Mạng xã hội mới đây lan truyền đoạn video ghi lại hình ảnh một người phụ nữ mặc áo da beo, dừng xe máy khá lâu tại khu vực trồng hoa cẩm tú cầu trên đường Liễu Giai (quận Ba Đình, Hà Nội). Chị ta đứng ngắm nghía những khóm hoa tím mộng mơ, đủ đầy sắc độ, giữa không gian đô thị hiếm hoi còn giữ được chút mềm mại của thiên nhiên. Sau một hồi “thưởng hoa”, người phụ nữ bất ngờ cúi xuống, bứng lên chậu cẩm tú cầu, đặt gọn lên xe máy rồi thản nhiên rời đi.

Sau một hồi “thưởng hoa”, người phụ nữ bất ngờ cúi xuống, bứng lêngiỏ cẩm tú cầu, đặt gọn lên xe máy rồi thản nhiên rời đi.

Cẩm tú cầu trên đường không phải hoa trồng trong vườn nhà ai. Đó là hoa thuộc không gian công cộng, được trồng để làm đẹp đô thị, để người dân đi qua có thể dừng lại ngắm nhìn, chụp ảnh, thư giãn giữa nhịp sống vội vã. Chúng không phải món đồ vô chủ, càng không phải thứ “thích thì lấy”. Việc bứng hoa công cộng mang về nhà không đơn thuần là chuyện mất vài giỏ hoa. Đó là sự xâm phạm không gian chung, bất chấp quy tắc, bất chấp cộng đồng.

Đáng buồn hơn, hành động ấy lại diễn ra trước mặt một đứa trẻ.

Trẻ con không học đạo đức từ những bài giảng dài dòng. Trẻ học bằng cách quan sát. Những gì người lớn làm hằng ngày chính là “giáo trình sống” mà các em tiếp thu không cần chọn lọc. Khi một người lớn thản nhiên bứng hoa nơi công cộng, rời đi mà không chút ái ngại, đứa trẻ ngồi phía sau sẽ học được điều gì? Rằng lấy đồ không phải của mình cũng không sao, miễn là không bị ai ngăn cản? Rằng luật lệ chỉ là thứ có thể lờ đi nếu tiện cho bản thân? Đó là một bài học thật “xấu xí”. Khi người lớn coi thường không gian chung, trẻ con sẽ lớn lên trong một xã hội nơi ranh giới đúng sai ngày càng mờ nhạt.

Một đứa trẻ có thể quên lời cha mẹ dặn, nhưng rất khó quên những hình ảnh mà nó từng chứng kiến. Khi người lớn cúi xuống bứng một khóm hoa ven đường, ánh mắt trẻ sẽ ghi nhớ không phải vẻ đẹp của hoa mà là cách người lớn đối xử với cái đẹp ấy. Và từ đó, trẻ học cách đánh giá giá trị của sự tử tế.

Nhiều bậc cha mẹ mong con mình trở thành người sống có ý thức, biết tôn trọng luật lệ, biết phân biệt đúng sai. Nhưng những giá trị đó không thể được truyền đạt bằng khẩu hiệu. Chúng được hình thành từ những việc rất nhỏ: không xả rác, không chen lấn, không “tiện tay” lấy đi thứ không phải của mình.

Dạy con, vì thế, trước hết là dạy chính mình. Là dừng lại một nhịp trước những cám dỗ tưởng chừng vô hại. Là hiểu rằng, mỗi hành vi của người lớn đều có thể trở thành khuôn mẫu cho con trẻ noi theo. Bởi trong thế giới của trẻ em, cha mẹ người lớn không chỉ là người bảo ban, mà còn là tấm gương sống động nhất về cách làm người.

Giữ hoa nơi công cộng không chỉ là giữ màu xanh, màu tím cho phố phường. Đó còn là giữ lại những bài học tử tế cho thế hệ sau.

Hiểu Đan