GS.TS Nguyễn Thị Lang giới thiệu giống lúa chịu hạn đang được trồng thử nghiệm tại Viện lúa ĐBSCL.

 Phát huy vai trò nữ trí thức trong khoa học và công nghệ

GS.TS Nguyễn Thị Lang là nhà khoa học nữ có nhiều đóng góp trong lĩnh vực di truyền và chọn tạo giống lúa. Hơn 25 năm nghiên cứu, bà đã tham gia lai tạo, chọn lọc nhiều giống lúa triển vọng, trong đó có hàng chục giống được công nhận chính thức; đồng thời lưu giữ và khai thác khoảng 2.000 nguồn gen lúa, góp phần bảo tồn nguồn tài nguyên di truyền phục vụ sản xuất nông nghiệp.

Từng là Trưởng Bộ môn Di truyền chọn giống, Viện Lúa Đồng bằng sông Cửu Long, sau đó công tác tại Viện Nghiên cứu nông nghiệp công nghệ cao Đồng bằng sông Cửu Long, bà dành nhiều tâm huyết cho nghiên cứu, khai thác nguồn gen lúa, trong đó có các giống lúa hoang dã quý giá.

GS.TS Nguyễn Thị Lang ( thứ 3 từ trái) là 1 trong số 44 nữ trí thức được Hội Nữ trí thức Việt Nam tôn vinh giai đoạn 2021-2026.

Từ kinh nghiệm nghiên cứu và hoạt động Hội, GS.TS Nguyễn Thị Lang mong muốn Đại hội lần thứ IV sẽ thúc đẩy nhiều sáng kiến trong khoa học và công nghệ, tạo điều kiện để phụ nữ tham gia tích cực hơn vào các hoạt động nghiên cứu, ứng dụng và đổi mới sáng tạo.

Theo bà, phát triển đội ngũ nữ trí thức không chỉ là gia tăng số lượng người tham gia nghiên cứu mà quan trọng hơn là tạo môi trường để phụ nữ phát huy năng lực chuyên môn, có cơ hội đảm nhận các vị trí quan trọng và đóng góp tiếng nói trong quá trình hoạch định chính sách.

Chú trọng đào tạo, cố vấn và phát triển nghề nghiệp

Trong nhiệm kỳ 2026-2031, GS.TS Nguyễn Thị Lang kỳ vọng Hội tập trung vào ba lĩnh vực: giáo dục và phát triển kỹ năng cho phụ nữ; thúc đẩy nghiên cứu khoa học, tạo điều kiện tiếp cận công nghệ mới; mở rộng mạng lưới chuyên môn và hỗ trợ nữ trí thức phát triển sự nghiệp.

Bà cho rằng cần tăng cường các chương trình đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn, định hướng nghề nghiệp và tạo cơ hội việc làm cho phụ nữ, nhất là trong các lĩnh vực khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học (STEM).

Bên cạnh đó, Hội nên tổ chức các tọa đàm, hội thảo và diễn đàn chuyên sâu về những lĩnh vực như kỹ thuật điện, hóa học tính toán, an toàn kỹ thuật, năng lượng sạch và giảm phát thải carbon. Những hoạt động này giúp hội viên cập nhật công nghệ mới, trao đổi kiến thức liên ngành và tìm kiếm cơ hội hợp tác nghiên cứu.

GS.TS Nguyễn Thị Lang (áo vàng) nhận giải KOVA hạng mục Kiến tạo

Một nội dung được bà đặc biệt quan tâm là phát triển hoạt động cố vấn giữa các thế hệ. Các nhà khoa học nữ giàu kinh nghiệm có thể chia sẻ kiến thức, kinh nghiệm nghiên cứu và định hướng nghề nghiệp cho thế hệ trẻ, giúp các nữ trí thức mới vào nghề có thêm động lực, tự tin theo đuổi con đường khoa học.

Gắn nghiên cứu khoa học với những vấn đề thực tiễn

Theo GS.TS Nguyễn Thị Lang, hoạt động của Hội cần hướng nhiều hơn đến những vấn đề thiết thực của cộng đồng, kết hợp tri thức khoa học với kinh nghiệm và hiểu biết bản địa để giải quyết các thách thức về xã hội và môi trường.

