Vài ngày trước, bà Lý (ngoài 50 tuổi, sống tại Phúc Kiến, Trung Quốc) phải đến phòng khám cộng đồng trong tình trạng chóng mặt dữ dội, cơ thể yếu ớt và huyết áp tăng cao bất thường. Bác sĩ hỏi kỹ chế độ ăn uống mới phát hiện cách đây nửa tháng, nghe lời giới thiệu về một loại muối lạ, bà đã chi tiền mua liền 3 túi về thay thế hoàn toàn muối ăn trong nhà.

Bà Lý ngậm ngùi chia sẻ: "Họ nói đó là muối quý hiếm, có nhiều vi chất muối thường không có. Tôi nghĩ đồ đắt tiền thì đương nhiên tốt hơn cho sức khở, nào ngờ lại rước họa vào thân vì nhiều chất có hại mà còn chẳng đủ i ốt cho cơ thể". 

Ảnh minh họa

Chuyện chọn sai muối ăn như bà Lý không phải hiếm gặp, nhất là khi thị trường ngày càng nhiều hàng giả, hàng nhái, các sản phẩm gắn mác "cao cấp", "tốt cho sức khỏe" nhưng chất lượng kém để trục lợi. Gần như món ăn hàng ngày đều cần đến muối, nhưng thói quen chọn mua theo cảm tính hay tiết kiệm mua các loại muối trôi nổi lại đang biến loại gia vị quen thuộc này thành mối đe dọa trực tiếp đến tính mạng.

Kiểm tra ngay, nếu trong nhà có 5 loại muối tiếp tay cho tổn thương gan, thận, ngộ độc, đột quỵ, suy tim... này thì đừng tiếc mà vứt ngay vào thùng rác:

Muối đổi màu, có mùi lạ, bị biến chất

Rất nhiều gia đình có thói quen đựng muối trong các hũ kim loại, lọ nhựa kém chất lượng hoặc đặt ngay cạnh bếp nấu nhiệt độ cao. Dưới tác động của nhiệt độ, độ ẩm và phản ứng hóa học với đồ chứa kim loại, muối ăn sẽ xuất hiện tình trạng ngả sang màu vàng đục, xám xịt, bị chảy nước dính ướt hoặc bốc mùi hôi nồng khó chịu.

Tiến sĩ Evan Levine (Bệnh viện Montefiore Valley, Mỹ) cảnh báo trên Times of India: "Việc sử dụng muối đã bị đổi màu và chảy nước do tiếp xúc với nhiệt độ cao hoặc phản ứng với vật liệu kim loại có thể gây tổn thương niêm mạc dạ dày. Bên cạnh đó, muối bị biến chất thường thôi nhiễm vi nhựa và ion kim loại độc hại, tiêu thụ lâu ngày sẽ tạo áp lực cực lớn cho hệ thống lọc của thận". 

Ảnh minh họa

Muối gia công chui, bán theo cân trôi nổi

Để tiết kiệm chi phí, nhiều người mà nhất là người lớn tuổi có thói quen mua muối bán lẻ theo cân, không bao bì nhãn mác tại các chợ dân sinh. Đây chính là loại muối tiềm ẩn nguy cơ nhiễm độc rất lớn đối với sức khỏe.

Khác với muối tinh luyện phải trải qua quy trình kiểm định nghiêm ngặt, muối trôi nổi không rõ nguồn gốc thường chứa nhiều tạp chất, bùn đất và tiềm ẩn kim loại nặng như chì hay thạch cao. Tiêu thụ muối lẫn tạp chất lâu dài sẽ tích tụ dư lượng độc hại, trực tiếp tàn phá tế bào gan và làm suy giảm chức năng lọc của thận. Đã có không ít trường hợp người dân mua muối không đóng gói về muối chua rau củ rồi bị ngộ độc cấp tính, buồn nôn phải nhập viện.

Muối vón cục, ẩm mốc, quá hạn sử dụng

Rất nhiều gia đình duy trì thói quen mua một bao muối lớn rồi dùng cả nửa năm, đến khi muối đóng mảng cứng ngắc lại dùng chày đập nhỏ ra ăn tiếp vì nghĩ muối không bao giờ hỏng.

Đây là nhận thức vô cùng sai lầm. Dù muối tinh khiết khó hư hỏng, nhưng lượng kali iodat được gia công vào muối iốt sẽ bị phân hủy và bay hơi dần theo thời gian, khiến muối mất đi tác dụng bổ sung iốt, làm gia tăng nguy cơ suy giảm chức năng tuyến giáp. Khi hạt muối đã chuyển sang màu ố vàng, chảy nước hay có mùi lạ, đó là môi trường lý tưởng để vi sinh vật độc hại tích tụ, dễ gây nhiễm trùng và rối loạn đường tiêu hóa.

