Ảnh phác họa về loài Wyoteuthis linsterorum (Ảnh:Jason Poole, c/o Jessica Lippincott)

Loài mới được đặt tên là Wyoteuthis linsterorum, thuộc nhóm mực đá belemnite từng sinh sống phổ biến ở các đại dương trong kỷ Jura. Với đặc điểm lớp da vỏ dày, cơ thể ngắn, loài mực này trở thành một trong những loài có hình dáng mập mạp nhất từng được ghi nhận trong nhóm.

Theo nghiên cứu công bố trên tạp chí Papers in Palaeontology, các nhà cổ sinh vật học đã nhận diện loài mới dựa trên hai mẫu hóa thạch được tìm thấy trong trầm tích biển cổ ở Wyoming. Một trong hai mẫu vật do nhà sưu tầm hóa thạch giàu kinh nghiệm Cliff Linster phát hiện. Tên khoa học của loài được đặt để tưởng nhớ ông, người đã qua đời đầu năm nay.

Đây là loài duy nhất được biết đến trong chi Wyoteuthis. Các hóa thạch được tìm thấy có niên đại khoảng 160 triệu năm, góp phần làm sáng tỏ sự đa dạng của nhóm động vật chân đầu trong các đại dương thời kỳ Jura.

Belemnite là nhóm động vật thân mềm đã tuyệt chủng, có họ hàng với bạch tuộc và mực ống ngày nay. Giống các loài mực hiện đại, chúng có 10 tua, nhưng còn sở hữu một lớp vỏ bên trong hình nón. Trong đó, phần bao vỏ cứng được cấu tạo từ khoáng vật calcite và thường được bảo tồn trong các hóa thạch.

Tại Wyoming, hóa thạch bao vỏ của belemnite được tìm thấy khá phổ biến. Phần lớn mẫu vật có chiều dài khoảng 50-100 mm và rộng 10-20 mm. Trong khi đó, Wyoteuthis linsterorum có phần bao vỏ dày bất thường, với đường kính ở đầu trước lên tới khoảng 60 mm.

Dù các mẫu hóa thạch bị hư hại một phần, nhóm nghiên cứu ước tính bao vỏ của loài này dài khoảng 160-175 mm. Dựa trên các phương pháp tính toán kích thước cơ thể của belemnite, các nhà khoa học cho rằng con vật có thể dài khoảng 55-60 cm, tính từ phần áo đến chóp các tua.

Nhà cổ sinh vật học Bill Wahl, người có nhiều năm nghiên cứu hóa thạch tại Wyoming, nhận xét loài này có hình dáng khác biệt rõ rệt so với những mẫu belemnite thường được tìm thấy trong khu vực.

Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu lưu ý rằng phần bao vỏ lớn không đồng nghĩa với việc con vật có kích thước tổng thể vượt trội hoặc giữ vị trí cao trong chuỗi thức ăn. Những đặc điểm hình thái này cũng chưa đủ để xác định chính xác tập tính và vai trò sinh thái của loài.

Theo nhóm nghiên cứu, sự hiếm gặp của Wyoteuthis linsterorum có thể liên quan đến khả năng thích nghi với những điều kiện sống đặc thù. Loài này có thể phụ thuộc vào một nguồn thức ăn nhất định hoặc chỉ sinh sống trong những môi trường phù hợp, khiến phạm vi phân bố bị hạn chế.

Wyoteuthis linsterorum thuộc họ Megateuthididae, nhóm từng bao gồm Megateuthis, một trong những loài belemnite lớn nhất được biết đến. Nhóm này phát triển mạnh sau sự kiện tuyệt chủng đầu kỷ Toarcia, khi tình trạng thiếu oxy nghiêm trọng làm thay đổi hệ sinh thái đại dương.

Tuy nhiên, đến giữa kỷ Jura, phần lớn các dòng dõi thuộc họ Megateuthididae đã biến mất, nhường chỗ cho những nhóm belemnite khác. Các nhà nghiên cứu cho rằng Wyoteuthis linsterorum có thể là đại diện hiếm hoi còn sót lại của một dòng dõi cổ xưa từng phát triển mạnh trong quá khứ.