Trong bối cảnh nhiều quốc gia đẩy mạnh chuyển dịch xanh và tìm kiếm các mô hình phát triển bền vững, Hội thảo Hóa học xanh lần thứ 13 (Green Chemistry Workshop – GCW 2026) được tổ chức tại Hà Nội đã trở thành điểm gặp gỡ học thuật quy mô lớn của cộng đồng khoa học Việt Nam và Hàn Quốc. Sự kiện do Hội Hóa học Việt Nam phối hợp với Hiệp hội Hóa học Công nghiệp và Kỹ thuật Hóa học Hàn Quốc (KSIEC) cùng Đại học Phenikaa tổ chức.

Nhà khoa học Lee Sang-Young, Đại học Yonsei (Hàn Quốc), chia sẻ tại hội thảo. Ảnh: Đại học Phenikaa

Theo Ban tổ chức, GCW 2026 là kỳ hội thảo có quy mô lớn nhất kể từ khi chuỗi hội thảo này được khởi xướng. Hơn 200 nhà khoa học, chuyên gia, giảng viên và nghiên cứu sinh đã tham dự, phản ánh nhu cầu ngày càng tăng đối với các giải pháp hóa học xanh, công nghệ sinh học và khoa học năng lượng trong bối cảnh biến đổi khí hậu, cạn kiệt tài nguyên và áp lực môi trường gia tăng.

Với chủ đề “Công nghệ sinh học đổi mới sáng tạo và Khoa học năng lượng”, hội thảo tập trung cập nhật các xu hướng nghiên cứu mới trong lĩnh vực hóa học xanh, đồng thời mở rộng thảo luận về sự kết hợp giữa kỹ thuật hóa học và công nghệ sinh học nhằm giải quyết các bài toán năng lượng, môi trường và sản xuất bền vững. Các phiên làm việc được thiết kế theo hướng liên ngành, kết nối nghiên cứu cơ bản với nhu cầu ứng dụng thực tiễn.

Các nhà khoa học quốc tế và trong nước thảo luận xu hướng công nghệ sinh học và năng lượng tại GCW 2026. Ảnh: Đại học Phenikaa

Ban tổ chức cho biết đã tiếp nhận hơn 120 báo cáo khoa học gửi tới hội thảo. Từ số lượng này, 12 báo cáo tiêu biểu được lựa chọn trình bày tại các phiên chuyên đề. Nội dung thảo luận trải rộng trên nhiều lĩnh vực, bao gồm kinh tế tuần hoàn; các giải pháp chuyển đổi và lưu trữ năng lượng; vật liệu và công nghệ điện hóa; sản xuất năng lượng xanh từ phụ phẩm nông nghiệp; cũng như những hướng tiếp cận mới trong công nghệ sinh học phục vụ năng lượng và môi trường.

Với sự tham gia của gần 200 nhà khoa học quốc tế và trong nước cũng tạo điều kiện để sinh viên tiếp cận trực tiếp môi trường học thuật chuyên sâu. Gần 500 sinh viên Phenikaa tham dự các phiên báo cáo, trao đổi với các nhà nghiên cứu, từ đó hiểu rõ hơn về định hướng nghiên cứu và nhu cầu nhân lực trong các lĩnh vực khoa học – công nghệ xanh.

Các nhà khoa học quốc tế và trong nước thảo luận xu hướng công nghệ sinh học và năng lượng tại GCW 2026. Ảnh: Đại học Phenikaa

Một trong những điểm nhấn học thuật của GCW 2026 là báo cáo của GS Lee Sang-Young, Đại học Yonsei (Hàn Quốc), về thiết kế lại chất điện phân polymer trên cơ sở polyethylene oxide (PEO). Theo GS Lee, việc cải tiến cấu trúc và tính chất của chất điện phân polymer có thể góp phần nâng cao hiệu suất và độ an toàn của pin thể rắn – một trong những hướng phát triển được kỳ vọng sẽ thay thế pin lithium-ion truyền thống trong tương lai, đặc biệt đối với các ứng dụng lưu trữ năng lượng quy mô lớn và xe điện.

