Trong bản tổng quan học thuật đầu tiên tập trung riêng vào tre như một nguồn thực phẩm, các nhà nghiên cứu đã phát hiện hàng loạt lợi ích sức khỏe đáng chú ý.

Thực hiện bởi các nhà khoa học tại Đại học Anglia Ruskin (ARU, Anh), đây là công trình đầu tiên tổng hợp và phân tích toàn bộ các nghiên cứu hiện có về việc dùng măng tre, gồm cả những thử nghiệm trên người cũng như trên tế bào của người trong phóng thí nghiệm.

Tre được xem là loài thực vật phát triển nhanh nhất trên Trái đất, với một số loài có thể cao thêm tới 90 cm chỉ trong vòng 24 giờ. Dù măng tre từ lâu đã trở thành thực phẩm quen thuộc trong nhiều nền ẩm thực châu Á như Trung Quốc, Ấn Độ hay Việt Nam, các phát hiện mới cho thấy tre hoàn toàn có thể trở thành một lựa chọn thực phẩm quan trọng trong chế độ ăn uống toàn cầu.

Thành phần dinh dưỡng và lợi ích sức khỏe ấn tượng

Theo đánh giá, măng tre sở hữu giá trị dinh dưỡng đáng kể. Thực phẩm này giàu protein, chứa lượng chất xơ vừa phải và có hàm lượng chất béo tự nhiên thấp. Ngoài ra, măng tre còn cung cấp các axit amin thiết yếu, cùng nhiều khoáng chất quan trọng như selen và kali. Một số vitamin cũng hiện diện trong măng tre, bao gồm thiamine, niacin, vitamin A, vitamin B6 và vitamin E.

Kết quả phân tích cho thấy măng tre có thể đóng vai trò tích cực trong việc cải thiện sức khỏe chuyển hóa. Các thử nghiệm cho thấy những người thường ăn măng có khả năng kiểm soát đường huyết tốt hơn cũng như tiềm năng hỗ trợ điều hòa lượng đường trong máu. Đây là yếu tố đặc biệt quan trọng trong khả năng kiểm soát bệnh lý tiểu đường.

Măng tre từ lâu đã trở thành món ăn quen thuộc đối với người Việt

Các nhà nghiên cứu cũng quan sát thấy sự cải thiện về hồ sơ lipid máu, một thay đổi có liên quan trực tiếp đến việc giảm nguy cơ mắc các bệnh tim mạch.

Măng tre chứa nhiều loại chất xơ thực phẩm như cellulose, hemicellulose và lignin. Những thành phần này đã được chứng minh có khả năng cải thiện chức năng ruột ở người tham gia nghiên cứu. Một số nghiên cứu khác còn ghi nhận sự gia tăng khả năng chống oxy hóa và kháng viêm ở những người dùng măng, đồng thời làm giảm độc tính tế bào và cải thiện khả năng sống sót của tế bào.

Các thí nghiệm trong phòng thí nghiệm tiếp tục củng cố giá trị dinh dưỡng và khả năng chống oxy hóa của măng tre. Đáng chú ý, măng tre còn cho thấy tác dụng prebiotic, giúp thúc đẩy sự phát triển của các vi khuẩn có lợi trong đường ruột, từ đó hỗ trợ sức khỏe hệ tiêu hóa.

Ngoài ra, các nhà khoa học phát hiện một số hợp chất trong măng tre có khả năng ức chế sự hình thành furan và làm giảm quá trình tạo acrylamide - hai hóa chất độc hại thường xuất hiện khi thực phẩm bị chiên hoặc nướng ở nhiệt độ cao. Điều này mở ra khả năng sử dụng măng tre để giúp một số món ăn chế biến trở nên an toàn hơn.

Dù mang lại nhiều lợi ích, bản đánh giá cũng chỉ ra những rủi ro sức khỏe không thể bỏ qua. Một số loài tre chứa glycoside sinh cyanogenic, vốn là các hợp chất có thể giải phóng xyanua nếu ăn măng sống hoặc được chế biến không đúng cách.

Một nghiên cứu khác còn cho thấy măng tre có thể chứa những chất cản trở quá trình sản xuất hormone tuyến giáp, làm tăng nguy cơ mắc bệnh bướu cổ. Tuy nhiên, các rủi ro này có thể được kiểm soát hiệu quả bằng cách luộc măng đúng quy trình trước khi sử dụng.

Triển vọng trong tương lai

“Tre từ lâu đã được tiêu thụ rộng rãi ở nhiều quốc gia châu Á và có tiềm năng lớn để trở thành một thực phẩm lành mạnh, bền vững trên toàn cầu, với điều kiện phải được chế biến đúng cách”, Giáo sư Lee Smith, tác giả chính của nghiên cứu và là chuyên gia Y tế Công cộng tại Đại học Anglia Ruskin, nhận định.

Theo ông, nhiều lợi ích sức khỏe như khả năng hỗ trợ giải quyết các vấn đề sức khỏe hiện đại như tiểu đường và bệnh tim, có thể bắt nguồn từ hàm lượng dinh dưỡng phong phú của tre.

“Tre rất giàu protein, axit amin, carbohydrate, khoáng chất và vitamin, cùng với các chất chiết xuất có lợi cho sức khỏe”, Giáo sư Smith nhấn mạnh.

Tuy vậy, ông cũng lưu ý rằng vẫn còn những khoảng trống trong hiểu biết khoa học hiện nay. “Chúng tôi chỉ tìm thấy bốn nghiên cứu trên người đáp ứng đầy đủ tiêu chí đánh giá. Do đó, cần thêm nhiều thử nghiệm chất lượng cao trên người trước khi có thể đưa ra những khuyến nghị chắc chắn về việc sử dụng tre như một ‘siêu thực phẩm’ trong chế độ ăn hằng ngày”, ông nói.

TM (theo SD)