Căn nhà nhỏ của gia đình anh Tiểu Hạo (ngoài 20 tuổi, hiện sống tại Trùng Khánh, Trung Quốc) vừa trải qua một chuỗi ngày ám ảnh đến nghẹt thở. Căn bệnh ung thư tuyến giáp quái ác lần lượt gõ cửa từng thành viên trong gia đình theo cách không ai ngờ tới, biến cuộc sống êm đềm trước đây trở thành cơn ác mộng.

Mọi biến cố bắt đầu từ gần hai năm trước, khi gia đình đang sống tại Cáp Nhĩ Tân (Hắc Long Giang, Trung Quốc) thì người cha bất ngờ phát hiện ung thư tuyến giáp thể nhú và phải phẫu thuật cắt bỏ. Tuy nhiên, cả nhà chỉ đơn giản nghĩ đó là do người cha có hút thuốc và "xui rủi" nên mădc bệnh, không hề hay mầm mống ung thư cũng đang lớn lên trong cơ thể mình mỗi ngày. 

Chàng trai ngoài 20 tuổi phát hiện u ng thư tuyến giáp thể nhú khi đi khám sức khỏe (Ảnh từ BV)

Cho đến khi cả gia đình chuyển về Trùng Khánh (Trung Quốc), trong một lần đi kiểm tra sức khỏe, Tiểu Hạo bàng hoàng phát hiện ở cổ mình xuất hiện nhân xơ bất thường. Trực tiếp tiếp nhận trường hợp này, bác sĩ ung bướu Cai Ming (Bệnh viện Ung thư trực thuộc Đại học Trùng Khánh) đưa ra chẩn đoán anh mắc ung thư tuyến giáp thể nhú.

Khi khai thác bệnh sử gia đình, nghe Tiểu Hạo kể việc cha mình từng phẫu thuật ung thư tuyến giáp thể nhú hai năm trước, bác sĩ Cai Ming lập tức gặng hỏi sâu về chế độ sinh hoạt chung. Anh Tiểu Hạo chia sẻ rằng từ trước đến nay mẹ anh rất chuộng bồi bổ cho cả nhà bằng các món thuần thiên nhiên. Mấy năm gần đây, ngày nào trên mâm cơm cũng phải có các món từ hải sản có vỏ và rong, tảo biển. Nhận thấy yếu tố nguy cơ rất lớn từ chế độ ăn uống này, bác sĩ Cai Ming khuyên Tiểu Hạo lập tức đưa mẹ đến bệnh viện để tầm soát khẩn cấp.

Kết quả trả về khiến cả gia đình chết lặng khi mẹ của anh cũng được chẩn đoán mắc ung thư tuyến giáp thể nhú. Chính thói quen ăn uống ngỡ là "đại bổ" duy trì suốt nhiều năm đã dẫn đến bi kịch của ba người trong cùng một mái nhà. Cuối cùng, cả Tiểu Hạo và mẹ đều phải phẫu thuật tuyến giáp.

Tại sao ăn quá nhiều hải sản và nhóm rong tảo lại gây ung thư tuyến giáp?

Bản thân nhóm thực phẩm gia đình Tiểu Hào ăn vốn tốt, nhưng sai lầm là ở cách ăn: Lạm dụngh, ăn quá nhiều và quá thường xuyên trong thời gian dài.

Bác sĩ Cai Ming chia sẻ, nhiều người thường ôm một định kiến sai lầm rằng những thực phẩm mang tiếng "đại bổ" như hải sản có vỏ (hàu, nghêu, sò) hay rong, tảo biển là thần dược thanh nhiệt, bồi bổ cơ thể nên cứ ăn càng nhiều càng tốt. Tuy nhiên, hải sản có vỏ và đặc biệt là nhóm rong tảo biển chứa hàm lượng iod (i-ốt) tự nhiên cực kỳ khổng lồ, nếu lạm dụng sẽ gây tổn thương tuyến giáp nghiêm trọng.

Rong/tảo biển và hải sản có vỏ chỉ "đại bổ" khi ăn điều độ (Ảnh minh họa)

"Nhu cầu iod của một người trưởng thành chỉ khoảng 150 microgam mỗi ngày. Trong khi đó, chỉ 100g rong biển khô đã chứa tới khoảng 36.000 microgam iod, tức là gấp 240 lần nhu cầu khuyến nghị hằng ngày. Tương tự, các loại hải sản có vỏ như hàu hay sò cũng chứa lượng iod cao vượt trội so với thịt cá thông thường, dễ khiến cơ thể rơi vào tình trạng quá tải", ông nói. 

