Mái tôn thường xuyên chịu nắng, mưa, độ ẩm và nhiều tác động từ môi trường nên sau một thời gian sử dụng có thể xuất hiện những điểm gỉ sét. Ban đầu, đó đôi khi chỉ là một vùng đổi màu nhỏ quanh vít hoặc mép tôn, nhưng nếu lớp bảo vệ đã bị tổn thương và quá trình ăn mòn tiếp tục, phần kim loại bên dưới có thể ngày càng bị ảnh hưởng. Vì vậy, khi phát hiện mái tôn bắt đầu gỉ, việc đầu tiên không phải là vội sơn phủ lên trên mà cần kiểm tra xem gỉ xuất hiện ở đâu và đã nghiêm trọng đến mức nào.

Vì sao mái tôn bị gỉ sét?

Tôn lợp mái hiện nay thường có lớp phủ kim loại và/hoặc lớp sơn bảo vệ bên ngoài nhằm hạn chế quá trình ăn mòn. Tuy nhiên, khả năng bảo vệ này không phải tuyệt đối. Sau thời gian dài sử dụng, bề mặt có thể bị trầy xước hoặc hư hại do thi công, vật sắc nhọn, việc đi lại trên mái hay các tác động khác. Khi phần kim loại bên dưới bị lộ và thường xuyên tiếp xúc với nước, độ ẩm, quá trình ăn mòn có thể xuất hiện.

Ngoài ra, lá cây, đất cát, mảnh vụn hoặc những vật giữ nước nằm lâu trên mái cũng có thể tạo điều kiện khiến một khu vực thường xuyên ẩm. Gỉ còn có thể xuất hiện quanh vít, mép cắt, vị trí tiếp giáp hoặc nơi sử dụng các chi tiết kim loại không phù hợp với nhau. Ở khu vực gần biển hoặc môi trường có tính ăn mòn cao, mái kim loại cũng có thể chịu tác động mạnh hơn so với điều kiện thông thường.

Việc đầu tiên cần làm: kiểm tra mức độ gỉ trước khi xử lý

Nếu chỉ nhìn thấy một vệt gỉ nhỏ, gia đình nên quan sát xem đó là gỉ bề mặt hay tấm tôn đã bị ăn mòn sâu. Đồng thời, cần kiểm tra thêm khu vực xung quanh vì một điểm nhìn thấy bên ngoài chưa chắc là vị trí duy nhất đang có vấn đề. Đặc biệt, hãy chú ý các vít liên kết, mép tôn, mối nối và những nơi thường xuyên đọng nước. Nếu mái đã xuất hiện lỗ thủng, phần kim loại mỏng đi rõ rệt, tôn biến dạng hoặc đồng thời xảy ra hiện tượng dột thì mức độ xử lý sẽ khác hoàn toàn với vài điểm gỉ nhẹ trên bề mặt. Gia đình không nên trèo lên mái tôn nếu không có thiết bị và kỹ năng làm việc trên cao. Tôn ướt hoặc mái có độ dốc có thể rất trơn, trong khi những vùng đã ăn mòn cũng không nên được mặc định là vẫn đủ chắc để bước lên.

Gỉ nhẹ không nên chỉ sơn đè lên

Nếu xác định phần tôn vẫn còn tốt và gỉ chủ yếu ở bề mặt, khu vực bị ăn mòn cần được làm sạch đúng cách trước khi sử dụng hệ sơn hoặc lớp bảo vệ phù hợp với loại tôn đang có. Việc quét sơn trực tiếp lên lớp gỉ mà không xử lý bề mặt có thể chỉ che được dấu hiệu bên ngoài trong thời gian ngắn. Tương tự, không nên thấy mái có dấu hiệu gỉ hoặc dột rồi phủ một lớp keo thật dày lên toàn bộ khu vực. Một số vật liệu trám chỉ phù hợp với những vị trí và cách thi công nhất định; sử dụng sai có thể giữ nước bên dưới hoặc khiến việc sửa chữa sau này khó hơn.

Nếu gỉ nằm quanh vít, cần kiểm tra cả vít và lỗ liên kết

Đây là vị trí khá thường gặp trên những mái tôn sử dụng hệ vít lộ thiên. Nếu vít đã gỉ, lỏng, vòng đệm hư hỏng hoặc lỗ bắt vít có vấn đề, chỉ xử lý màu gỉ trên bề mặt tôn sẽ không giải quyết được nguyên nhân. Trong trường hợp cần thay vít hoặc sửa phần liên kết, nên sử dụng loại chi tiết phù hợp với hệ mái và thực hiện đúng kỹ thuật. Nếu ăn mòn đã lan sang tấm tôn, kỹ thuật viên cần đánh giá xem có thể sửa cục bộ hay phải thay phần tôn bị ảnh hưởng.

Như vậy, khi mái tôn xuất hiện gỉ sét, việc nên làm đầu tiên là xác định vị trí, mức độ và nguyên nhân thay vì lập tức sơn hoặc trét keo che lên trên. Gỉ nhẹ được phát hiện sớm có thể chỉ cần xử lý cục bộ, trong khi tôn đã ăn mòn sâu, thủng hoặc kèm dột cần được kiểm tra kỹ hơn. Với mái cao hoặc tình trạng hư hỏng chưa rõ, gia đình nên để thợ có chuyên môn đánh giá trực tiếp trước khi sửa chữa.