Kỳ vượt vũ môn của học sinh lớp 12 để sử dụng kết quả xét tuyển đại học

 Tỷ lệ bỏ học sau năm nhất ở một số trường cao

Theo số liệu thống kê, số sinh viên thôi học sau năm nhất của gần 30 cơ sở nằm trong khoảng 0,55 - 14,67%. Trường đại học Công nghệ TP.HCM  có tỷ lệ số sinh viên bỏ học sau năm nhất là 14,67%. Trong khi trường có tỷ lệ này thấp nhất là Trường đại học Y Hà Nội khoảng 0,55%

 Các trường kỹ thuật, đa ngành có tỉ lệ sinh viên bỏ học sau năm nhất có xu hướng cao hơn các trường khối sư phạm, y dược. Con số sinh viên bỏ học sau năm nhất ở gần 30 trường đã lên tới hàng ngàn.

Nhiều sinh viên không bỏ học sau năm nhất nhưng cũng không hoàn thành chương trình học và tốt nghiệp. Tỷ lệ này được khảo sát tại 25 cơ sở giáo dục đại học dao động từ 0,6% đến 24,45%.

Trường đại học Công nghệ kỹ thuật TP.HCM  có tỷ lệ sinh viên không hoàn thành chương trình học là 24,45%, Trường đại học Đà Lạt là 16,33% và Trường đại học Công Thương TP.HCM là 15,08%.

Trong số các  cơ sở đại học được thống kê số sinh viên tốt nghiệp đúng thời hạn chỉ dao động ở khoảng 40-50%, có những trường tỷ lệ này thấp dưới 40%. Các trường y, dược vẫn là những trường có tỷ lệ tốt nghiệp đúng thời hạn cao trên dưới 80 %

Nhiều sinh viên bị cảnh báo học vụ

Theo quy chế đào tạo trình độ đại học do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành, có hiệu lực từ tháng 7-2026, sinh viên có thể bị buộc thôi học nếu số lần hoặc mức cảnh báo học tập vượt quá giới hạn do cơ sở đào tạo quy định. Các trường được quy định giới hạn này nhưng không quá 3 lần cảnh báo liên tiếp.

Cụ thể, sinh viên có tổng số tín chỉ không đạt trong học kỳ vượt quá 50% khối lượng đã đăng ký học trong học kỳ, hoặc tổng số tín chỉ nợ đọng từ đầu khóa học vượt quá 24 tín chỉ sẽ thuộc diện cảnh báo học tập.

Sinh viên cũng bị cảnh báo nếu điểm trung bình học kỳ dưới 0,80 đối với học kỳ đầu của khóa học, dưới 1,00 đối với các học kỳ tiếp theo.

Một trường hợp khác là điểm trung bình tích lũy dưới 1,20 đối với sinh viên trình độ năm thứ nhất; dưới 1,40 đối với sinh viên trình độ năm thứ hai; dưới 1,60 đối với sinh viên trình độ năm thứ ba; dưới 1,80 đối với sinh viên các năm tiếp theo.

Đối với đào tạo theo niên chế, quy chế quy định cơ chế xử lý kết quả học tập riêng. Cuối mỗi năm học, sinh viên được xem xét tiến độ học tập dựa trên điểm trung bình năm học và số tín chỉ nợ đọng.

Sinh viên có thể bị buộc thôi học nếu không đạt yêu cầu về điểm trung bình chung tích lũy theo quy định. Cụ thể, điểm trung bình chung tích lũy dưới 3,80 sau 2 năm học, dưới 4,00 sau 3 năm học và dưới 4,20 từ sau 4 năm học trở đi, tính theo thang điểm 10.

Với quy định này nhiều sinh viên phải ngừng học vì không đạt điều kiện, bị cảnh báo học vụ tới lần thứ ba. Có một số cơ sở đại học lớn, yêu cầu cao với việc học tập của sinh viên, số bị cảnh bảo học vụ phải dừng học khá lớn. Ví dụ Đại học Bách khoa Hà Nội có những năm buộc thôi học 700-800 sinh viên do không đạt yêu cầu học tập và đã bị cảnh báo học vụ tới lần thứ ba.

Theo đánh giá của các cơ sở đại học, có nhiều nguyên nhân dẫn tới việc hàng ngàn sinh viên bỏ dở sự học. Thứ nhất là tình trạng chọn sai ngành nghề. Sau khi vào trường nhiều sinh viên mới nhận ra ngành học không phù hợp, dẫn tới mất động lực học tập, không đáp ứng yêu cầu học tập. Thứ hai, nhiều sinh viên thiếu các kỹ năng cần thiết để tự học, thích ứng môi trường học tập ở đại học nên bị quá tải, rơi vào tâm lý tiêu cực. Trong số này có những sinh viên từng học giỏi, đạt nhiều giải thưởng ở bậc học phổ thông. Một số sinh viên khác sau khi vào trường thì sa đà vào việc làm thêm, không cân đối được thời gian, sức khỏe để tập trung cho việc học tập.

Thực trạng sinh viên bỏ học, chậm tốt nghiệp không chỉ do chủ quan người học mà còn là hệ lụy của nhiều bất cập trong giáo dục phổ thông (nơi lẽ ra cần chú trọng rèn kỹ năng, thể chất), trong công tác hướng nghiệp sớm, tuyển sinh…