Trong nhiều căn bếp hiện nay, đặc biệt tại những ngôi nhà có diện tích hạn chế, bình gas thường được giấu gọn trong khoang tủ phía dưới mặt bàn bếp. Cách bố trí này giúp không gian gọn gàng hơn, nhưng yếu tố thẩm mỹ và sự thuận tiện không nên được đặt cao hơn yêu cầu an toàn.

Theo hướng dẫn về an toàn phòng cháy chữa cháy trong quá trình sử dụng khí đốt hóa lỏng của Học viện Phòng cháy chữa cháy và Cứu nạn cứu hộ, Bộ Công an, bình chứa gas phải đặt đứng, vững chắc, thuận tiện khi thao tác. Bếp gas cần được đặt trên mặt bằng chắc chắn, nơi khô ráo và bố trí cách bình tối thiểu 1 m. Nếu khoảng cách giữa hai thiết bị nhỏ hơn 1 m thì cần có tường hoặc vách ngăn ở giữa.

Một hướng dẫn khác của Học viện cũng khuyến cáo bình gas nên đặt cách xa nguồn nhiệt khoảng 1 m, bếp phải cao hơn bình và không để đường ống dẫn gas chạm vào bề mặt nóng của bếp.

Như vậy, với những gia đình đang đặt bình gas ngay sát phía dưới bếp, điều cần quan tâm không chỉ là bình nằm “trên hay dưới”, mà là khoảng cách thực tế giữa bình với nguồn nhiệt, có vách ngăn hay không và khu vực đặt bình có đủ thông thoáng.

Cũng cần lưu ý, không nên hiểu rằng mọi trường hợp đặt bình gas trong khu vực bên dưới mặt bếp đều mặc nhiên là vi phạm quy định. Học viện Phòng cháy chữa cháy và Cứu nạn cứu hộ có đề cập trường hợp bình gas được đặt trong hộp bếp có thiết kế riêng. Vấn đề quan trọng là thiết kế đó phải bảo đảm những điều kiện an toàn cần thiết.

Đáng lo hơn nếu bình gas bị “nhốt” trong khoang tủ kín

Một điểm nhiều gia đình dễ bỏ qua là khả năng thông khí tại vị trí đặt bình.

Theo QCVN 04:2013/BCT - Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn chai chứa khí dầu mỏ hóa lỏng bằng thép do Bộ Công Thương ban hành, chai LPG không được lắp đặt trong phòng kín, hầm kín; chai phải được đặt ở vị trí thẳng đứng. Khu vực đặt chai phải thông thoáng, bảo đảm khí LPG rò rỉ không có khả năng gây cháy.

Đáng chú ý, quy chuẩn còn yêu cầu trên tường nơi đặt chai LPG phải có khe hở hoặc lỗ thông hơi, trong đó đáy khe hoặc lỗ thông hơi không được cao hơn sàn nhà 150 mm. Cục Cảnh sát PCCC và CNCH cũng dẫn lại yêu cầu này trong hướng dẫn dành cho các hộ gia đình.

Yêu cầu thông gió ở vị trí thấp có ý nghĩa đặc biệt bởi LPG khi thoát ra có thể tích tụ tại những khu vực thấp, kín. Bởi vậy, việc đặt bình gas trong một khoang tủ đóng kín hoàn toàn, không có khe thông thoáng thích hợp là điều gia đình cần đặc biệt lưu ý.

Bên cạnh đó, QCVN 04:2013/BCT quy định các thiết bị điện trong nhà phải được lắp đặt cách chai LPG tối thiểu 1,5 m, đồng thời phải loại trừ nguồn gây cháy gần khu vực đặt chai. 

Hướng dẫn của lực lượng PCCC cũng khuyến cáo bình gas phải cách xa những nơi có khả năng phát sinh tia lửa như ổ cắm, công tắc hay thiết bị điện ít nhất 1,5 m.

Điều này có nghĩa một khoang tủ dưới bếp sẽ càng đáng lo nếu bên cạnh bình gas còn có ổ điện, thiết bị điện hoặc nguồn nhiệt khác.

Gia đình đang đặt bình gas dưới bếp nên kiểm tra những gì?

Thay vì chỉ nhìn vào việc bình có nằm dưới bếp hay không, các gia đình nên kiểm tra lại toàn bộ cách bố trí khu vực sử dụng gas.

Trước tiên, bình phải được đặt thẳng đứng, chắc chắn và tại nơi thông thoáng. Nếu bình và bếp ở khoảng cách dưới 1 m, cần xem xét giải pháp tường hoặc vách ngăn phù hợp theo hướng dẫn của lực lượng PCCC. Khoang chứa bình cũng không nên là một hộc kín hoàn toàn, đồng thời không chất nhiều vật dụng dễ cháy xung quanh.

Gia đình cũng cần kiểm tra vị trí ổ cắm, công tắc và các thiết bị điện ở gần bình gas; đồng thời thường xuyên quan sát dây dẫn, van điều áp và các mối nối để kịp thời phát hiện dấu hiệu xuống cấp, rò rỉ.

Học viện Phòng cháy chữa cháy và Cứu nạn cứu hộ khuyến cáo người dân khóa van bình khi không sử dụng và thường xuyên kiểm tra rò rỉ bằng nước xà phòng, tuyệt đối không dùng diêm hay bật lửa để tìm vị trí rò.

Nếu ngửi thấy mùi gas, người sử dụng cần khóa van cấp gas nếu có thể thực hiện an toàn, mở cửa để khí thoát ra ngoài và tránh mọi thao tác có thể tạo tia lửa. Đặc biệt, không bật hoặc tắt công tắc điện, quạt điện trong khu vực đang nghi có gas rò rỉ. Sau đó cần liên hệ đơn vị cung cấp hoặc người có chuyên môn để kiểm tra.

Một cách bố trí phổ biến chưa chắc đã là cách bố trí tối ưu về an toàn. Với những gia đình lâu nay vẫn đặt bình gas ngay dưới bếp, việc cần làm không phải hoang mang mà là kiểm tra lại khoảng cách, độ thông thoáng, vách ngăn và các nguồn điện, nguồn nhiệt xung quanh bình theo hướng dẫn của cơ quan PCCC.