Hội nghị sơ kết 5 năm (2021–2025) thực hiện Chiến lược quốc gia về bình đẳng giới giai đoạn 2021–2030. Ảnh: Bảo Quyên

Vừa qua, Bộ Nội vụ tổ chức Hội nghị sơ kết 5 năm (2021–2025) thực hiện Chiến lược quốc gia về bình đẳng giới giai đoạn 2021–2030, đồng thời lấy ý kiến về đề xuất sửa đổi, bổ sung Chiến lược cho giai đoạn 2027–2030.

Thứ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Thị Hà chủ trì và phát biểu khai mạc hội nghị. Theo đánh giá tại hội nghị, sau 5 năm thực hiện, công tác bình đẳng giới và sự phát triển của phụ nữ tiếp tục nhận được sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng, Nhà nước, Chính phủ và sự giám sát của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Hằng năm, Chính phủ báo cáo Quốc hội về kết quả thực hiện các mục tiêu quốc gia về bình đẳng giới.

Một trong những kết quả đáng chú ý là 13/20 chỉ tiêu của Chiến lược đã đạt và vượt mục tiêu đề ra đến năm 2025. Tỷ lệ lao động nữ làm công hưởng lương đạt 52,1%, cao hơn mục tiêu 50%. Số giờ trung bình làm công việc nội trợ và chăm sóc trong gia đình không được trả công của phụ nữ so với nam giới đạt 1,68 lần, tiệm cận mục tiêu 1,7 lần.

Trong lĩnh vực phòng ngừa và ứng phó với bạo lực, tỷ lệ người bị bạo lực gia đình, bạo lực trên cơ sở giới được phát hiện, tiếp cận ít nhất một trong các dịch vụ hỗ trợ cơ bản trong năm đạt 91,1%, vượt mục tiêu 80%. Tỷ lệ người gây bạo lực gia đình, bạo lực trên cơ sở giới được phát hiện ở mức chưa bị truy cứu trách nhiệm hình sự được tư vấn, tham vấn đạt 100%, vượt mục tiêu 50%.

Cùng với những kết quả về các chỉ tiêu, hệ thống chính sách, pháp luật về bình đẳng giới từng bước được hoàn thiện. Các mục tiêu bình đẳng giới được lồng ghép vào nhiều chiến lược, chương trình, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và các chương trình mục tiêu quốc gia. Nhận thức của các cấp, các ngành và xã hội về bình đẳng giới có chuyển biến; cơ chế phối hợp liên ngành từng bước được hình thành.

Tại nhiều địa phương, đối thoại giữa người đứng đầu cấp ủy, chính quyền với phụ nữ được duy trì, tạo kênh để phụ nữ trực tiếp phản ánh nhu cầu, nguyện vọng và kiến nghị chính sách. Nhiều mô hình truyền thông, hỗ trợ phụ nữ, phòng ngừa và ứng phó với bạo lực trên cơ sở giới cũng được triển khai.

Thứ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Thị Hà phát biểu tại Hội nghị. Ảnh: Bảo Quyên

Tuy nhiên, Thứ trưởng Nguyễn Thị Hà cho rằng kết quả thực hiện Chiến lược vẫn còn những khoảng trống cần được khắc phục trong giai đoạn tới. Một số chỉ tiêu chưa đạt mục tiêu đề ra, trong khi một số chỉ tiêu chưa thu thập được số liệu, trong đó có tỷ lệ nữ giám đốc, chủ doanh nghiệp, hợp tác xã và tỷ suất sinh ở vị thành niên.

Một vấn đề khác là đội ngũ cán bộ trực tiếp làm công tác bình đẳng giới phần lớn là cán bộ mới, chưa được đào tạo, bồi dưỡng và cập nhật đầy đủ kiến thức về chính sách, pháp luật bình đẳng giới. Điều này ảnh hưởng đến chất lượng tham mưu và tổ chức triển khai công tác bình đẳng giới ở các cấp, các ngành.

Công tác thống kê cũng là một điểm cần được cải thiện. Hệ thống dữ liệu giới, trong đó có số liệu phân tách theo giới tính, còn hạn chế và chưa có cơ chế ghi nhận, tổng hợp dữ liệu thống nhất. Số liệu thống kê về giới được thu thập từ nhiều nguồn khác nhau, dẫn đến khó khăn trong thu thập và thiếu tính đầy đủ, đồng bộ. Một số chỉ tiêu lại được thu thập, đánh giá thông qua các cuộc tổng điều tra, khảo sát định kỳ nên chưa thuận lợi cho việc thu thập số liệu, báo cáo và đánh giá hằng năm.

