Chị Lù Thị Toản,Chi hội trưởng Phụ nữ bản Quan Chiêng, Ủy viên Ủy ban MTTQ VN Phường Mường Lay

Cô gái dân tộc Thái trắng sinh năm 1993 ấy được bà con nhắc đến như người “đánh thức” bản làng ven lòng hồ sông Đà bằng con đường du lịch cộng đồng.

Sinh ra và lớn lên tại bản Quan Chiêng, phường Mường Lay, tỉnh Điện Biên, Lù Thị Toản thấu hiểu từng nỗi vất vả của bà con nơi đây. Cuộc sống chủ yếu dựa vào nương rẫy, đánh bắt nhỏ lẻ, thu nhập bấp bênh; phụ nữ quanh năm quanh quẩn với việc nhà, ít cơ hội tham gia phát triển kinh tế. Trong vai trò Chi hội trưởng Phụ nữ bản Quan Chiêng, Ủy viên Ủy ban MTTQ VN P.Mường Lay, quản lý tổ tiết kiệm vay vốn Ngân hàng Chính sách xã hội, chị nhận ra khát vọng vươn lên của người dân là có thật, chỉ thiếu một hướng đi phù hợp.

Năm 2021, sau khi tham gia các lớp tập huấn và đi thực tế mô hình du lịch cộng đồng ở nhiều nơi, chị Toản nhận thấy Mường Lay không thiếu tiềm năng. Lòng hồ sông Đà xanh trong, những ngôi nhà sàn truyền thống, điệu xòe, tiếng khèn bè, làn điệu Then… tất cả đều là “tài sản” quý giá. Vấn đề là làm sao biến cái đẹp ấy thành sinh kế bền vững.

Cuối năm 2021, từ chính ngôi nhà sàn của gia đình, chị bắt đầu khởi nghiệp với mô hình homestay Mường Lay. Không được đào tạo bài bản về du lịch, chị tự học từng việc nhỏ: cách đón khách, nấu ăn, sắp xếp phòng nghỉ, tổ chức trải nghiệm “sống như người bản”. Những ngày đầu còn bỡ ngỡ, nhưng bằng sự kiên trì, chị từng bước tạo dựng niềm tin.

Dấu mốc đáng nhớ là tháng 1/2022, khi Mường Lay tổ chức Lễ hội đua thuyền và Giải dù lượn quốc gia. Trước tình trạng thiếu chỗ lưu trú, chị chủ động vận động bà con chỉnh trang nhà cửa, cùng tham gia đón khách. Gần 1.000 lượt du khách đã được phục vụ chu đáo. Thành công ấy không chỉ mang lại thu nhập mà còn thắp lên niềm tin rằng người dân hoàn toàn có thể làm du lịch ngay trên mảnh đất của mình.

Mô hình khởi nghiệp của chị Lù Thị Toản đã tạo sinh kế cho nhiều người dân địa phương, đặc biệt là phụ nữ.

Sau 3 năm, từ một homestay ban đầu đã phát triển thành 6 homestay, đón khoảng 2.500 lượt khách mỗi năm, doanh thu ước đạt 1,8 tỷ đồng/năm. Mô hình tạo việc làm ổn định cho 38 lao động, trong đó 60% là phụ nữ và thanh niên địa phương; thu nhập bình quân của các hộ tham gia tăng từ 30 triệu đồng lên 55 triệu đồng/năm. Riêng dịp Tết Bính Ngọ vừa qua, homestay Mường Lay do Lù Thị Toản quản lý đã đón hơn 500 lượt khách đến lưu trú, trải nghiệm đón Tết cùng đồng bào dân tộc Thái.

Điều đáng quý là chị Toản không chọn con đường làm giàu riêng lẻ. Năm 2023, chị thành lập “Tổ phụ nữ tham gia phát triển du lịch cộng đồng” với 33 hộ gia đình. Phụ nữ không chỉ làm dịch vụ mà trở thành chủ thể kinh tế, tự tin giao tiếp, quản lý tài chính, quảng bá văn hóa bản địa. Nông sản, cá lồng, thổ cẩm có đầu ra ổn định; đội văn nghệ được duy trì; môi trường được gìn giữ theo tiêu chí du lịch xanh.

