Trước khi bắt đầu cho con bú, nhiều người mẹ không hề biết việc này có thể đau đớn đến mức nào.

Có mẹ ví những ngày đầu nuôi con bằng sữa mẹ là một “cực hình”. Những ai từng trải qua chắc đều hiểu cách ví von ấy không hề quá lời: đầu ti trầy xước, nứt toác, rỉ máu; vết thương chưa kịp lành thì cữ bú tiếp theo lại đến. Mỗi lần cho con bú thật sự giống như phải chịu thêm một lần tra tấn.

Nhưng đáng sợ hơn cả cơn đau là không ai nói cho người mẹ biết: Cơn đau nào có thể chịu đựng và cơn đau nào cần dừng lại để đi khám?

Đầu ti đã nứt đến mức vừa cho con bú vừa chảy nước mắt, ngực sưng đỏ, thậm chí người mẹ còn lên cơn sốt, nhưng những người xung quanh vẫn nói:

“Mới đầu ai chẳng thế.”

“Cố chịu một thời gian rồi sẽ quen.”

“Người khác làm được thì mình cũng phải làm được.”

Nghe mãi những lời ấy, người mẹ bắt đầu nghi ngờ chính mình: Có phải mình quá yếu đuối, quá nhạy cảm và chưa đủ kiên cường?

Nhưng trong y khoa, mức độ đau đớn không bao giờ được đánh giá bằng ý chí chịu đựng của người mẹ.

Khó chịu nhẹ trong vài tuần đầu có thể là bình thường

Khi mới bắt đầu nuôi con bằng sữa mẹ, đầu ti phải chịu tác động do trẻ bú thường xuyên nên có thể căng tức hoặc hơi nứt. Khi sữa về nhiều, bầu ngực có thể đầy, cứng và hơi nóng. Đây có thể là những biểu hiện thường gặp khi cơ thể dần thích nghi với việc tiết sữa và cho con bú.

Tuy nhiên, có một tiêu chí rất quan trọng: Cảm giác khó chịu thông thường phải giảm dần chứ không liên tục nặng lên.

Nếu tư thế ngậm bắt vú của trẻ đã được điều chỉnh đúng nhưng cơn đau vẫn không thuyên giảm, thậm chí mỗi lần cho bú lại đau hơn, người mẹ cần đặc biệt lưu ý.

Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC) khuyến cáo, nếu đầu ti bị tổn thương hoặc cơn đau vẫn không giảm sau một đến hai tuần cho con bú, người mẹ nên sớm trao đổi với bác sĩ, điều dưỡng hoặc chuyên gia tư vấn nuôi con bằng sữa mẹ.

Có những dấu hiệu hoàn toàn không nên tiếp tục chờ xem.

Cho con bú không phải một cuộc thi sức bền

Còn chịu được không có nghĩa là chưa cần đi khám.

Nếu người mẹ sốt từ 38°C trở lên, rét run, đau nhức và mệt mỏi toàn thân, kèm theo bầu ngực sưng đỏ, nóng rát, cơn đau tăng dần hoặc xuất hiện dịch mủ, cần đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt, tuyệt đối không trì hoãn.

Một số tình trạng nhiễm trùng ở vú, chẳng hạn nhiễm tụ cầu khuẩn hoặc tụ cầu vàng kháng methicillin (MRSA), có thể dẫn đến áp-xe vú và cần được can thiệp chuyên môn.

Còn có những cơn đau khi cho con bú không thể nhìn thấy

Nỗi khổ sở của việc cho con bú không chỉ nằm ở những vết thương trên bầu ngực. Có những cơn đau nằm sâu trong tâm trí mà không ai nhìn thấy.

Người mẹ có thể hoảng hốt, lo âu mỗi khi con khóc; vô cớ sợ hãi trước cữ bú; cảm thấy chán ghét chính bầu ngực của mình; hoặc theo bản năng muốn né tránh khi con đến gần và không muốn bị chạm vào.