Ảnh minh họa

Muối không phù hợp với thể trạng cá nhân

Trào lưu dùng muối ít natri (thay thế một phần natri clorua bằng kali clorua) hoặc muối không iốt, muối hòng, muối trong lòng núi... đang được nhiều người áp dụng vì nghĩ rằng tốt cho sức khỏe. Tuy nhiên, việc dùng muối không đúng thể trạng lại tự biến gia vị thành nguy cơ gây bệnh.

Tiến sĩ Susan Cheng (Giám đốc Nghiên cứu Chống lão hóa Tim mạch tại Viện Tim Smidt, Cedars Sinai, Mỹ) nhấn mạnh trên Express rằng: "Lượng natri và kali trong cơ thể cần duy trì ở mức cân bằng nghiêm ngặt. Muối ít natri phù hợp với người cao huyết áp có chức năng thận bình thường. Nhưng đối với bệnh nhân suy thận, khả năng đào thải kali bị suy giảm nghiêm trọng, việc dung nạp kali clorua từ muối ít natri lâu ngày sẽ dẫn đến chứng tăng kali máu". 

Bác sĩ cảnh báo khi nồng độ kali trong máu vượt ngưỡng 5.0 mmol/l, bệnh nhân sẽ gặp nguy cơ rối loạn nhịp tim cấp tính, thậm chí ngừng tim đột ngột. Không phải cứ muối nào được quảng cáo quý hiếm, tốt cho sức khỏe cũng có nghĩa là tốt, nhất là với người có bệnh nền thì cần được tham khảo chuyên gia trước khi dùng.

Muối rách bao bì, ghi nhãn sai thành phần

Tại các điểm bán hàng trôi nổi hoặc giảm giá, chợ dân sinh... không thiếu những gói muối bị rách góc, hở niêm phong hoặc ghi nhãn sai lệch, mờ nhòe thông tin thành phần thường được bán rất rẻ. Vì tiếc tiền, không ít người vẫn chọn mua mà không lường trước hậu quả.

Bao bì bị thủng rách khiến muối lập tức hút ẩm từ không khí, tạo điều kiện cho vi khuẩn và vi nấm xâm nhập. Nguy hiểm hơn, việc nhãn mác ghi sai hoặc mờ nhòe thành phần khiến người tiêu dùng hoàn toàn mất kiểm soát về tỷ lệ vi chất bên trong, dễ mua phải loại muối chứa hàm lượng phụ gia công nghiệp vượt mức cho phép, gây độc hại cho cơ thể khi sử dụng lâu dài.

Bảo vệ sức khỏe gia đình từ hũ muối trong bếp

Lựa chọn muối ăn an toàn thực chất không hề phức tạp hay tốn kém. Đối với người trưởng thành khỏe mạnh, loại muối tốt nhất chính là muối tinh luyện có bổ sung iốt từ các thương hiệu uy tín, được đóng gói và niêm phong kín đáo. Gia đình nên bảo quản muối trong lọ thủy tinh hoặc gốm sứ có nắp đậy kín, đặt ở nơi khô ráo, thoáng mát và tránh xa nguồn nhiệt. Khi thấy muối có bất cứ dấu hiệu lạ nào như đổi màu, mùi, vị, chảy nước, vón cục... đều nên bỏ đi ngay.

Ảnh minh họa

Đặc biệt, sức khỏe gia đình phụ thuộc rất nhiều vào lượng muói tiêu thụ. Theo khuyến cáo từ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), lượng muối tối đa cho một người trưởng thành sử dụng chỉ nên dưới 5g mỗi ngày (tương đương 1 thìa cà phê nhỏ hoặc dung tích một nắp chai bia). Trong khi đó, Hiệp hội Tim mạch Mỹ (AHA) đưa ra con số siết chặt hơn khi cho biết ngưỡng natri lý tưởng nạp vào cơ thể mỗi ngày chỉ nên dừng ở mức dưới 1500mg (tương đương khoảng 3.8g muối ăn) để giảm áp lực lên thành mạch.

Việc cắt giảm thói quen ăn mặn, hạn chế các gia vị ẩn natri như dầu hào, nước tương chính là giải pháp tối ưu nhất để bảo vệ hệ tim mạch và ngăn ngừa đột quỵ.