Cơn sốt cao đột ngột cứ tưởng là cảm cúm xoàng, nhưng chỉ trong vòng chưa đầy hai ngày, nam thanh niên 20 tuổi sống tại Trường Sa (Hồ Nam, Trung Quốc) đã rơi vào tình trạng nguy kịch.  

Huyết áp của anh tụt không phanh, oxy máu lao dốc, tiểu cầu sụt giảm nghiêm trọng. Khi được chuyển gấp vào phòng chăm sóc đặc biệt (RICU), bức ảnh chụp X-quang và CT ngực/phổi khiến toàn bộ ê kíp bác sĩ rụng rời: Hai bên phổi trắng xóa, dấu hiệu cho thấy các phế nang đã ngập tràn dịch xuất huyết, đồng thời cơ thể đang bước vào quá trình suy đa tạng vô cùng nguy hiểm.

Nam thanh niên ngoài 20 tuổi "phổi trắng xóa" sau 2 ngày sốt cao (Ảnh từ BV)

Cuộc chạy đua 48 giờ giành giật sự sống bắt đầu. Bác sĩ Triệu Phi (Zhao Fei), Trưởng khoa Hô hấp và Chăm sóc đặc biệt của Bệnh viện số 8 Trường Sa (Hồ Nam, Trung Quốc) cùng đội ngũ y tế lập tức cho bệnh nhân thở oxy lưu lượng cao, dùng thuốc vận mạch và chạy máy lọc máu liên tục (CRRT) để thay thế cho bộ thận đã ngưng hoạt động. 

Nhưng câu hỏi lớn nhất vẫn lơ lửng: Điều gì đã tàn phá một cơ thể 20 tuổi "bẻ gãy sừng trâu" nhanh đến thế?  Bởi phải bắt được "thủ phạm" thì quá trình điều trị mới nhanh, mới hiệu quả cao.

"Bức thư ADN" hé lộ thủ phạm giấu mặt

Trải qua hàng loạt xét nghiệm và phân tích, bác sĩ Triệu kết luận không phải virus viêm phổi thông thường gây nên hiện tượng phổi trắng xóa ở nam thanh niên này. Kết quả giải mã gen vi sinh diện rộng meta-CAP sau 24 giờ đã chỉ đích danh kẻ thủ ác: Xoắn khuẩn vàng da (Leptospirosis).

Lúc này, bức tranh bệnh lý mới được lật mở và có phương pháp điều trị đich chính xác, hiệu quả hơn. Căn nguyên không đến từ bất kỳ căn bệnh di truyền hay virus biến thể nào, mà bắt nguồn từ một thói quen tưởng chừng vô hại: Đi chân trần làm việc trên ruộng lúa khi chân đang có vết xước nhỏ.

Ảnh minh họa

Cũng theo bác sĩ Triệu, loại xoắn khuẩn Leptospirosis nguy hiểm ở chỗ chúng tồn tại dày đặc trong nước tiểu của chuột, lợn và động vật hoang dã. Khi bị thải ra môi trường, chúng có thể sống khỏe mạnh nhiều tháng trong bùn đất, nước đọng. Chỉ cần trên da có một vết xước nhỏ, xoắn khuẩn sẽ lập tức "đột nhập" thẳng vào hệ tuần hoàn máu.

Chúng di chuyển với tốc độ xé gió đến các cơ quan nội tạng, tiết ra độc tố phá hủy mao mạch. Khi tấn công vào phổi, chúng gây tràn máu phế nang diện rộng khiến phim chụp hiển thị phổi trắng xóa, đồng thời tàn phá tế bào thận và gan, đẩy nạn nhân vào trạng thái sốc nhiễm trùng chỉ trong vài giờ.

Không chỉ ruộng lúa: Đừng chủ quan với những "ổ dịch" ngay trong nhà

Nhiều người lầm tưởng loại vi khuẩn gây tổn thương đa tạng và phổi trắng xóa này chỉ xuất hiện ở các vùng nông thôn, nhưng bác sĩ Triệu cảnh báo xoắn khuẩn Leptospirosis có thể rình rập ở khắp mọi nơi trong cuộc sống hàng ngày. Ví dụ như:

- Nước mưa ngập lụt, cống rãnh đô thị: Mùa mưa lũ, nước cống trào ngược chứa đống chất thải và nước tiểu chuột. Lội nước ngập khi chân trần hoặc đi dép xỏ ngón có vết thương hở là con đường ngắn nhất để rước vi khuẩn vào máu.

- Môi trường ẩm mốc, khay hứng nước điều hòa lâu ngày: Chuột và mèo có thể tiểu lên hệ thống ống dẫn hoặc khay thoát nước điều hòa. Dòng nước ngấm đọng này nếu văng bắn vào da bị tổn thương cũng ẩn chứa nguy cơ lây nhiễm.

- Vệ sinh chuồng trại, thú cưng không an toàn: Dọn dẹp chất thải của chó, mèo, lợn mà không đeo găng tay bảo vệ.

May mắn cho nam thanh niên 20 tuổi kể trên, sau khi tìm đúng "mật mã" gây bệnh, các bác sĩ đã lập tức đổi sang dòng kháng sinh đặc hiệu. Bệnh nhân đã vượt qua giai đoạn nguy kịch, tình trạng phổi trắng xóa được cải thiện rõ rệt nhờ dịch tiết bắt đầu hấp thu lại và chức năng thận dần hồi phục.

Hình ảnh CT phổi thể hiện tình trạng trước và sau khi điều trị của nam thanh niên (Ảnh từ BV)

3 cảnh báo "xương máu" từ bác sĩ để bảo vệ mình trước Leptospirosis

Để tránh rơi vào tình trạng nguy kịch hay nguy hiểm tính mạng do xoắn khuẩn vàng da bác sĩ Triệu Phi đưa ra những lưu ý quan trọng giúp người dân chủ động bảo vệ bản thân và xử lý kịp thời:

- Chủ động phòng ngừa vi khuẩn xâm nhập qua vết thương hở: Vết trầy xước ngoài da là "cửa ngõ" chính để xoắn khuẩn chui thẳng vào máu. Tuyệt đối không lội nước bẩn, bùn lầy hay nước ngập đô thị khi chân tay đang có vết thương. Nếu công việc bắt buộc phải tiếp xúc, phải mang ủng cao su và găng tay chống thấm nước.

Ảnh minh họa

- Nhận biết sớm dấu hiệu bệnh để đi khám kịp thời: Bệnh xoắn khuẩn rất dễ bị nhầm với cảm cúm thông thường. Nếu xuất hiện sốt cao đột ngột kèm đau nhức dữ dội ở bắp chân và đỏ mắt sau khi tiếp xúc với nước bẩn, bùn đất, cần đến ngay cơ sở y tế gần nhất.

- Khai báo chi tiết lịch sử tiếp xúc với bác sĩ: Khi đến viện, hãy chủ động báo rõ việc từng làm đồng áng, lội nước lụt hay dọn chuồng trại. Việc này giúp bác sĩ định hướng xét nghiệm đúng ngay từ đầu, không bị chẩn đoán nhầm sang cảm sốt thông thường làm bỏ lỡ "thời gian vàng" điều trị.

Nguồn và ảnh: Sohu, Hunan Medical