Cũng theo bác sĩ Cai Ming, mối quan hệ giữa iod và sức khỏe tuyến giáp vốn mong manh tựa đường cong hình chữ U: thiếu hụt hay dư thừa kéo dài đều có thể gây tổn thương. Khi cơ thể thiếu iod, tuyến giáp không có đủ nguyên liệu để sản xuất hormone T3 và T4, khiến tuyến yên phải tăng tiết TSH nhằm kích thích tuyến giáp hoạt động. Tình trạng này kéo dài có thể dẫn đến phì đại tuyến giáp, hình thành bướu cổ và suy giáp. Đặc biệt, thiếu iod nghiêm trọng ở phụ nữ mang thai còn ảnh hưởng đến sự phát triển não bộ và hệ thần kinh của thai nhi.

Ở chiều ngược lại, nạp quá nhiều iod trong thời gian dài, đặc biệt từ thói quen ăn lượng lớn rong biển, tảo biển giàu iod hoặc sử dụng thực phẩm bổ sung không kiểm soát, có thể khiến tuyến giáp rối loạn hoạt động, dẫn đến cường giáp, suy giáp hoặc viêm tuyến giáp ở những người nhạy cảm.

Để bảo vệ tuyến giáp sau bài học đắt giá của gia đình anh Tiểu Hạo, ông khuyến cáo khi ăn hải sản và nhóm rong tảo biển:

- Kiểm soát lượng ăn: Nên ăn các món từ hải sản có vỏ và rong tảo biển từ 1 - 2 lần mỗi tuần. Tuyệt đối không ăn với lượng lớn hằng ngày để tránh nạp quá tải iod vào cơ thể.

- Cách chế biến an toàn: Ưu tiên ngâm rửa và ngâm xả nước nhiều lần đối với rong biển khô để giảm bớt hàm lượng iod đọng lại, nấu chín kỹ và kết hợp đa dạng các nhóm thực phẩm khác nhau trong bữa ăn.

Ai dễ mắc ung thư tuyến giáp và 5 dấu hiệu nhận biết sớm

Ung thư tuyến giáp giai đoạn đầu thường tiến triển âm thầm, không gây đau đớn khiến nhiều người chủ quan bỏ lỡ "thời điểm vàng" điều trị. Theo thống kê y khoa, những đối tượng có nguy cơ cao mắc bệnh bao gồm người từng tiếp xúc với tia xạ vùng cổ từ nhỏ, người có tiền sử gia đình (cha mẹ, anh chị em ruột) từng mắc ung thư tuyến giáp, hoặc người mang đột biến gen di truyền.

Bác sĩ Cai Ming trong ca phẫu thuật ung thư tuyến giáp cho Tiểu Hạo (Ảnh từ BV)

Để không phải hối hận muộn màng như gia đình Tiểu Hạo, bác sĩ Cai Ming khuyên bạn nên khám tuyến giáp định kỳ và lập tức đến bệnh viện khi cơ thể xuất hiện 5 dấu hiệu này quá 2 tuần hoặc mới xuất hiện nhưng ở mức độ nghiêm trọng:

- Xuất hiện khối u cứng ở vùng cổ: Khối u thường cố định, không đau và có xu hướng to lên nhanh chóng theo thời gian.

- Khàn tiếng kéo dài: Giọng nói bỗng nhiên thay đổi, khàn đặc bất thường không thuyên giảm dù đã uống thuốc trị viêm họng.

- Cảm giác vướng víu, khó nuốt: Khối u lớn chèn ép vào thực quản khiến người bệnh có cảm giác nuốt vướng, nghẹn ở cổ họng.

- Khó thở hoặc thở rít: Xảy ra khi khối u chèn ép trực tiếp lên khí quản, khiến việc hít thở trở nên nặng nhọc.

- Hạch cổ sưng to: Nổi hạch vùng cổ hoặc dưới hàm không rõ nguyên nhân, khi sờ thấy cứng và ít di động.

Nguồn và ảnh: Sohu, QQ, First Eye