Đặc biệt, trong bối cảnh biến đổi khí hậu và thiên tai ngày càng tác động đến đời sống, phụ nữ cần được trang bị kiến thức về thời tiết, kỹ năng sử dụng công cụ kỹ thuật số và khả năng tiếp cận thông tin cảnh báo. Hội có thể thúc đẩy các chương trình tập huấn, xây dựng mạng lưới học tập cộng đồng, khuyến khích phụ nữ tham gia hoạt động ứng phó khẩn cấp và nâng cao năng lực thích ứng.

GS.TS Nguyễn Thị Lang cùng các cộng sự và học trò tại Phòng thí nghiệm của Viện lúa ĐBSCL

Đối với khu vực Đồng bằng sông Cửu Long, đây là vấn đề có ý nghĩa đặc biệt. Những nghiên cứu về nông nghiệp, tài nguyên, môi trường và sinh kế cần được chuyển hóa thành các giải pháp cụ thể, góp phần hỗ trợ người dân thích ứng với biến đổi khí hậu.

Bà cũng mong muốn Hội mở rộng hợp tác với các cơ sở giáo dục, viện nghiên cứu, cơ quan quản lý và mạng lưới khoa học nữ quốc tế. Sự kết nối này không chỉ tạo cơ hội trao đổi học thuật mà còn giúp nữ trí thức tiếp cận nguồn tri thức mới, hợp tác kỹ thuật và đưa kết quả nghiên cứu vào thực tiễn.

Từ tham gia đến dẫn dắt và kiến tạo giá trị

Một trong những vấn đề GS.TS Nguyễn Thị Lang đặt ra là cần chuyển trọng tâm từ việc khuyến khích phụ nữ tham gia sang tạo điều kiện để họ đảm nhận vai trò lãnh đạo, dẫn dắt và đóng góp vào sự phát triển của khoa học, công nghệ.

Muốn vậy, cần có chính sách hỗ trợ phụ nữ trong các giai đoạn khác nhau của cuộc đời, khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào nguồn nhân lực nữ, đồng thời tạo điều kiện để phụ nữ có cơ hội phát triển nghề nghiệp, thăng tiến và khẳng định năng lực trong môi trường khoa học, kỹ thuật.

GS.TS Nguyễn Thị Lang báo cáo Poster chuyên đề tại Hội nghị APNN 2026

Bà nhấn mạnh, việc thúc đẩy bình đẳng trong khoa học không thể chỉ dựa vào nỗ lực của riêng nữ trí thức mà cần sự phối hợp giữa tổ chức Hội, cơ sở đào tạo, đơn vị nghiên cứu, doanh nghiệp, cơ quan quản lý và các đối tác quốc tế.

Với GS.TS Nguyễn Thị Lang, Đại hội đại biểu Nữ trí thức Việt Nam lần thứ IV không chỉ là dịp xác định phương hướng hoạt động cho nhiệm kỳ mới mà còn là cơ hội củng cố mạng lưới, phát huy sức mạnh đoàn kết và nâng cao vị thế của nữ trí thức.

“Chúng tôi mong muốn sứ mệnh của Hội Nữ trí thức Việt Nam là trao quyền và kết nối các nữ khoa học để họ có thể dẫn dắt, truyền cảm hứng và góp phần định hình xã hội. Sứ mệnh đó cần được cụ thể hóa thông qua bốn giá trị cốt lõi: Trao quyền, Truyền cảm hứng, Kết nối và Khuếch đại”, bà chia sẻ.

Kỳ vọng của GS.TS Nguyễn Thị Lang cũng là mong muốn xây dựng một tổ chức Hội ngày càng năng động, thực chất, có khả năng tập hợp trí tuệ và nguồn lực, tạo thêm cơ hội để nữ trí thức phát huy năng lực nghiên cứu, đóng góp cho khoa học, cộng đồng và sự phát triển bền vững của đất nước.