Cố cung Bắc Kinh, hay còn gọi là Tử Cấm Thành, từ lâu đã trở thành một biểu tượng kiến trúc và lịch sử của Trung Quốc. Trải qua hàng thế kỷ dưới thời hai triều đại Minh và Thanh, nơi đây chứng kiến vô số biến động chính trị, những cuộc tranh giành quyền lực đẫm máu và biết bao số phận bi thảm của chốn hoàng cung.

Trong số rất nhiều giai thoại và câu chuyện truyền miệng xoay quanh hàng nghìn căn phòng và góc khuất tại đây, câu hỏi về việc có thi thể người dưới giếng hay không luôn thu hút sự tò mò lớn của công chúng.

Thực tế lịch sử đã ghi nhận những bi kịch đẫm máu từng diễn ra ngay bên trong những chiếc giếng tưởng chừng như chỉ dùng để phục vụ sinh hoạt hàng ngày. Nổi tiếng nhất và có đầy đủ tài liệu lịch sử xác thực chính là câu chuyện về giếng Trân Phi, nằm ở khu vực cung Ninh Thọ trong Tử Cấm Thành. Sự việc này gắn liền với giai đoạn biến động dữ dội của lịch sử cận đại Trung Quốc vào cuối thời nhà Thanh.

Giếng Trân Phi ngày nay đã được thu nhỏ lại, đảm bảo an toàn 

Vào mùa hè năm 1900, liên quân tám nước tiến đánh và chiếm đóng Bắc Kinh, buộc Từ Hi Thái hậu, vua Quang Tự cùng triều đình phải vội vã tháo chạy về phía Tây. Trước khi rời khỏi kinh thành, Từ Hi Thái hậu đã ra lệnh cho thái giám Cửu Liên Anh cùng một số người khác bức hại Trân Phi.

Bà là người vợ rất được vua Quang Tự sủng ái và có tư tưởng tiến bộ, từng ủng hộ nhà vua trong phong trào Duy Tân. Do mâu thuẫn sâu sắc với Từ Hi và việc mang theo một phi tần trong lúc trốn chạy là điều bất tiện, vị thái hậu quyền lực đã quyết định loại bỏ nàng.

Theo các ghi chép cung đình và hồi ký của những người chứng kiến, Trân Phi đã bị ép phải nhảy xuống giếng hoặc bị đẩy xuống chiếc giếng nhỏ nằm ở phía tây cung Trinh Thuận. Thi thể của vị phi tần bất hạnh đã nằm lại dưới làn nước lạnh giá của chiếc giếng đó suốt khoảng một năm ròng rã trong thời gian triều đình tạm lánh nạn ở Tây An.

Phải đến năm 1901, khi các điều khoản hòa bình được ký kết và triều đình nhà Thanh quay trở lại Bắc Kinh, gia tộc của Trân Phi mới dám dâng biểu xin phép triều đình được vớt thi thể bà lên để an táng theo đúng nghi lễ. Khi nắp giếng được mở ra sau một năm, cảnh tượng bên dưới vô cùng tang thương, minh chứng cho một cái chết oan khuất nơi hậu cung sâu thẳm. Sau sự kiện đó, chiếc giếng này trở thành một di tích lịch sử mang màu sắc bi thương, gắn liền với những năm tháng suy tàn của triều đại phong kiến cuối cùng ở Trung Quốc.

 

Bên cạnh câu chuyện về giếng Trân Phi, không gian rộng lớn của Tử Cấm Thành với hàng chục chiếc giếng lớn nhỏ khác nhau cũng từng là chứng nhân cho nhiều cái chết khuất tất. Trong chế độ cung đình nghiêm ngặt, nơi các phi tần, cung nữ và thái giám phải sống dưới áp lực tột độ và những luật lệ tàn khốc, việc tự sát hoặc bị mưu sát bằng cách ném xuống giếng không phải là chuyện chưa từng xảy ra.

Tuy nhiên, phần lớn những trường hợp khác không được ghi chép chi tiết bằng văn bản chính thức hoặc chỉ tồn tại dưới dạng những câu chuyện truyền miệng qua các thế hệ người hầu trong cung.

Ngày nay, những chiếc giếng trong Cố cung Bắc Kinh không còn chứa đựng những bí mật rùng rợn hay thi thể người như trong quá khứ. Riêng chiếc giếng của Trân Phi đã được trùng tu và bảo vệ cẩn thận để phục vụ nhu cầu tham quan của du khách. Miệng giếng được thu nhỏ lại bằng những phiến đá chắc chắn và được gia cố bằng các thanh sắt ngang nhằm đảm bảo an toàn tuyệt đối, đồng thời ngăn chặn bất kỳ sự cố đáng tiếc nào có thể xảy ra. Dù thời gian đã trôi qua hơn một thế kỷ, câu chuyện về chiếc giếng định mệnh ấy vẫn là một mảnh ghép lịch sử đầy ám ảnh, nhắc nhở thế hệ sau về những bi kịch ẩn giấu đằng sau lớp tường thành son đỏ uy nghi.