Khi ngày càng nhiều nghệ sĩ Việt tìm cách bước ra thị trường quốc tế, câu chuyện mang gì ra thế giới cũng trở thành điều được khán giả quan tâm. Có người chọn âm nhạc thuần hiện đại để dễ tiếp cận số đông, có người lại cố gắng cài cắm bản sắc văn hoá theo cách riêng. Với MV đánh dấu sự trở lại Come My Way, Sơn Tùng M-TP (hợp tác với TYGA) chọn cách thứ hai: đưa những yếu tố nghệ thuật dân gian và hình ảnh văn hoá Việt vào một sản phẩm pop mang tinh thần toàn cầu.

Đây không phải kiểu làm cho có hay chèn vài biểu tượng truyền thống như một lớp trang trí. Trong Come My Way, nhiều chất liệu dân gian được đặt ở vị trí trung tâm của ngôn ngữ hình ảnh, tạo nên cảm giác vừa quen thuộc với khán giả Việt Nam, vừa đủ mới mẻ trong bối cảnh quốc tế.

MV do đạo diễn Phương Vũ (AntiantiArt) thực hiện, nổi bật với cách kể chuyện thiên về thị giác và hệ thống biểu tượng được sắp đặt dày đặc xuyên suốt sản phẩm. Thay vì khai thác văn hoá Việt theo hướng hoài niệm hay cổ trang quen thuộc, ê-kíp lựa chọn đặt các chất liệu truyền thống vào bối cảnh hiện đại, thậm chí mang màu sắc quốc tế, từ đó tạo nên cảm giác giao thoa giữa văn hoá dân gian và pop culture đương đại.

Một trong những chi tiết gây chú ý nhất là hình ảnh chim Lạc xuất hiện ngay đầu MV. 

Chim Lạc vốn gắn liền với trống đồng Đông Sơn - biểu tượng quan trọng của văn minh Việt cổ. Hình tượng này thường đại diện cho khát vọng, sự chuyển động và tinh thần của cư dân nông nghiệp thời xưa. Nhưng thay vì đặt chim Lạc trong không gian cổ truyền quen thuộc, ê-kíp lại đưa biểu tượng này xuất hiện giữa downtown Los Angeles (Mỹ) - nơi đại diện cho nhịp sống hiện đại và văn hoá đại chúng Mỹ nói riêng và toàn cầu nói chung.

Sự đối lập đó khiến hình ảnh trở nên thú vị. Nó tạo cảm giác như một cuộc gặp gỡ giữa văn hoá Việt Nam và thế giới đương đại, nơi yếu tố truyền thống không bị đóng khung trong bảo tàng hay sách lịch sử mà có thể hiện diện tự nhiên trong văn hoá pop hiện đại.

Sự đối lập thú vị khi hình ảnh chim Lạc - biểu tượng gắn với trống đồng Đông Sơn xuất hiện giữa downtown Los Angeles (Mỹ)

Trước khi MV chính thức ra mắt, khán giả cũng bàn luận rất nhiều về chiếc mặt nạ lấy cảm hứng từ trò Xuân Phả. 

Theo Cổng thông tin Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch, trò Xuân Phả là các trò diễn dân gian mô tả cảnh 5 quốc gia cổ (thuộc Trung Hoa, Hòa Lan, Tú Huần, Chăm Pa, Ai Lao) đem lễ vật cùng với những tiết mục múa hát đặc sắc của quốc gia họ để chúc mừng Hoàng đế nước Việt xưa. Trò Xuân Phả được hình thành và phát triển hơn 1000 năm để trở thành một tổ hợp múa dân gian đặc sắc, độc nhất vô nhị diễn ra hàng năm vào các ngày từ 10 - 12/2 Âm lịch tại di tích Nghè Xuân Phả (xã Thọ Xuân, tỉnh Thanh Hóa) và được ghi danh là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Điều đáng chú ý là ê-kíp không giữ nguyên hình thức trò Xuân Phả truyền thống mà tái thiết kế theo hướng hiện đại, có phần siêu thực và thời trang hơn. Chính sự pha trộn này khiến hình ảnh lan truyền mạnh trên mạng xã hội, kéo theo nhiều phiên bản AI art, cosplay, meme hay fan project. Từ một chi tiết vốn khá xa lạ với giới trẻ, trò Xuân Phả bất ngờ trở thành chủ đề được nhắc đến rộng rãi trên các nền tảng online.

