Các nhà cổ sinh vật học Paul Sereno và Dan Vidal ghi chép về một chi sau khổng lồ của một loài khủng long mới với xương đùi dài gần 2 mét tại địa điểm khai quật Jenguebi ở Niger

Theo nghiên cứu công bố trên tạp chí Science, loài mới được đặt tên là Spinosaurus mirabilis. Nhà cổ sinh vật học Paul Sereno thuộc University of Chicago (Mỹ) gọi sinh vật này bằng biệt danh ấn tượng: “diệc địa ngục”.

Spinosaurus mirabilis sinh sống cách đây khoảng 95 triệu năm, vào thời kỳ mà khu vực nay là sa mạc Sahara còn được bao phủ bởi rừng rậm và hệ thống sông ngòi dày đặc.

Các nhà khoa học ước tính loài khủng long này có chiều dài cơ thể khoảng 12 mét, tương đương với “chúa tể khủng long” Tyrannosaurus rex. Trên đầu của chúng nổi bật phần mào dài khoảng 50 cm, một đặc điểm chưa từng được ghi nhận đầy đủ ở các mẫu vật trước đây.

Những hóa thạch được khai quật bao gồm xương đùi dài gần 2 mét, xương hàm, răng và phần gốc của chiếc mào đặc trưng.

Hình ảnh hộp sọ của loài Spinosaurus mirabilis mới được phát hiện ở Niger (trên) và họ hàng của nó là Spinosaurus aegyptiacus (dưới) cho thấy loài mới này có một chiếc sừng nổi bật.

Trước đây, phần lớn hóa thạch thuộc họ Spinosauridae được tìm thấy gần các khu vực ven biển Bắc Phi. Điều này từng làm dấy lên giả thuyết rằng nhóm khủng long này có thể sống gần như hoàn toàn dưới nước.

Tuy nhiên, phát hiện mới tại một địa điểm sâu trong nội địa Niger, cách xa đại dương cổ đại hàng trăm km, đã đặt lại vấn đề. Các nhà nghiên cứu cho rằng Spinosaurus mirabilis có thể chỉ lội nước để săn mồi, thay vì là loài bơi lặn thuần thục như giả định trước đó.

Cuộc tìm kiếm bắt đầu từ năm 2019, dựa trên ghi chép của nhà địa chất người Pháp Hugues Faure, người từng phát hiện răng của loài săn mồi khổng lồ Carcharodontosaurus từ thập niên 1950.

Sau nhiều ngày tìm kiếm không kết quả, bước ngoặt bất ngờ đến khi một người Tuareg địa phương chỉ dẫn nhóm nghiên cứu tới khu vực có “những khúc xương lớn”. Sau hơn một ngày di chuyển xuyên sa mạc, họ tiếp cận một địa điểm hẻo lánh, nơi các hóa thạch khổng lồ lộ rõ trên mặt cát.

Năm 2022, ông Sereno quay trở lại cùng nhóm khoảng 100 nhà khoa học và 64 nhân viên bảo vệ người Niger để triển khai cuộc khai quật quy mô lớn. Kết quả thu được vượt xa mong đợi: một hộp sọ gần như hoàn chỉnh, các mảnh xương chi sau và nhiều cấu trúc mào độc đáo chưa từng được ghi nhận.

Theo ông Sereno, phát hiện này có thể trở thành một cột mốc lớn trong lịch sử nghiên cứu khủng long, góp phần định hình lại hiểu biết của giới khoa học về sự đa dạng và lối sống của các loài săn mồi khổng lồ thời tiền sử.