Nếu bạn đang cân nhắc việc nâng cấp điện thoại thông minh, mua laptop mới hay lắp ráp PC, đây có thể là thời điểm cuối cùng để có được mức giá hợp lý. Theo dữ liệu mới nhất từ TrendForce, một làn sóng tăng giá sắp ập đến thị trường công nghệ tiêu dùng vào năm 2026, và nguyên nhân xuất phát từ một thành phần nhỏ bé nhưng vô cùng quan trọng: bộ nhớ.

Giá bộ nhớ đã tăng gần 200% so với đầu mùa hè năm nay, với một số loại RAM hiện đắt gần gấp ba lần so với trước đây. Tuy nhiên, mức tăng này chưa được phản ánh đầy đủ vào giá các sản phẩm điện tử tiêu dùng cuối. Các nhà sản xuất đang cố gắng hấp thụ một phần chi phí tăng thêm này, nhưng theo TrendForce, tình hình sẽ thay đổi hoàn toàn vào năm tới khi họ không còn khả năng tiếp tục như vậy.

Giá DRAM tăng vùn vụt đang sắp lan sang các thiết bị khác

Đối với thị trường smartphone, các con số dự báo khá ảm đạm. Sản xuất smartphone dự kiến sẽ giảm 2% vào năm 2026, một sự thay đổi đáng kể so với dự báo trước đó là tăng trưởng 0,1%. Với sản lượng smartphone toàn cầu năm 2024 vào khoảng 1,2 tỷ máy, điều này có nghĩa là hàng chục triệu chiếc điện thoại sẽ bị cắt giảm khỏi dây chuyền sản xuất. Quan trọng hơn, giá smartphone có thể tăng tới 10% trong một số phân khúc.

Các mẫu smartphone giá rẻ sẽ chịu tác động nặng nề nhất. Lý do rất đơn giản: biên lợi nhuận của chúng vốn đã mỏng, khiến các nhà sản xuất có ít dư địa hơn để hấp thụ chi phí nguyên vật liệu tăng cao. TechPowerUp dự đoán điều này có thể dẫn đến sự hợp nhất ngành vào năm tới, khi các nhà cung cấp nhỏ hơn gặp khó khăn trong việc có được nguồn cung cần thiết để sản xuất thiết bị với quy mô lớn ở mức giá phải chăng.

Thị trường laptop có thể phải vật lộn nhiều hơn nữa. Giá bộ nhớ và lưu trữ thường chiếm từ 10 đến 18% chi phí sản xuất laptop, nhưng con số này có thể tăng vọt lên 20% hoặc cao hơn nếu giá chip DRAM tiếp tục tăng. Điều này có thể khiến giá laptop tăng tới 15% so với cùng kỳ năm trước, khiến việc bán các mẫu mới trở nên khó khăn hơn. Người mua có ngân sách eo hẹp có thể chuyển sang thị trường đồ cũ, từ đó đẩy giá ở đó lên cao.

Hàng loạt hãng smartphone rục rịch tăng giá

Bằng chứng cho xu hướng này đã bắt đầu xuất hiện rõ ràng tại Trung Quốc, thị trường smartphone lớn nhất thế giới. Khi Redmi K90 ra mắt vào ngày 23 tháng 10, giá đã tăng 300-600 nhân dân tệ so với thế hệ trước, với khoảng cách 600 nhân dân tệ giữa các mẫu có cùng dung lượng RAM nhưng khác dung lượng lưu trữ, gây ra tranh luận sôi nổi trong cộng đồng người dùng.

Phiên bản tiêu chuẩn 12GB+256GB có giá 2.599 nhân dân tệ, trong khi phiên bản 12GB+512GB có giá 3.199 nhân dân tệ, chênh lệch 600 nhân dân tệ chỉ để có thêm 256GB lưu trữ.

Lei Jun, nhà sáng lập Xiaomi, đã thừa nhận trên Weibo rằng mức tăng giá bộ nhớ gần đây thực sự "overwhelming" - áp đảo. Công ty đã nhanh chóng điều chỉnh, giảm 300 nhân dân tệ cho phiên bản tiêu chuẩn 12GB+512GB trong đợt giảm giá tháng đầu xuống còn 2.899 nhân dân tệ.

Xiaomi Redmi K90

Lu Weibing, Chủ tịch Xiaomi, giải thích rằng áp lực chi phí từ thượng nguồn đã được đưa vào giá các sản phẩm mới, và xu hướng chuỗi cung ứng toàn cầu nằm ngoài tầm kiểm soát của công ty, với chi phí bộ nhớ tăng vọt vượt xa mong đợi và tiếp tục gia tăng.

Xiaomi không phải là trường hợp duy nhất. Dòng vivo X300 tăng 100-300 nhân dân tệ, OPPO Find X9 tăng 200-300 nhân dân tệ, Realme GT8 tăng vọt 300-500 nhân dân tệ, và giá khởi điểm của dòng iQOO 15 tăng từ 3.999 lên 4.199 nhân dân tệ, tăng khoảng 5%. Xu Qi, Chủ tịch Realme Trung Quốc, lưu ý rằng đối với iQOO, chi phí lớn nhất đến từ màn hình và bộ nhớ, và mức tăng giá ảnh hưởng không chỉ đến giá ra mắt mà còn toàn bộ vòng đời sản phẩm, bao gồm cả các giai đoạn khuyến mãi lớn.

Nguyên nhân sâu xa của cuộc khủng hoảng này nằm ở tình trạng thiếu hụt bộ nhớ nghiêm trọng. Theo Commercial Times, thời gian giao hàng cho DRAM và NAND đã kéo dài đáng kể, với LPDDR5X hiện mất 26-39 tuần, có nghĩa là các đơn hàng đặt hôm nay có thể không đến tay cho đến giữa năm 2026. Xu hướng tăng giá không có dấu hiệu chậm lại, và áp lực chi phí đối với các nhà sản xuất bộ xử lý và thương hiệu smartphone đang tăng cao. Các nhà sản xuất bộ nhớ lớn bao gồm Samsung, SK hynix và Micron đang có kế hoạch tăng giá thêm tới 30% trong quý 4.

Điều này có nghĩa gì đối với người tiêu dùng? Nếu bạn đang có kế hoạch mua điện thoại mới, laptop hoặc nâng cấp PC trong một hoặc hai năm tới, đây có thể là thời điểm tốt nhất để thực hiện. Giá hiện tại, mặc dù đã cao hơn so với đầu năm, vẫn thấp hơn đáng kể so với những gì dự kiến sẽ xảy ra vào năm 2026. Với thời gian giao hàng bộ nhớ kéo dài và các kế hoạch tăng giá tiếp tục, người tiêu dùng có ngân sách hạn chế nên cân nhắc mua sắm sớm trước khi làn sóng tăng giá đầy đủ ập đến thị trường.

Nguyễn Hải