Mặt nạ lấy cảm hứng từ trò Xuân Phả có lịch sử hình thành và phát triển hơn 1000 năm

Ngoài các biểu tượng lớn, Come My Way còn lồng ghép nhiều lớp chất liệu dân gian khác. Hoạ tiết rồng thời Lý xuất hiện với tinh thần mềm mại, thanh thoát đặc trưng của mỹ thuật Việt cổ. Hình tượng trâu ngọc gợi liên tưởng đến nền văn minh lúa nước và đời sống nông nghiệp quen thuộc của người Việt.

MV còn xuất hiện hình ảnh lễ hội đua bò An Giang - hoạt động văn hoá đặc trưng của cộng đồng Khmer Nam Bộ. Đây là lễ hội mang tính cộng đồng rất cao, thường gắn với không khí mùa vụ và đời sống miền Tây. 

Trong khi đó, nghệ thuật mô tô bay lại gợi ký ức tuổi thơ của nhiều thế hệ Việt Nam, đặc biệt ở các hội chợ tỉnh hay gánh xiếc lưu động trước đây. Việc đưa những hình ảnh đời sống Việt Nam này vào MV khiến sản phẩm có thêm cảm giác gần gũi thay vì chỉ mang tính biểu tượng.

Trâu ngọc gợi liên tưởng đến nền văn minh lúa nước và đời sống nông nghiệp của người Việt

Lễ hội đua bò An Giang là hoạt động văn hoá đặc trưng của cộng đồng Khmer Nam Bộ

Mô tô bay gắn với tuổi thơ của một thế hệ người Việt

Một điểm đáng chú ý khác là cách ê-kíp Come My Way xử lý bối cảnh Tràng An (Ninh Bình).

Ninh Bình vốn ghi dấu ấn đặc biệt khi là địa phương duy nhất tại Việt Nam và Đông Nam Á sở hữu “di sản kép” được UNESCO ghi danh. Danh hiệu này thuộc về Quần thể Danh thắng Tràng An, một trong số ít địa điểm trên thế giới được công nhận đồng thời là Di sản Văn hóa và Thiên nhiên thế giới.

Trong Come My Way, di sản thiên nhiên và văn hoá nổi tiếng của Việt Nam không xuất hiện theo kiểu quảng bá du lịch quen thuộc, mà được đặt trong cấu trúc hình ảnh hiện đại, có màu sắc điện ảnh và fantasy. Điều này tạo cảm giác văn hoá Việt không chỉ là đặc sản địa phương mà hoàn toàn có thể đứng trong dòng chảy thẩm mỹ toàn cầu.

MV được thực hiện tại Ninh Bình nơi có di sản thiên nhiên và văn hoá nổi tiếng

Về âm nhạc, Come My Way sử dụng Afrobeats, hip-hop và pop đương đại - những chất liệu đang phổ biến trên thị trường quốc tế. Ca khúc do Sơn Tùng M-TP và Marvey Muzique đồng sáng tác với phần lời có sự tham gia của TYGA. Việc hai nghệ sĩ đều có gốc Việt cũng tạo thêm lớp kết nối văn hoá cho dự án.

Tyga và Sơn Tùng

Dĩ nhiên, việc đưa chất liệu truyền thống vào sản phẩm pop luôn dễ tạo tranh luận. Sẽ có người cho rằng đây chỉ là “đem văn hoá ra làm hình ảnh”, nhưng cũng có ý kiến cho rằng ít nhất những biểu tượng dân gian đang được nhắc đến theo cách gần hơn với giới trẻ. Trong bối cảnh nhiều người trẻ biết đến văn hoá truyền thống chủ yếu qua mạng xã hội và sản phẩm giải trí, cách tiếp cận này phần nào giúp nghệ thuật dân gian có thêm cơ hội bước vào đời sống hiện đại.

Quan trọng hơn, Come My Way cho thấy một hướng đi mới của nghệ sĩ Việt khi làm sản phẩm quốc tế: không cố gắng trở thành bản sao của thị trường nước ngoài mà kể câu chuyện Việt Nam bằng ngôn ngữ toàn cầu.