Chị Lù Thị Toản ( áo đỏ) được vinh danh tại Đại hội Thi đua yêu nước tỉnh Điện Biên.

Những nỗ lực ấy đã được ghi nhận bằng nhiều bằng khen của Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam, Tỉnh ủy, UBND tỉnh Điện Biên; cuối năm 2025, chị được Trung ương Đoàn, Trung ương Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam tuyên dương thanh niên tiêu biểu các tỉnh miền núi phía Bắc. Ngày 15/1/2026, chị được Chủ tịch UBND tỉnh Điện Biên tặng Bằng khen vì thành tích xuất sắc trong công tác Hội và phong trào giai đoạn 2023–2025.

Chị Lù Thị Toản ứng cử đại biểu HDDND Phường Mương Lay Khóa II, Nhiệm kỳ 2026-2031 tại Đơn vị bầu cử số 02 gồm: Bản Nậm Cản, bản Quan Chiêng, bản Na Nát, bản Đán, bản Hốc, bản Na Ka, bản Hô Nậm Cản, bản Hô Huổi Luông; Tổ dân phố 1, tổ dân phố 2, tổ dân phố 4, tổ dân phố 5, tổ dân phố 6.

Được Thường trực HĐND, Ủy ban MTTQ Việt Nam phường và cử tri giới thiệu ứng cử đại biểu HĐND phường khóa II tại đơn vị bầu cử số 02, Lù Thị Toản bước vào hành trình mới với tâm thế của một người con bản địa mong muốn cống hiến nhiều hơn.

Trong các buổi tiếp xúc cử tri, chị nói bằng trải nghiệm thực tế: “Tôi sinh ra, lớn lên và khởi nghiệp tại Mường Lay. Bà con mình không thiếu khát vọng làm giàu, chỉ thiếu cơ hội và chính sách sát thực. Tôi đứng đây để xin được là tiếng nói đại diện cho khát vọng đó".

Chị Lù Thị Toản (thứ nhất từ phải -hàng đầu) tại điểm tiếp xúc cử tri.

Chương trình hành động của chị tập trung vào ba nội dung cụ thể.

Thứ nhất, kiến nghị chính sách hỗ trợ vốn và kỹ thuật cho từng hộ gia đình làm du lịch cộng đồng; trực tiếp hướng dẫn bà con chỉnh trang nhà sàn, nâng cao kỹ năng phục vụ, để ai cũng có thể tham gia.

Thứ hai, xây dựng chuỗi liên kết sản phẩm bản địa: phát triển cá lồng, nếp nương, thổ cẩm, đặc sản truyền thống; tạo quà tặng du lịch mang bản sắc Thái trắng, đưa thu nhập về từng hộ gia đình.

Thứ ba, làm cầu nối kết nối doanh nghiệp lữ hành, quảng bá hình ảnh Mường Lay; khai thác hiệu quả lòng hồ sông Đà với các dịch vụ trải nghiệm, tạo nguồn thu ổn định quanh năm.

Chị Lù Thị Toản (hàng đầu) tại điểm tiếp xúc cử tri

Chị cam kết nếu được tín nhiệm bầu làm đại biểu HĐND sẽ luôn “gần dân, thẳng thắn và gương mẫu”: giữ liên hệ thường xuyên với cử tri, mạnh dạn phản ánh kiến nghị chính đáng, giám sát việc giải quyết đến cùng; bản thân và gia đình đi đầu trong các phong trào địa phương.

Không hứa điều xa vời, Lù Thị Toản hứa bằng danh dự của người con Thái trắng, bằng trách nhiệm của một cán bộ Hội đã trưởng thành từ thực tiễn. Từ ngôi nhà sàn nhỏ bên lòng hồ, chị đã chứng minh rằng khi lợi ích cá nhân gắn với lợi ích cộng đồng, khi khát vọng làm giàu đi cùng tinh thần sẻ chia, bản làng có thể đổi thay.

Một gương mặt trẻ năng động, sáng tạo, dám nghĩ dám làm, Lù Thị Toản đang mang theo niềm tin của bà con bản Quan Chiêng và khát vọng để Mường Lay không chỉ đẹp trong mắt du khách, mà còn giàu lên trong từng nếp nhà sàn ven lòng hồ sông Đà.