Các kỹ sư Trung Quốc đã biến thảm họa thành một kỳ tích kỹ thuật bậc thầy bằng cách giải cứu một máy khoan hầm (TBM) bị mắc kẹt. Được thực hiện dưới sông Dương Tử, thành công kỹ thuật ấn tượng này là điều không ai có thể tưởng tượng ra.

Vấn đề ban đầu nảy sinh trong quá trình xây dựng đường hầm Giang Âm – Kinh Giang, một công trình đường bộ dài 6,4 km dưới sông Dương Tử. Công trình này được hoàn thành bằng máy khoan hầm TBM rộng 16 mét với chi phí khoảng 50 triệu USD.

Những cỗ máy này có thể đào đất đồng thời nâng đỡ nền đất phía trên khi đường hầm được xây dựng. Chúng cũng có khả năng lót và gia cố đường hầm sau khi hoàn thành.

Công việc đang tiến triển theo đúng kế hoạch cho đến khi máy khoan hầm TBM gặp sự cố nghiêm trọng. Tại thời điểm này, máy khoan hầm đã nằm ở độ sâu khoảng 54 mét dưới lòng đất và chịu áp lực nước khổng lồ từ phía trên.

Xóa sổ hay thu hồi?

Trong điều kiện này, máy khoan hầm TBM không thể lùi lại và không thể tháo dỡ an toàn để thu hồi. Nó cũng không thể được sửa chữa tại chỗ. Tình hình không hề khả quan.

Nhóm kỹ sư phải đối mặt với một trong số những lựa chọn đầy rủi ro. Lựa chọn đầu tiên là từ bỏ hoàn toàn cỗ máy và chấp nhận thua lỗ. Lựa chọn thứ hai là thiết kế lại hoàn toàn hoặc hủy bỏ toàn bộ dự án đường hầm.

Trong mọi trường hợp, điều này sẽ dẫn đến sự chậm trễ kéo dài nhiều năm và gây ra nhiều vấn đề cho tất cả những người liên quan. Tuy nhiên, nhóm đã quyết định thử phương án thứ ba: cứu chiếc TBM bằng cách sử dụng chiếc TBM song sinh của nó.

Ý tưởng được đưa ra đó là hạ thủy chiếc máy khoan hầm thứ hai từ bờ sông đối diện và lái thẳng vào chiếc máy bị mắc kẹt. Nói sơ qua có vẻ đơn giản, nhưng công việc này không dễ dàng.

Để thành công, họ phải dự đoán chuyển động của mặt đất dưới một con sông khổng lồ, đồng thời kiểm soát hướng đi trên quãng đường hàng kilomet với độ chính xác đến từng milimét. Nhóm cũng phải tránh cả những sai sót nhỏ nhất theo phương thẳng đứng hoặc phương ngang có thể gây sụp đổ hoặc ngập lụt.

Trên hết, sai số mục tiêu nhỏ hơn độ dày của một đồng xu! Thật đáng kinh ngạc, nhóm đã làm được điều đó, và tất cả chỉ với sai số theo chiều dọc là 2mm.

Một kỳ tích kỹ thuật đã ra đời

Độ lệch ngang cuối cùng gần như bằng không và được hoàn thành dưới áp suất cao trong lớp trầm tích mềm và nền đất bão hòa nước. Hai máy móc đã gặp nhau dưới lòng đất (một quy trình gọi là ghép nối giữa đường hầm), đây là một trong những thao tác khó khăn nhất trong kỹ thuật xây dựng ngầm.

Điều này cho phép các kỹ sư không chỉ tiếp cận được máy khoan hầm TBM bị hỏng mà còn khôi phục lại dự án đường hầm. Nó cũng cho phép họ tiếp tục thay vì phải hủy bỏ hoàn toàn.

Kỳ tích này không chỉ xoay quanh chuyện cứu vãn dự án đường hầm, mà còn là một minh chứng về những gì con người có thể làm được. Đặc biệt, nó cho thấy việc cứu hộ ở độ sâu dưới lòng đất là hoàn toàn khả thi, thậm chí cả dưới lòng sông, và những sự cố lớn của máy khoan hầm TBM không nhất thiết phải dẫn đến thất bại hoàn toàn.

Những bài học kinh nghiệm từ sự cố suýt xảy ra tai nạn này có thể được sử dụng cho các dự án tương lai như đường hầm dưới biển, hệ thống tàu điện ngầm và các công trình trong môi trường địa chất có rủi ro cao.

Thùy Anh