Hiện nay, khoảng 30% dân số toàn cầu mắc tình trạng gan nhiễm mỡ liên quan đến chuyển hóa (MASLD). Đây là bệnh lý phổ biến nhưng đến nay vẫn chưa có phương pháp điều trị đặc hiệu.

Mới đây, một nhóm nhà khoa học Hàn Quốc đã phát hiện vitamin B3, một loại vitamin quen thuộc, an toàn và rẻ tiền, lại có thể trở thành chìa khóa điều trị căn bệnh này.

Nhóm nghiên cứu do Giáo sư Jang Hyun Choi (Đại học UNIST), Giáo sư Hwayoung Yun (Đại học Quốc gia Pusan) và Giáo sư Neung Hwa Park (Bệnh viện Đại học Ulsan) dẫn đầu đã lần đầu tiên làm sáng tỏ vai trò của microRNA-93 (miR-93) – một phân tử RNA đặc biệt ở gan – đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển của MASLD.

Quan sát kết quả phân tích cho thấy, mức miR-93 ở bệnh nhân gan nhiễm mỡ và động vật thí nghiệm đều cao bất thường. Phân tử này thúc đẩy quá trình tích tụ mỡ, gây viêm và xơ hóa gan bằng cách ức chế hoạt động của gen SIRT1, một yếu tố then chốt liên quan đến chuyển hóa lipid trong tế bào gan.

Khi loại bỏ miR-93 ở chuột, các nhà khoa học nhận thấy lượng mỡ tích tụ trong gan giảm mạnh, chức năng gan và độ nhạy insulin cũng cải thiện rõ rệt. Ngược lại, những con chuột có miR-93 tăng cao lại cho thấy chức năng chuyển hóa ở gan hoạt động kém hơn.

Đáng chú ý, trong quá trình sàng lọc 150 loại thuốc đã được Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) phê duyệt, nhóm nghiên cứu phát hiện niacin (hay còn gọi là vitamin B3) là hợp chất hiệu quả nhất trong việc ức chế miR-93. Khi được bổ sung vitamin B3, chuột thí nghiệm cho thấy mức miR-93 ở gan giảm đáng kể, hoạt động của gen SIRT1 tăng lên rõ rệt giúp khôi phục quá trình chuyển hóa lipid, từ đó cân bằng nội môi lipid ở gan.

“Phát hiện này không chỉ giải thích cơ chế phân tử của MASLD mà còn mở ra khả năng tái sử dụng một loại vitamin phổ biến làm liệu pháp điều trị. Đây là bước tiến có ý nghĩa lớn trong y học lâm sàng”, nhóm nghiên cứu nhấn mạnh.

Niacin vốn được sử dụng rộng rãi trong điều trị rối loạn mỡ máu và được đánh giá là an toàn. Do đó, các chuyên gia kỳ vọng loại vitamin này có thể trở thành ứng cử viên tiềm năng cho các phác đồ điều trị gan nhiễm mỡ trong tương lai.

Nghiên cứu được tài trợ bởi Quỹ Nghiên cứu Quốc gia Hàn Quốc và Viện Nghiên cứu Công nghệ Sinh học – Khoa học Sinh học Hàn Quốc, và đã được đăng tải trên tạp chí y khoa uy tín Metabolism: Clinical and Experimental.