Ngay cả khi kết quả kiểm tra cho thấy bầu ngực hoàn toàn bình thường, sự đau khổ của người mẹ vẫn là có thật.

Cơ thể không mắc bệnh không có nghĩa là tinh thần cũng ổn.

Nếu nỗi sợ, lo lắng, buồn bã hoặc cảm giác tội lỗi liên quan đến việc cho con bú kéo dài, ảnh hưởng đến giấc ngủ, sinh hoạt hằng ngày, mối quan hệ với con hoặc khiến người mẹ mất hoàn toàn mong muốn tiếp tục cho bú, hãy chủ động tìm kiếm sự hỗ trợ.

Người mẹ có thể tìm đến bác sĩ sản khoa, bác sĩ phụ khoa, chuyên gia tâm lý hoặc người có chuyên môn về tư vấn nuôi con bằng sữa mẹ.

Đừng vì sợ đi khám sẽ bị yêu cầu ngừng cho con bú mà trì hoãn việc điều trị.

Trong nhiều trường hợp, nhiễm trùng vú không đồng nghĩa với việc bắt buộc phải ngừng cho bú. Có tiếp tục hay không và tiếp tục như thế nào phải được quyết định dựa trên tình trạng cụ thể cùng hướng dẫn của nhân viên y tế.

Mục đích của việc đi khám là giải quyết vấn đề. Bác sĩ không chấm điểm thành tích nuôi con bằng sữa mẹ của bạn.

Sữa mẹ không nên trở thành thước đo đạo đức

Nếu một người mẹ nói rằng mình không muốn cho con bú, cô ấy thường sẽ nghe thấy điều gì?

Có lẽ đó không phải câu trả lời đơn giản:

“Được thôi, đó là lựa chọn của bạn.”

Thay vào đó, cô ấy thường phải đối mặt với hàng loạt câu hỏi và lời khuyên mang danh nghĩa quan tâm:

“Tại sao lại không cho bú?”

“Sữa mẹ tốt cho con như thế cơ mà.”

“Người khác đều làm được, sao riêng cô lại không?”

Những lời này có vẻ xuất phát từ thiện ý. Nhưng khi lựa chọn của một người liên tục bị người khác định nghĩa lại bằng lý do “vì đứa trẻ”, lựa chọn ấy không còn thực sự thuộc về cô ấy nữa.

Những lợi ích của sữa mẹ đối với trẻ là điều có thật. Nhưng sữa mẹ tốt cho trẻ không đồng nghĩa với việc mọi người mẹ đều bắt buộc phải cho con bú.

Sự hỗ trợ dành cho người mẹ trong việc lựa chọn cách nuôi con cần dựa trên nguyên tắc được cung cấp đầy đủ thông tin và tự nguyện quyết định. Sự hỗ trợ ấy không nên chứa đựng ép buộc, áp lực hay bất kỳ tác động nào khiến người mẹ khó chịu.

Việc khuyến khích nuôi con bằng sữa mẹ một cách lành mạnh phải bao gồm cả hai điều: cho người mẹ biết những lợi ích của sữa mẹ và cho phép cô ấy lựa chọn dựa trên thể trạng, tâm lý, hoàn cảnh gia đình cũng như nhu cầu cuộc sống của mình.

Đừng biến sữa mẹ thành một tấm giấy chứng nhận tư cách “người mẹ tốt”.

Chúng ta biết sữa mẹ có nhiều lợi ích và trẻ sơ sinh cần được chăm sóc. Nhưng điều đó không có nghĩa là nhu cầu của người mẹ từ đây không còn quan trọng.

Trẻ cần được bú, mẹ cũng cần được ngủ.

Trẻ cần cảm giác an toàn, mẹ cũng cần cảm giác an toàn.

