Nhiều người trong chúng ta thường cảm thấy bất an khi chứng kiến số ca tử vong đột ngột đang có xu hướng trẻ hóa và gia tăng trên toàn cầu. Thế nhưng, lại không hề biết trong số những ca này có những người "gặp họa" chỉ vì những hành động quen thuộc, thói quen chính mình cũng đang làm mỗi ngày.

Theo dữ liệu từ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), các bệnh về tim mạch vẫn là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu, chiếm gần 17,9 triệu ca mỗi năm, trong đó một tỷ lệ lớn là các biến cố đột ngột như nhồi máu cơ tim và đột quỵ. Đáng chú ý, các nghiên cứu y khoa chỉ ra rằng khoảng trên 30% các ca cấp cứu này xảy ra trong khung giờ từ 6 đến 10 giờ sáng. Tức là thời điểm cơ thể chuyển đổi trạng thái từ nghỉ ngơi sang hoạt động.

Thay vì đổ lỗi cho "vận rủi", các chuyên gia y tế khuyên bạn nên nhìn lại những thói quen ngay sau khi mở mắt. Dưới đây là 5 hành vi vào buổi sáng có thể trở thành "ngòi nổ" cho các biến cố tử vong đột ngột mà bạn cần đặc biệt lưu ý:

1. Bật dậy ngay lập tức khi nghe tiếng chuông báo thức

Nhiều người có thói quen bật dậy, khỏi giường ngay khi nghe chuông báo để bắt đầu ngày mới thật nhanh chóng. Tưởng là tốt đấy nhưng hoá ra lại không.

Ảnh minh họa

Khi đang ngủ, huyết áp và nhịp tim ở mức thấp nhất. Việc đột ngột thay đổi tư thế từ nằm sang đứng khiến huyết áp dao động mạnh trong thời gian ngắn, buộc tim phải co bóp nhanh để đưa máu lên não.

Với những người có vấn đề tiềm ẩn như huyết áp cao, cú sốc này có thể kích hoạt các cơn đau tim đột ngột. Chuyên gia khuyên sau khi thức dậy, hãy nằm nghỉ trên giường một lát, vận động nhẹ nhàng các chi trước khi từ từ ngồi dậy để cơ thể có thời gian thích nghi an toàn.

2. Tập thể dục cường độ cao khi bụng đói

Luyện tập buổi sáng rất tốt, nhưng cố gắng đổ mồ hôi thật nhiều ngay khi vừa ngủ dậy lại là sai lầm nguy hiểm. Sau một đêm dài, lượng đường trong máu đang ở mức thấp và máu có độ nhớt cao hơn. Nếu đột ngột tăng cường độ vận động, gánh nặng cho hệ tim mạch sẽ tăng lên gấp bội.

Hệ thần kinh giao cảm bị kích hoạt quá mức khiến nhịp tim tăng vọt và huyết áp dao động bất thường. các dữ liệu y khoa cho thấy tỷ lệ chóng mặt và đột quỵ ở người tập thể dục buổi sáng cao hơn hẳn nếu họ không khởi động kỹ hoặc chưa bổ sung nước. Thay vì vượt quá giới hạn ngay lập tức, bạn nên uống một chút nước ấm và bắt đầu bằng các động tác nhẹ nhàng.

Ảnh minh họa

3. Kiểm tra điện thoại và xử lý công việc ngay khi vừa mở mắt

Thói quen lướt tin tức tiêu cực hoặc xử lý các email công việc căng thẳng ngay khi thức dậy khiến não bộ bị đẩy vào trạng thái "chiến đấu hoặc bỏ chạy". Việc tiếp xúc với các tác nhân gây áp lực quá sớm làm giải phóng hormone cortisol và adrenaline, gây co mạch và tăng nhịp tim.

Nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng những người bị lo âu mãn tính vào buổi sáng thường có nhịp tim biến thiên thấp, nghĩa là tim ít có khả năng thích ứng với những thay đổi đột ngột. Dành cho bản thân một khoảng lặng yên tĩnh để não bộ tỉnh táo dần dần sẽ giúp ổn định huyết áp cho cả ngày dài.

4. Thức dậy nhưng bỏ qua việc uống nước sau một đêm dài

Sau 6 đến 8 tiếng ngủ, cơ thể mất đi một lượng nước đáng kể qua hơi thở và trao đổi chất, khiến máu trở nên đặc hơn. Nếu không bổ sung nước kịp thời mà bắt đầu làm việc ngay, lưu lượng máu sẽ bị chậm lại, làm tăng nguy cơ hình thành cục máu đông. Trong khi đây là nguyên nhân chính gây tắc mạch máu não và nhồi máu cơ tim.

Uống từ từ một ly nước ấm nhẹ sau khi thức dậy là thói quen đơn giản nhưng vô cùng quan trọng. Nước giúp làm loãng máu, hỗ trợ hệ tuần hoàn khởi động trơn tru mà không gây áp lực quá tải lên tim và thận.

5. Hút thuốc hoặc uống rượu khi bụng rỗng vào buổi sáng

Ảnh minh họa

Đây là một trong những thói quen gây hại trực tiếp và nghiêm trọng nhất nhưng được nhiều người thích, cho rằng tỉnh táo hơn. Hút thuốc khi bụng đói khiến nicotin hấp thụ vào máu nhanh hơn, gây co thắt mạch máu mạnh và làm tăng huyết áp đột ngột. Tương tự, uống rượu lúc này sẽ gây kích ứng niêm mạc dạ dày và làm rối loạn nhịp tim ngay lập tức.

Các bác sĩ cảnh báo rằng hành vi này giống như một "cú bồi" trực tiếp vào hệ tim mạch vốn đang nhạy cảm sau khi ngủ dậy. Nếu chẳng nỡ từ bỏ những thói quen này ngay lập tức, ít nhất hãy đảm bảo bạn đã ăn sáng và uống đủ nước để giảm thiểu tác động tiêu cực lên mạch máu.

Tác hại của "ngủ nướng" thường xuyên

Việc ngủ quá nhiều (thường trên 9 tiếng mỗi ngày) có thể phá vỡ nhịp sinh học và đồng hồ sinh học của cơ thể. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng những người "ngủ nướng" thường xuyên có nguy cơ mắc bệnh tiểu đường tuýp 2 và béo phì cao hơn hẳn do sự xáo trộn trong quá trình trao đổi chất.

Hơn nữa, ngủ nướng quá mức cũng liên quan mật thiết đến tình trạng suy giảm trí nhớ và tăng nguy cơ mắc các bệnh tim mạch. Khi cơ thể nằm quá lâu ở trạng thái nghỉ ngơi, lưu thông máu chậm lại, dễ dẫn đến các cơn đau đầu mãn tính và cảm giác uể oải, mất tập trung suốt cả ngày. Vì vậy, "ngủ nướng" chỉ nên là cách để phục hồi sau một đêm thiếu ngủ, thay vì biến nó thành một lối sống cố định.

Nguồn và ảnh: Aboluowang, The Paper