hỗ trợ phòng ngừa ung thư

Táo gai chứa vitexin – một hợp chất được cho là có tác dụng trong việc ngăn ngừa và hỗ trợ điều trị một số bệnh ung thư. Bên cạnh đó, các chất chống oxy hóa mạnh trong loại quả này giúp trung hòa các gốc tự do – yếu tố có liên quan đến sự hình thành và phát triển của tế bào ung thư.

3. Hạ mỡ máu

Việc sử dụng chiết xuất từ quả táo gai được ghi nhận có khả năng cải thiện các chỉ số mỡ máu. Thông thường, triglyceride và cholesterol là hai dạng chất béo chủ yếu tồn tại trong máu. Khi ở mức bình thường, chúng hoàn toàn cần thiết và đóng vai trò quan trọng trong quá trình sản xuất hormone cũng như vận chuyển dưỡng chất đi khắp cơ thể.

 Tuy nhiên, khi sự cân bằng này bị phá vỡ – đặc biệt trong trường hợp cholesterol tốt (HDL) giảm thấp và triglyceride tăng cao – nguy cơ hình thành xơ vữa động mạch sẽ gia tăng do các mảng bám tích tụ bên trong thành mạch. Nếu tình trạng này kéo dài, các mảng bám có thể phát triển dày lên, gây tắc nghẽn mạch máu, từ đó làm tăng nguy cơ đau tim hoặc đột quỵ.

Một nghiên cứu thực nghiệm trên chuột cho thấy, những con vật được bổ sung chiết xuất sơn trà có mức cholesterol toàn phần, cholesterol xấu (LDL) và triglyceride trong gan giảm từ 28–47% so với nhóm không sử dụng.

4. Thúc đẩy tiêu hóa

Táo gai chứa hàm lượng vitamin và các axit hữu cơ dồi dào, cùng nhiều hoạt chất sinh học như flavonoid, lacton, protein, carbohydrate… Nhờ đó, loại quả này có khả năng hỗ trợ quá trình tiêu hóa một cách hiệu quả.

Đáng chú ý, flavonoid trong táo gai là hợp chất chống oxy hóa mạnh có nguồn gốc thực vật. Hàm lượng vitamin C trong 100g táo gai tươi dao động từ 70–100 mg, cao hơn so với chanh và táo. Bên cạnh đó, lượng pectin trong táo gai được cho là cao gấp khoảng ba lần so với táo thông thường. Pectin là một dạng chất xơ hòa tan, được sử dụng như prebiotic, có lợi cho hệ vi sinh đường ruột.

Ngoài ra, enzyme delipase trong táo gai có tác dụng kích thích tiết dịch dạ dày, đặc biệt hỗ trợ tiêu hóa các thực phẩm nhiều chất béo. Nhờ vậy, loại quả này giúp cải thiện chức năng tiêu hóa, giảm cảm giác đầy bụng và khó tiêu sau bữa ăn.

5. Hỗ trợ điều hòa cơ thể

Các nghiên cứu cho thấy rằng nước táo gai có tác dụng điều hòa cơ thể nhất định do có rất nhiều lipase. Vì vậy, uống một ít nước ngâm táo gai khô mỗi ngày sẽ có tác dụng bổ trợ rất tốt trong việc đẩy nhanh quá trình thanh nhiệt và phân hủy chất béo của cơ thể. Đồng thời giúp cơ thể đào thải độc tố và chất thải ra ngoài, cải thiện hiệu quả của quá trình trao đổi chất cơ bản.

6. Tác dụng chống viêm

Quả táo gai có thể có đặc tính chống viêm giúp cải thiện sức khỏe của bạn. Các nghiên cứu trên chuột bị hen suyễn đã cho thấy rằng, việc tiêu thụ chiết xuất từ quả táo gai giúp giảm đáng kể mức độ hiện diện của các hợp chất gây viêm trong cơ thể. Từ đó có hiệu quả đáng kể trong điều trị các bệnh tiểu đường loại 2, hen suyễn và một số bệnh ung thư.

Táo gai tươi và táo gai khô: Loại nào tốt hơn?

Một trong những câu hỏi được nhiều người quan tâm là giá trị dinh dưỡng của táo gai tươi có cao hơn táo gai khô hay không. Theo các nghiên cứu được thực hiện, trong quá trình chế biến táo gai thành dạng khô, khoảng 50% giá trị dinh dưỡng có thể bị hao hụt, tiêu biểu nhất là lượng nước và một phần vitamin.

Sau thời gian dài phơi hoặc sấy khô, hàm lượng nước trong quả giảm đáng kể. Điều này kéo theo sự suy giảm của các vitamin nhạy cảm với nhiệt và ánh sáng, đặc biệt là vitamin C. Hàm lượng vitamin C trong táo gai khô được ghi nhận chỉ còn khoảng một phần ba so với táo gai tươi.

Tuy nhiên, táo gai tươi lại có nhược điểm là khó bảo quản và dễ hư hỏng nếu không được sử dụng kịp thời. Vì vậy, tùy theo mục đích sử dụng và điều kiện bảo quản, người tiêu dùng có thể lựa chọn dạng tươi hoặc khô cho phù hợp, đồng thời tránh mua số lượng lớn để hạn chế lãng phí.

(Tổng hợp)