Ông Jonathan Wallace Baker, Trưởng đại diện UNESCO tại Việt Nam. Ảnh: Quốc Khánh TTXVN

Theo ông Jonathan Wallace Baker, quyết định này là một bước tiến quan trọng trong nỗ lực chung nhằm khẳng định vai trò không thể tách rời của văn hóa đối với phát triển bền vững.

Sáng kiến bắt đầu từ đề xuất của Việt Nam và nhận được sự ủng hộ rộng rãi của các quốc gia thành viên UNESCO tại Kỳ họp lần thứ 43 Đại hội đồng UNESCO ở Samarkand, Uzbekistan, trước khi được Đại hội đồng Liên Hợp Quốc thông qua.

Quá trình này cho thấy vai trò chủ động của Việt Nam trong việc thúc đẩy các sáng kiến quốc tế, đồng thời phản ánh cam kết chung của các quốc gia thành viên UNESCO và Liên Hợp Quốc trong việc tăng cường đóng góp của văn hóa đối với phát triển bền vững.

Việc lựa chọn giai đoạn 2027–2036 cho Thập kỷ diễn ra trong bối cảnh thế giới đang đối mặt với nhiều biến động. Xung đột, biến đổi khí hậu, tốc độ phát triển nhanh của công nghệ và bất bình đẳng gia tăng đang tác động sâu rộng đến đời sống xã hội.

Trong bối cảnh đó, văn hóa có thể góp phần tăng cường sự gắn kết giữa con người với cộng đồng, thúc đẩy đối thoại và sáng tạo. Văn hóa cũng giúp các cộng đồng duy trì bản sắc, tri thức và di sản trong quá trình thích ứng với những thay đổi.

Thập kỷ quốc tế về Văn hóa vì Phát triển bền vững tiếp nối những kết quả của Hội nghị MONDIACULT 2025, nơi các quốc gia thành viên UNESCO tái khẳng định văn hóa là một lợi ích công toàn cầu và kêu gọi công nhận văn hóa là một mục tiêu độc lập trong chương trình nghị sự phát triển sau năm 2030.

Theo UNESCO, giai đoạn 2027–2036 sẽ tạo thêm cơ hội để các quốc gia củng cố cam kết này và nâng cao vai trò của văn hóa trong hợp tác quốc tế về phát triển.

Trọng tâm của Thập kỷ sẽ chuyển sang triển khai các cam kết bằng những chính sách và hành động cụ thể. Văn hóa được kỳ vọng có vị trí rõ hơn trong quá trình hoạch định chính sách và các quyết định định hình xã hội, đồng thời nhận được sự hỗ trợ, bảo vệ và đầu tư bền vững tương xứng.

Các nhiệm vụ được đặt ra gồm củng cố chính sách văn hóa, hỗ trợ các lĩnh vực văn hóa và sáng tạo, thúc đẩy quyền văn hóa, bảo vệ sự đa dạng văn hóa, bảo tồn và phát huy di sản. Một yêu cầu quan trọng khác là lồng ghép văn hóa một cách có hệ thống hơn vào các chiến lược phát triển.

Thập kỷ cũng được xem là cầu nối giữa quá trình triển khai Chương trình nghị sự 2030 và xây dựng khung phát triển sau năm 2030. Qua đó, các quốc gia có thêm cơ sở để tiếp tục ghi nhận văn hóa như một thành tố không thể tách rời của phát triển bền vững và định hình các chính sách phát triển quốc tế trong tương lai.

Trong giai đoạn 2027–2036, việc triển khai Thập kỷ sẽ diễn ra song song với nhiều sáng kiến quốc tế khác của Liên Hợp Quốc, trong đó có các sáng kiến liên quan đến hòa bình, các thế hệ tương lai và quản lý rừng bền vững. Đây cũng là cơ hội để tăng cường tính nhất quán và bổ trợ giữa các chương trình trong toàn hệ thống Liên Hợp Quốc.

Hiệu quả của Thập kỷ, theo UNESCO, sẽ được thể hiện qua những thay đổi cụ thể đối với người dân, cộng đồng và đời sống văn hóa tại từng quốc gia, từng địa phương.

Với vai trò cơ quan chủ trì triển khai Thập kỷ, UNESCO sẽ phối hợp với các quốc gia thành viên, trong đó có Việt Nam, các tổ chức thuộc hệ thống Liên Hợp Quốc và các đối tác liên quan để xây dựng Kế hoạch hành động và triển khai các mục tiêu của Thập kỷ.

Năm 2026 cũng đánh dấu 50 năm hợp tác giữa Việt Nam và UNESCO. Trưởng Đại diện UNESCO tại Việt Nam ghi nhận những đóng góp của Việt Nam đối với chương trình nghị sự văn hóa toàn cầu, đồng thời bày tỏ mong muốn tiếp tục thúc đẩy quan hệ hợp tác giữa hai bên.

UNESCO sẽ phối hợp chặt chẽ với Việt Nam và các đối tác nhằm bảo đảm văn hóa được lồng ghép đầy đủ trong các nỗ lực chung hướng tới xây dựng những xã hội hòa bình, bao trùm và bền vững hơn, cả trong giai đoạn hướng tới năm 2030 và những năm tiếp theo.