Việc lồng ghép các mục tiêu, chỉ tiêu về bình đẳng giới vào kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội hằng năm và 5 năm ở cấp quốc gia, cũng như trong xây dựng và đánh giá các chiến lược, quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của ngành, địa phương, còn chung chung, chưa cụ thể. Công tác thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm về bình đẳng giới chưa được quan tâm đúng mức; việc phát hiện và xử lý vi phạm chưa phản ánh đầy đủ thực tiễn xã hội.

Trong khi đó, thực tiễn đang xuất hiện những vấn đề giới mới cần được nghiên cứu và có chính sách phù hợp. Hội nghị đặt ra yêu cầu tiếp tục nhận diện các vấn đề như phòng ngừa, ứng phó với bạo lực trên cơ sở giới trên môi trường mạng; tác động của cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0 tới phụ nữ, nhất là trong kinh tế, lao động và việc làm.

Từ những kết quả và hạn chế trên, Bộ Nội vụ đề xuất khi sửa đổi Chiến lược giai đoạn 2027–2030, cơ bản giữ ổn định cấu trúc 6 mục tiêu hiện nay, phù hợp với các lĩnh vực điều chỉnh của Luật Bình đẳng giới năm 2006. Cách tiếp cận này nhằm bảo đảm tính kế thừa, liên tục trong theo dõi, đánh giá và tổ chức thực hiện.

Tuy nhiên, từng mục tiêu sẽ được rà soát để xác định những chỉ tiêu còn phù hợp, sửa đổi hoặc điều chỉnh các chỉ tiêu không còn phù hợp, đồng thời nghiên cứu bổ sung những chỉ tiêu mới đáp ứng yêu cầu thực tiễn.

Tại hội nghị, đại diện Sở Nội vụ TPHCM, Cà Mau và một số địa phương trao đổi về mục tiêu, chỉ tiêu và giải pháp của Chiến lược giai đoạn 2027–2030. Đại diện các tỉnh cho rằng việc giữ nguyên toàn bộ mục tiêu, chỉ tiêu hiện nay có thể gây khó khăn trong quá trình triển khai. Do đó, cần nghiên cứu điều chỉnh những nội dung không còn phù hợp và bổ sung các chỉ tiêu mới.

Không chỉ rà soát hệ thống chỉ tiêu, hội nghị cũng tập trung vào cách thức tổ chức thực hiện Chiến lược trong giai đoạn mới. Các nhiệm vụ, giải pháp được đề xuất cụ thể hóa theo hướng “rõ người, rõ việc, rõ thẩm quyền, rõ nhiệm vụ, rõ thời gian, rõ sản phẩm”.

Theo đó, với mỗi mục tiêu, chỉ tiêu, cần xác định rõ các hoạt động, chương trình, đề án hỗ trợ thực hiện; đồng thời làm rõ điều kiện về nhân lực, kinh phí, cơ chế phối hợp liên ngành, kiểm tra, giám sát và trách nhiệm giải trình của từng cơ quan.

Việc phân công trách nhiệm cũng cần được rà soát trong bối cảnh tổ chức thực hiện có thể phát sinh những khó khăn mới. Trường hợp thay đổi cơ quan chủ trì, cần xem xét năng lực chuyên môn, kinh phí và tổ chức bộ máy của cơ quan được giao nhiệm vụ, đặc biệt với các nhiệm vụ liên quan đến thống kê và cơ sở dữ liệu giới.

Thứ trưởng Nguyễn Thị Hà nhấn mạnh những ý kiến, tham luận của địa phương, cơ sở nghiên cứu và chuyên gia tại hội nghị sẽ là căn cứ để Bộ Nội vụ tổng hợp, hoàn thiện phương án sửa đổi, bổ sung Chiến lược quốc gia về bình đẳng giới giai đoạn 2027–2030.

Theo Thứ trưởng, việc hoàn thiện Chiến lược cần bảo đảm phù hợp với thực tiễn, hiệu quả và khả thi. Bộ Nội vụ sẽ tiếp thu đầy đủ các ý kiến đóng góp trong quá trình hoàn thiện Chiến lược.