Trong nhiều gia đình, một hộp sáp thơm đặt trên kệ, cạnh bồn cầu hay ở góc nhà vệ sinh đã trở thành vật dụng quen thuộc. Với nhiều mùi hương như chanh, hoa nhài, oải hương hay bạc hà, những sản phẩm này được ưa chuộng nhờ tính tiện lợi, dễ mua và khả năng duy trì hương thơm trong thời gian dài.

Không ít người còn cho rằng nhà vệ sinh càng thơm thì càng sạch sẽ. Vì vậy, khi hộp sáp bắt đầu nhạt mùi, họ lập tức thay sản phẩm mới để không gian luôn dễ chịu.

Tuy nhiên, ít ai để ý rằng các sản phẩm tạo hương có thể giải phóng một số hợp chất vào không khí trong quá trình sử dụng. Đặc biệt, đối với nhà vệ sinh nhỏ, kín, thiếu hệ thống thông gió, việc sử dụng thường xuyên cần được cân nhắc.

Sáp thơm có thể ảnh hưởng đến chất lượng không khí như thế nào?

Về cơ bản, sáp thơm và các loại hộp tạo mùi hoạt động bằng cách giải phóng thành phần hương liệu vào không khí. Quá trình này tạo ra mùi thơm đặc trưng nhưng cũng có thể làm tăng sự hiện diện của một số hợp chất hữu cơ dễ bay hơi, thường được gọi là VOCs.

Theo Cơ quan Bảo vệ Môi trường Mỹ (EPA), các sản phẩm làm thơm không khí là một trong những nguồn có thể phát thải VOCs trong nhà. Một số hợp chất thuộc nhóm này có khả năng gây kích ứng mắt, mũi, họng, đau đầu hoặc chóng mặt khi tiếp xúc ở mức độ nhất định. Tuy nhiên, ảnh hưởng thực tế còn phụ thuộc vào từng hóa chất, nồng độ và thời gian tiếp xúc.

Đáng chú ý, EPA cho biết một số thành phần tạo hương có mùi thông hoặc cam, chanh có thể phản ứng với ozone trong không khí, hình thành các chất ô nhiễm thứ cấp như formaldehyde và hạt bụi nhỏ. Điều này không đồng nghĩa mọi loại sáp thơm đều phát thải những chất trên ở mức nguy hiểm.

Trong khi đó, theo thông tin được Hiệp hội Phổi Mỹ (American Lung Association) cập nhật ngày 23/6/2026, các sản phẩm chứa hương liệu có thể gây đau đầu, kích ứng mắt, ho, khò khè hoặc khó thở ở một số người nhạy cảm.

Những người mắc hen suyễn, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, dị ứng hoặc nhạy cảm với hóa chất cần đặc biệt thận trọng. Trẻ nhỏ và phụ nữ mang thai cũng nằm trong những nhóm nên hạn chế tiếp xúc không cần thiết với các sản phẩm tạo hương.

Dù vậy, không thể kết luận tất cả sáp thơm đều độc hại. Mức độ rủi ro phụ thuộc vào thành phần sản phẩm, cách sử dụng và điều kiện không gian.

Nhà vệ sinh có mùi thơm chưa chắc đã sạch

Một vấn đề khác thường bị bỏ qua là việc sử dụng sáp thơm để che lấp mùi khó chịu thay vì xử lý nguyên nhân gây mùi.

Trên thực tế, mùi hôi trong nhà vệ sinh có thể xuất phát từ bồn cầu, cống thoát nước, đường ống, bề mặt ẩm ướt hoặc hệ thống thông gió hoạt động không hiệu quả. Nếu những vấn đề này không được giải quyết, việc đặt thêm sáp thơm chỉ có thể khiến mùi hương lấn át mùi khó chịu trong một khoảng thời gian.

Hiệp hội Phổi Mỹ khuyến nghị người dân nên loại bỏ nguồn gây mùi bằng cách vệ sinh thường xuyên, thay vì phụ thuộc vào các sản phẩm tạo hương để che lấp chúng.

Điều này đặc biệt đáng lưu ý tại những nhà vệ sinh không có cửa sổ, thường xuyên đóng kín hoặc không được trang bị quạt hút. Khi không khí lưu thông kém, các chất phát thải từ sản phẩm gia dụng có thể tích tụ nhiều hơn. 

Bởi vậy, một nhà vệ sinh luôn có mùi thơm đậm chưa chắc đã sạch sẽ hoặc có chất lượng không khí tốt hơn căn phòng gần như không có mùi nhưng được vệ sinh, thông gió đúng cách.

Gia đình đang sử dụng sáp thơm cần lưu ý điều gì?

Trước hết, các gia đình nên ưu tiên vệ sinh và xử lý nguồn gây mùi. Bồn cầu, sàn nhà, cống thoát nước cùng những vị trí dễ đọng nước cần được làm sạch thường xuyên. Nếu mùi hôi kéo dài, nên kiểm tra hệ thống thoát nước thay vì liên tục bổ sung sản phẩm tạo hương.

Bên cạnh đó, cần chú ý duy trì sự thông thoáng. Theo EPA, tăng cường thông gió và kiểm soát nguồn phát thải là những biện pháp quan trọng để cải thiện chất lượng không khí trong nhà. Vì vậy, những nhà vệ sinh có cửa sổ nên tận dụng thông gió tự nhiên khi phù hợp; với không gian kín, cần kiểm tra và sử dụng quạt hút hiệu quả.

Một lưu ý khác là không nên kết hợp quá nhiều sản phẩm tạo hương cùng lúc. Việc đặt nhiều hộp sáp thơm, sử dụng thêm bình xịt phòng hoặc máy khuếch tán trong cùng một không gian nhỏ có thể làm tăng lượng hương liệu phát tán vào không khí.

Khi mua sản phẩm, người tiêu dùng cần lựa chọn loại có nguồn gốc rõ ràng, nhãn mác đầy đủ, đồng thời đọc kỹ thành phần, hướng dẫn và cảnh báo an toàn. Các sản phẩm được quảng cáo có hương liệu tự nhiên cũng không mặc nhiên phù hợp với tất cả mọi người.

Đối với gia đình có trẻ nhỏ, vị trí đặt sáp thơm cũng rất quan trọng. Theo Trung tâm Chống độc Poison Control (Mỹ), một số sản phẩm tạo hương dạng gel, hạt thơm hoặc dung dịch khuếch tán có thể gây ngộ độc khi trẻ vô tình nuốt phải. Do đó, những sản phẩm này cần được đặt ngoài tầm với của trẻ em.

Ngoài ra, nếu xuất hiện tình trạng đau đầu, cay mắt, ho hoặc khó chịu rõ rệt sau khi sử dụng sáp thơm, người dùng nên ngừng sử dụng và chuyển đến nơi thông thoáng. Trường hợp có triệu chứng nghiêm trọng như khó thở cần được hỗ trợ y tế.

Đặc biệt, khi vệ sinh nhà tắm, nhà vệ sinh, không được tự ý pha trộn các chất tẩy rửa. Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC) cảnh báo việc trộn chất tẩy chứa clo với những hóa chất tẩy rửa khác có thể tạo ra khí nguy hiểm cho đường hô hấp.