Ở góc độ gắn nghiên cứu với bối cảnh Việt Nam, GS Huỳnh Trung Hải, Đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội, đã trình bày cách tiếp cận kinh tế tuần hoàn đối với quản lý vòng đời cuối của các tấm pin mặt trời. Theo GS Hải, năng lượng mặt trời tại Việt Nam đang phát triển nhanh chóng, với công suất lắp đặt hiện đạt khoảng 19.400 MW, sản lượng điện ước tính 10,6 tỷ kWh, chiếm khoảng 15% tổng sản lượng điện quốc gia.

Tuy nhiên, sự phát triển nhanh này cũng đặt ra một thách thức mới trong tương lai gần: xử lý các tấm pin mặt trời hết hạn sử dụng. GS Hải phân tích rằng trên phạm vi toàn cầu, số lượng pin mặt trời bị loại bỏ dự kiến sẽ tăng nhanh theo từng năm, và Việt Nam không nằm ngoài xu hướng đó. Ông nhấn mạnh, tấm pin mặt trời hết hạn sử dụng không phải là chất thải nguy hại, nhưng nếu thiếu các chính sách và giải pháp công nghệ phù hợp, đây có thể trở thành một gánh nặng môi trường và kinh tế.

Từ góc nhìn kinh tế tuần hoàn, GS Hải cho rằng cần sớm xây dựng khung chính sách và đầu tư vào công nghệ tái chế, tái sử dụng các vật liệu trong pin mặt trời. Việc này không chỉ giúp giảm áp lực chất thải mà còn tạo ra nguồn nguyên liệu thứ cấp, góp phần giảm phụ thuộc vào tài nguyên nguyên sinh và nâng cao tính bền vững của ngành năng lượng tái tạo.

Các nhà khoa học quốc tế và trong nước thảo luận xu hướng công nghệ sinh học và năng lượng tại GCW 2026. Ảnh: Đại học Phenikaa

Bên cạnh các phiên thảo luận học thuật, GCW 2026 còn tổ chức các chuyến tham quan phòng thí nghiệm và cơ sở nghiên cứu. Hoạt động này tạo điều kiện để các nhóm nghiên cứu Việt Nam và Hàn Quốc trực tiếp tìm hiểu năng lực nghiên cứu của nhau, đồng thời trao đổi về khả năng hợp tác trong các dự án chung. Theo nhiều nhà khoa học tham dự, đây là không gian quan trọng giúp kết nối ý tưởng nghiên cứu với điều kiện thực tiễn và nguồn lực cụ thể.

Đánh giá về ý nghĩa của hội thảo, TS Đỗ Duy Phi, Chủ tịch Hội Hóa học Việt Nam, cho rằng GCW 2026 không chỉ là diễn đàn khoa học thuần túy mà còn đóng vai trò cầu nối giữa nghiên cứu và nhu cầu của quá trình chuyển dịch xanh. “Các thách thức về năng lượng và môi trường hiện nay đòi hỏi cách tiếp cận liên ngành và sự hợp tác quốc tế sâu rộng hơn. Hội thảo giúp các nhóm nghiên cứu hai nước tìm được tiếng nói chung và hướng đi phù hợp với thực tiễn,” ông nhận định.

Từ phía Hàn Quốc, GS U Hyeok Choi, Trưởng Ban Hợp tác quốc tế của KSIEC, cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của hợp tác khoa học xuyên biên giới. Theo GS Choi, những vấn đề như an ninh năng lượng, biến đổi khí hậu hay ô nhiễm môi trường đều vượt ra ngoài phạm vi của một quốc gia hay một lĩnh vực khoa học đơn lẻ. Trong bối cảnh đó, các nền tảng trao đổi như GCW đóng vai trò quan trọng trong việc chia sẻ tri thức, kinh nghiệm và thúc đẩy các dự án nghiên cứu chung.

Theo Ban tổ chức, GCW 2026 được kỳ vọng sẽ góp phần tăng cường hơn nữa mối quan hệ hợp tác khoa học giữa Việt Nam và Hàn Quốc, đồng thời thúc đẩy nghiên cứu và ứng dụng các giải pháp hóa học xanh trong thực tiễn sản xuất và đời sống. Những trao đổi học thuật tại hội thảo không chỉ dừng lại ở việc cập nhật xu hướng nghiên cứu, mà còn mở ra các hướng tiếp cận mới cho quá trình chuyển dịch năng lượng và phát triển bền vững trong khu vực.