Khám phá cờ người độc đáo tại lễ hội làng Đăm

Hoàng Toàn 08/04/2025 15:05

Giữa muôn vàn trò chơi dân gian tại lễ hội làng Đăm, cờ người nổi bật như một hoạt động độc đáo, hấp dẫn cả người dân và du khách.

Hội cờ người, một hoạt động văn hóa truyền thống sâu sắc, không chỉ là một trò chơi giải trí mà còn chứa đựng những giá trị trí tuệ và tinh thần thượng võ đáng tự hào của người Việt. Tại Đình Đăm, không khí náo nhiệt bao trùm khi đông đảo người dân tụ hội để chứng kiến những ván cờ căng thẳng, nơi mỗi nước đi là một sự cân não, thể hiện bản lĩnh và tư duy chiến lược của người chơi.

Cờ người không chỉ là một trò chơi giải trí mà còn là một nét đẹp văn hóa truyền thống, thường được tổ chức trang trọng trong các lễ hội tại nhiều vùng quê Việt Nam, trong đó có lễ hội làng Đăm, phường Tây Tựu, Bắc Từ Liêm, Hà Nội. Việc sử dụng người thật làm quân cờ không chỉ tạo nên sự khác biệt mà còn thể hiện tinh thần cộng đồng, sự gắn kết của người dân khi cùng nhau tham gia và thưởng thức một hoạt động mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc.

Tại làng Đăm, hội cờ người không chỉ là một trò chơi dân gian đơn thuần mà còn là linh hồn, là một phần không thể tách rời của lễ hội bơi Đăm, di sản văn hóa phi vật thể quốc gia đầy tự hào.

Lễ hội này diễn ra 5 năm một lần, kéo dài trong 3 ngày từ mùng 9 đến 11 tháng 3 âm lịch, với nhiều hoạt động phong phú như thi đấu vật, bịt mắt bắt dê, cắm hoa nghệ thuật và đặc biệt là hội thi cờ người.

Trước khi những ván cờ người đầy kịch tính và nghệ thuật chính thức khai cuộc, Ban tổ chức lễ hội làng Đăm trang trọng tiến hành nghi lễ tại Đình Đăm. Đây không chỉ là một thủ tục mang tính hình thức mà còn là hoạt động thể hiện sự tôn kính đối với các vị thần linh, cầu mong một mùa lễ hội an lành, tốt đẹp và những trận đấu cờ diễn ra suôn sẻ, công bằng.

Mỗi quân cờ trên bàn cờ khổng lồ được hóa thân bởi một người dân địa phương, khoác lên mình những bộ trang phục truyền thống, tái hiện sinh động hình ảnh các tướng soái, quân lính. Dưới sự điều khiển tài tình của hai kỳ thủ, những "quân cờ người" di chuyển uyển chuyển, tạo nên một màn trình diễn vừa mang tính chiến thuật cao, vừa đậm chất nghệ thuật, thu hút mọi ánh nhìn của khán giả. Tiếng trống dồn dập, tiếng reo hò cổ vũ càng làm tăng thêm sự kịch tính và hấp dẫn cho từng nước đi.

Điểm đặc biệt và thu hút của trò chơi cờ người tại lễ hội làng Đăm chính là sự hóa thân đầy nhiệt huyết của những thanh niên trong làng. Không chỉ đơn thuần là những "quân cờ" di chuyển trên bàn cờ khổng lồ, họ còn là những người con của làng Đăm, tự nguyện tham gia với niềm háo hức và mong ước đón nhận những điều may mắn, tốt lành cho bản thân và gia đình trong năm mới 2025.

Cờ người gồm 16 quân cờ đỏ do 16 chàng trai thủ vai và 16 quân cờ xanh do 16 cô gái thủ vai.

Tất cả 32 quân cờ ngồi trên một bàn cờ tướng vẽ ở một sân rộng, trong trang phục phù hợp với vai cờ của mình đóng. Bàn cờ được chọn là sân đất rộng hoặc sân đình, chùa.

Khám phá cờ người độc đáo tại lễ hội làng Đăm

Trước khi vào cuộc thi, các "quân cờ người" dày công tập luyện các thế di chuyển và những đường võ thuật đặc trưng cho từng nước cờ. Khi trận đấu bắt đầu, mỗi nước đi không chỉ là sự di chuyển chiến lược mà còn là một màn trình diễn nghệ thuật với các điệu múa dân gian truyền thống và những bài vè quen thuộc. Khi một quân cờ bị "ăn", người đó sẽ bước ra khỏi bàn cờ, nhường chỗ cho quân đối phương tiến vào vị trí đó.

Hai kỳ thủ đứng bên ngoài sân cờ, trực tiếp chỉ đạo từng "quân cờ người" di chuyển trên bàn đấu. Tiếng trống bỏi dồn dập vang lên bên cạnh, tạo thêm sự kịch tính và thúc giục cho mỗi nước đi. Luật chơi vẫn tuân theo nguyên tắc cờ tướng, bên nào bị chiếu bí trước sẽ nhận thất bại.

Giữa lòng Hà Nội náo nhiệt, lễ hội làng Đăm (phường Tây Tựu, quận Bắc Từ Liêm) nổi bật như một không gian văn hóa đậm đà bản sắc, nơi những giá trị truyền thống được trân trọng và tái hiện một cách sinh động. Sức hấp dẫn của những ván cờ người không chỉ nằm ở tính trí tuệ, sự kịch tính của từng nước đi mà còn ở vẻ đẹp hình thức độc đáo, thu hút sự quan tâm và tham gia nhiệt tình của đông đảo người dân địa phương và du khách thập phương, góp phần lan tỏa những giá trị văn hóa truyền thống quý báu.

Trở lại Chuyên mục