Từ loại quả quen mặt đến ngôi sao trong giới dinh dưỡng

Cà chua vốn là nguyên liệu gần như không thể thiếu trong bữa cơm gia đình Việt, từ bát canh chua, đĩa salad đến bún, phở, mì Ý. Tuy nhiên, phía sau vẻ ngoài đỏ mọng và mức giá bình dân, cà chua lại được nhiều nghiên cứu dinh dưỡng quốc tế quan tâm nhờ hàm lượng lycopene cao - một chất chống oxy hóa mạnh. Chính lycopene là lý do khiến cà chua được ví như “tường lửa” tự nhiên giúp cơ thể chống lại sự tấn công của gốc tự do, yếu tố liên quan đến quá trình lão hóa và nguy cơ hình thành nhiều bệnh mạn tính, trong đó có ung thư.

Một số nghiên cứu quan sát cho thấy chế độ ăn giàu cà chua và các sản phẩm từ cà chua có liên quan đến việc giảm nguy cơ mắc một số loại ung thư như tuyến tiền liệt, phổi, dạ dày, đại trực tràng, vú và tụy. Dù không phải thần dược, cà chua vẫn được đánh giá là thực phẩm nên bổ sung thường xuyên trong chế độ ăn lành mạnh nhờ giá trị phòng ngừa tiềm năng và độ an toàn cao.

Lycopene – “lá chắn” chống oxy hóa tự nhiên

Điểm nổi bật nhất của cà chua là lycopene - sắc tố tạo nên màu đỏ đặc trưng. Đây là một trong những chất chống oxy hóa mạnh thuộc nhóm carotenoid, có khả năng trung hòa gốc tự do, từ đó giúp bảo vệ tế bào khỏi tổn thương. Ngoài lycopene, cà chua còn cung cấp vitamin C, vitamin A (dưới dạng beta-carotene), vitamin K, kali và chất xơ. Đáng chú ý, lycopene hấp thu tốt hơn khi cà chua được nấu chín và kết hợp với một lượng chất béo vừa phải như dầu ô liu, dầu ăn hoặc mỡ cá. Điều này lý giải vì sao các món như sốt cà chua, canh cà chua nấu cá hay cà chua xào trứng lại không chỉ ngon mà còn giúp cơ thể tận dụng dinh dưỡng hiệu quả hơn so với ăn sống hoàn toàn.

Lâm Đồng được mệnh danh thủ phủ cà chua lớn nhất cả nước

Nhắc đến cà chua Việt Nam, không thể bỏ qua Lâm Đồng, đặc biệt là khu vực Đà Lạt và các huyện lân cận. Nhờ khí hậu mát mẻ quanh năm, đất bazan màu mỡ và kỹ thuật canh tác nhà kính phát triển, Lâm Đồng hiện là địa phương có diện tích và sản lượng cà chua thuộc nhóm cao nhất cả nước. Cà chua tại đây có kích cỡ đồng đều, vỏ mỏng, thịt dày và vị chua ngọt cân bằng, phù hợp cả ăn tươi lẫn chế biến.

Bên cạnh cà chua truyền thống, nông dân Lâm Đồng còn trồng nhiều giống cà chua bi đỏ, cà chua bi vàng, cà chua beefsteak phục vụ thị trường siêu thị và nhà hàng. Nhờ sản xuất quy mô lớn và thu hoạch gối vụ, nguồn cung cà chua khá ổn định quanh năm, ít khi rơi vào tình trạng khan hiếm kéo dài.

Giá rẻ quanh năm, dễ mua ở mọi chợ

So với nhiều loại thực phẩm nhập khẩu có giá cao, cà chua thuộc nhóm rau quả dễ tiếp cận nhất. Tại các chợ truyền thống, giá cà chua thường dao động khoảng 15.000-30.000 đồng/kg tùy thời điểm và loại. Cà chua bi có thể cao hơn một chút nhưng vẫn ở mức vừa phải. Vào mùa rộ, giá có thể giảm đáng kể, phù hợp để mua số lượng nhiều chế biến hoặc làm nước ép. Ở siêu thị, cà chua được phân loại rõ ràng theo nguồn gốc và tiêu chuẩn trồng (VietGAP, nhà kính…), giúp người tiêu dùng dễ lựa chọn theo nhu cầu. Với mức chi phí chỉ vài chục nghìn đồng, một gia đình có thể sử dụng cà chua cho nhiều bữa ăn trong tuần, từ món mặn đến món nhẹ.

Cách chọn cà chua ngon, ít tồn dư và bảo quản đúng cách

Khi chọn mua cà chua:

• Chọn quả có màu đỏ tươi hoặc đỏ cam đồng đều, vỏ căng mịn tự nhiên, không quá bóng lạ.

• Cầm chắc tay, có độ đàn hồi nhẹ khi ấn, không cứng đơ cũng không mềm nhũn.

• Có mùi thơm nhẹ ở phần cuống – dấu hiệu cà chua chín tự nhiên.

• Cuống còn xanh, tươi và bám chặt vào quả, không héo khô.

• Tránh quả bị nứt, dập, rỉ nước, có đốm đen hoặc vết thâm vì dễ hỏng từ bên trong.

Chọn theo mục đích sử dụng:

• Ăn sống, làm salad: chọn quả chín vừa, thịt dày, ít hạt, vị ngọt thanh.

• Nấu canh, làm sốt, xào: chọn quả chín đỏ đậm để lên màu đẹp và vị đậm hơn.

Bảo quản đúng cách:

• Nếu chưa ăn ngay, chọn quả hơi ửng hồng và để ở nhiệt độ phòng 1–2 ngày cho chín tiếp.

• Không để cà chua còn xanh vào tủ lạnh vì dễ bị sượng, giảm vị.

• Khi cho vào ngăn mát, nên để riêng, tránh đè nặng và dùng trong vài ngày để giữ độ tươi ngon.