Vụ kiện chấn động này xuất phát từ đơn khiếu nại năm 2023 và sau đó nhanh chóng bùng nổ thành một liên minh lưỡng đảng gồm 51 tổng chưởng lý bang tại Mỹ, dẫn đầu bởi Tổng chưởng lý bang California Rob Bonta. Đứng trước áp lực pháp lý khổng lồ, Meta đã quyết định đi đến thỏa thuận dàn xếp thay vì tiếp tục đối đầu và thỏa thuận này vừa được Thẩm phán Yvonne Gonzalez Rogers thuộc Tòa án Quận Bắc California phê chuẩn.

Việc các bên thống nhất từ bỏ quyền kháng cáo đối với quyết định cuối cùng đã chính thức khép lại một trong những vụ kiện tốn kém nhất lịch sử ngành mạng xã hội. Một số tổng chưởng lý bang cho biết tổng quy mô thỏa thuận có thể lên tới 427,5 nghìn tỷ đồng (khoảng 17,1 tỉ USD), do bao gồm thêm gần 11,5 nghìn tỷ đồng từ các khiếu nại riêng biệt liên quan đến vụ việc Cambridge Analytica từ năm 2018.

CEO Mark Zuckerberg

Theo nội dung phán quyết, Meta không chỉ chịu tổn thất nặng nề về tài chính mà còn buộc phải triển khai hàng loạt thay đổi kỹ thuật cốt lõi trên các nền tảng của mình trong vài tháng tới nhằm giảm thiểu rủi ro cho người dùng chưa đủ tuổi. Tập đoàn công nghệ này sẽ phải thiết lập các hạn mức thời gian sử dụng hằng ngày khắt khe hơn và kích hoạt tính năng tự động khóa ứng dụng vào ban đêm dành riêng cho nhóm đối tượng thanh thiếu niên.

Bên cạnh đó, quy trình kiểm soát đầu vào cũng được siết chặt khi Meta có nghĩa vụ áp dụng các biện pháp xác minh độ tuổi nâng cao để ngăn chặn triệt để trẻ em dưới độ tuổi quy định tiếp cận nền tảng, đồng thời bổ sung các công cụ mạnh mẽ hỗ trợ phụ huynh và người giám hộ kiểm soát hoạt động trực tuyến của con em. Những thay đổi này hoàn toàn trùng khớp với làn sóng bảo vệ trẻ em trên không gian mạng đang lan rộng toàn cầu, điển hình như việc giới chức Anh cũng đang rục rịch kế hoạch cấm hoàn toàn mạng xã hội đối với người dưới 16 tuổi.

2 MXH có hàng tỷ người dùng của Meta là Facebook và Instagram

Về bức tranh tài chính tổng thể, Meta ước tính nghĩa vụ thực tế rơi vào khoảng 450 nghìn tỷ đồng (18 tỉ USD) và sẽ được phân bổ thanh toán định kỳ trong thời hạn 10 năm, đồng thời tập đoàn dự kiến sẽ ghi nhận chi phí pháp lý khoảng 250 nghìn tỷ đồng vào báo cáo tài chính quý 3/2026.

Trong đó, 70% giá trị tương đương 317,5 nghìn tỷ đồng sẽ được chuyển trực tiếp cho các bang tham gia thỏa thuận để phục vụ các chương trình bảo vệ an toàn trực tuyến cho thanh thiếu niên. Ông Rob Bonta cho biết riêng bang California dự kiến nhận từ 37,5 đến 52,5 nghìn tỷ đồng, trong khi bang Texas dù không tham gia nhóm liên minh nhưng cũng đã đạt thỏa thuận bồi thường độc lập trị giá 25 nghìn tỷ đồng với Meta.

Điểm đáng chú ý và đầy toan tính nhất trong thỏa thuận là cách Meta sử dụng 30% số tiền còn lại, tương đương khoảng 132,5 nghìn tỷ đồng (5,3 tỉ USD), như một đòn bẩy để gây sức ép lên các đối thủ. Khoản tiền này được gắn liền với điều kiện các nền tảng cạnh tranh trực tiếp như YouTube của Google và TikTok cũng phải áp dụng các biện pháp kỹ thuật tương tự như giới hạn thời gian sử dụng, xác thực độ tuổi và chế độ ban đêm cho thanh thiếu niên, đồng thời chịu mức đóng góp tài chính tương ứng.

Động thái chiến lược này ngay lập tức tác động đến tâm lý thị trường, khiến cổ phiếu Meta bật tăng nhẹ 1% do đã giải quyết xong rủi ro pháp lý lớn, trong khi cổ phiếu của Snap lại giảm mạnh hơn 8% trước mối lo ngại các sức ép pháp lý tương tự sẽ sớm trở thành tiêu chuẩn chung áp đặt lên toàn bộ ngành mạng xã hội.

Theo CNBC