Trẻ cần được ôm ấp, mẹ đôi khi cũng cần được ở một mình, không bị ai chạm vào.

Trẻ cần sự gắn bó, mẹ cũng cần những ranh giới riêng.

Mối quan hệ mẹ con không nên là một người liên tục cho đi, người kia không ngừng nhận lấy, cho đến khi người mẹ hoàn toàn kiệt sức.

“Tôi không muốn cho bú nữa” – vậy thì có thể dừng lại

Một số người mẹ không hề ghét việc cho con bú. Họ chỉ quá mệt mỏi.

Có thể họ đã nhiều tháng không được ngủ trọn một đêm. Có thể mỗi lần cho bú đều đau đớn. Có thể chỉ cần nhìn thấy con há miệng là cơ thể họ đã căng thẳng. Có thể ngày nào họ cũng phải tính toán lượng sữa và tự trách mình thất bại chỉ vì một lần hút được ít hơn.

Có người vừa cho con bú vừa khóc, thậm chí bắt đầu sợ hãi cữ bú tiếp theo.

Trong hoàn cảnh ấy, nếu mọi người vẫn tiếp tục nói “cố thêm một chút nữa”, câu nói đó có thể trở thành giọt nước làm tràn ly.

Đó không phải sự ủng hộ, mà là cách làm gia tăng cảm giác tội lỗi của người mẹ.

Những cơn đau kéo dài khi cho con bú có mối liên hệ đáng kể với chứng trầm cảm sau sinh. Vì vậy, khi một người mẹ phải chịu đau dai dẳng hoặc có những trải nghiệm tiêu cực trong quá trình cho con bú, chúng ta không chỉ cần quan tâm đến bầu ngực mà còn phải chú ý đến sức khỏe tinh thần của cô ấy.

Ngừng cho bú không đồng nghĩa với ngừng làm một người mẹ tốt

Nuôi con bằng sữa mẹ là một phương thức cho trẻ ăn, không phải một danh tính đạo đức.

Người mẹ có thể cho con bú trực tiếp, kết hợp sữa mẹ và sữa công thức, hút sữa cho con uống, sử dụng hoàn toàn sữa công thức, ngừng cho bú sau một thời gian hoặc lựa chọn không nuôi con bằng sữa mẹ ngay từ đầu.

Không thể đơn giản xếp những lựa chọn này theo thang điểm: ai kiên trì lâu hơn thì yêu con nhiều hơn.

Điều trẻ cần là dinh dưỡng, sự chăm sóc, cảm giác an toàn, một mối quan hệ ổn định và một người chăm sóc có sức khỏe tốt nhất trong khả năng có thể.

Người mẹ không phải một cỗ máy buộc phải hoạt động không ngừng.

Những điều chúng tôi vẫn sẽ tiếp tục thực hiện

Chúng tôi vẫn sẽ tiếp tục phổ biến kiến thức về lợi ích của sữa mẹ, cách giúp trẻ ngậm bắt vú đúng, phương pháp hạn chế tổn thương đầu ti, xử lý tình trạng căng sữa và viêm vú, cũng như cách tìm kiếm sự hỗ trợ chuyên môn trong quá trình cho con bú.

Nhưng chúng tôi cũng sẽ nói với người mẹ rằng:

Nếu bạn không muốn tiếp tục, bạn có thể dừng lại.

Một người mẹ tốt không phải là người không bao giờ kêu đau.

Không phải người không bao giờ mệt mỏi.

Không phải người luôn xếp bản thân ở vị trí cuối cùng.

Cũng không phải người duy trì việc cho con bú lâu nhất.

Khi được tôn trọng, đối xử tử tế và nâng đỡ, việc người mẹ lựa chọn một cách nuôi con phù hợp với mình, giúp bản thân cảm thấy dễ chịu và khỏe mạnh hơn, tự nó đã là một biểu hiện của tình yêu và trách nhiệm dành cho con.

Nguồn: Sohu